Przedawkowanie
Dexamethasone phosphate SF 4 mg/ml

Przedawkowanie deksametazonu fosforanu, szczególnie w formie przewlekłej, prowadzi do nasilenia działań niepożądanych typowych dla glikokortykosteroidów. Dawka 4,37 mg/ml (odpowiadająca 4 mg deksametazonu fosforanu) może wywołać zespół Cushinga jatrogenny, supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza z ryzykiem ostrej niewydolności nadnerczy, zaburzenia metabolizmu węglowodanów (hiperglikemia, jatrogenna cukrzyca), dyslipidemię, a także poważne zaburzenia równowagi elektrolitowej, takie jak hipokaliemia, retencja sodu i wody, hipokalcemia oraz hipofosfatemia. Dodatkowo obserwuje się immunosupresję zwiększającą podatność na infekcje oraz zaburzenia neuropsychiatryczne, w tym psychozy i bezsenność.

Przedawkowanie Dexamethasone phosphate SF (4 mg/ml)

Przedawkowanie deksametazonu fosforanu jest istotnym zagadnieniem klinicznym, które wymaga uwagi lekarzy prowadzących terapię tym glikokortykosteroidem. W dostępnej literaturze medycznej nie opisano jak dotąd przypadków ostrego zatrucia deksametazonem, co sugeruje, że takie zdarzenia występują niezwykle rzadko lub pozostają nierozpoznane w praktyce klinicznej. 1

Objawy przewlekłego przedawkowania

W przypadku przewlekłego przedawkowania deksametazonu sodu fosforanu (4,37 mg/ml, co odpowiada 4 mg deksametazonu fosforanu) należy spodziewać się nasilenia i zwiększonej częstości występowania działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów. 2

Przewlekłe przedawkowanie manifestuje się przede wszystkim poprzez nasilenie objawów niepożądanych dotyczących trzech kluczowych obszarów funkcjonowania organizmu:

3

Objawy przedawkowania – zestawienie kliniczne

Układ/narząd Objawy przedawkowania Opis kliniczny Uwagi
Układ endokrynologiczny Zespół Cushinga jatrogenny Nasilona manifestacja objawów charakterystycznych dla hiperkortyzolizmu: twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy skórne Typowy objaw przewlekłego przedawkowania
Układ endokrynologiczny Supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zahamowanie wydzielania ACTH Ryzyko ostrej niewydolności nadnerczy przy nagłym odstawieniu
Metabolizm Zaburzenia metabolizmu węglowodanów Hiperglikemia, pogorszenie kontroli cukrzycy, jatrogenna cukrzyca posteroidowa Wymaga monitorowania glikemii
Metabolizm Zaburzenia gospodarki lipidowej Nasilona dyslipidemnia, hipertriglicerydemia Zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe
Równowaga elektrolitowa Zaburzenia elektrolitowe Hipokaliemia, retencja sodu i wody, obrzęki, nadciśnienie tętnicze Wymaga monitorowania elektrolitów
Równowaga elektrolitowa Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej Hipokalcemia, hipofospatemia, nasilona utrata wapnia z kości Zwiększone ryzyko osteoporozy posteroidowej
Układ odpornościowy Immunosupresja Zwiększona podatność na infekcje, maskowanie objawów zakażenia Ryzyko ciężkich, atypowych infekcji oportunistycznych
Układ nerwowy Zaburzenia neuropsychiatryczne Nasilenie zaburzeń nastroju, psychozy posteroidowe, bezsenność Wymaga obserwacji stanu psychicznego pacjenta

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ze względu na fakt, że Dexamethasone phosphate SF podawany jest w warunkach kontrolowanych przez personel medyczny jako roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 4 mg/ml, ryzyko ostrego przedawkowania jest ograniczone. Kluczowe znaczenie ma natomiast monitorowanie pacjentów otrzymujących długotrwale wysokie dawki leku pod kątem objawów przewlekłego przedawkowania. 4

Należy zauważyć, że produkt zawiera jako substancję pomocniczą glikol propylenowy w ilości 20 mg/ml, który w przypadku znacznego przedawkowania mógłby teoretycznie przyczynić się do nasilenia działań niepożądanych. 5

Monitorowanie pacjenta z przedawkowaniem

W przypadku podejrzenia przedawkowania deksametazonu fosforanu zaleca się:

  1. Monitorowanie parametrów życiowych
  2. Kontrolę stężenia elektrolitów w surowicy (szczególnie potasu, sodu, wapnia i fosforu)
  3. Ocenę glikemii
  4. Monitorowanie ciśnienia tętniczego krwi
  5. Obserwację w kierunku objawów psychotycznych i zaburzeń nastroju
  6. W przypadku przewlekłego przedawkowania – stopniową redukcję dawki leku pod ścisłą kontrolą kliniczną
  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl