Dawkowanie i zasady ogólne

Dawkowanie produktu leczniczego Dexamethasone Zentiva powinno być dostosowane indywidualnie w zależności od przebiegu choroby, objawów klinicznych oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie. Zasadą podstawową jest stosowanie dawki i czasu terapii, które są odpowiednio wysokie lub długie jak to konieczne, ale jednocześnie możliwie jak najniższe lub jak najkrótsze. Istotne jest, aby każde zmniejszenie dawki deksametazonu przebiegało stopniowo.¹

W przypadku konieczności długotrwałego leczenia po terapii początkowej, zaleca się zmianę na prednizon/prednizolon w celu zmniejszenia hamującego wpływu na korę nadnerczy.²

Dawkowanie – ogólne zasady

Wielkość dawki Dexamethasone Zentiva (0,5 mg, 1 mg, 4 mg) zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Standardowo w terapii stosuje się stosunkowo wysokie dawki początkowe, które w ostrych stanach poważnych muszą być znacznie wyższe niż w przypadku chorób przewlekłych. Wybór odpowiedniej mocy tabletki jest uzależniony od wielkości dawki początkowej oraz liczby dawek, które pacjent powinien przyjąć w ciągu dnia.³

Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach

Obrzęk mózgu

W przypadku obrzęku mózgu dawka początkowa wynosi 8-10 mg (w ciężkich przypadkach do 80 mg) deksametazonu w postaci dożylnej, a następnie stosuje się 16-24 mg (do 48 mg) na dobę doustnie, podzielone na 3-4 (do 6) pojedynczych dawek przez 4-8 dni. Należy pamiętać, że dłuższe podawanie mniejszych dawek może być konieczne podczas radioterapii oraz w leczeniu zachowawczym nieoperacyjnych guzów mózgu.⁴

Obrzęk mózgu wywołany bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych

W przypadku obrzęku mózgu spowodowanego bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych zaleca się dawkowanie:⁵

• Dorośli: 0,15 mg/kg masy ciała co 6 godzin przez 4 dni
• Dzieci: 0,4 mg/kg masy ciała co 12 godzin przez 2 dni, przy czym leczenie powinno rozpocząć się przed podaniem pierwszej dawki antybiotyku

Ciężki ostry napad astmy

W leczeniu ciężkiego ostrego napadu astmy stosuje się następujące dawki:⁶

• Dorośli: 8-20 mg, a następnie w razie potrzeby 8 mg co 4 godziny
• Dzieci: 0,15-0,3 mg/kg masy ciała

Ostre choroby skóry

W zależności od rodzaju i stopnia rozległości choroby skóry, zaleca się dobowe dawki w zakresie 8-40 mg, a w niektórych szczególnie ciężkich przypadkach nawet do 100 mg. Po uzyskaniu kontroli nad objawami, należy kontynuować leczenie w zmniejszających się dawkach.⁷

Aktywne fazy układowych chorób reumatycznych

W aktywnych fazach chorób reumatycznych zaleca się:⁸

• Układowy toczeń rumieniowaty: 6-16 mg na dobę
• Aktywne reumatoidalne zapalenie stawów o ciężkim, postępującym przebiegu (np. szybko postępująca destrukcyjna postać i/lub postać z objawami pozastawowymi): 6-12 mg na dobę

Ciężkie choroby zakaźne

W ciężkich chorobach zakaźnych z objawami podobnymi do zatrucia (np. gruźlica, dur brzuszny) zaleca się stosowanie 4-20 mg na dobę przez kilka dni. Ważne jest, aby deksametazon był podawany wyłącznie z odpowiednią terapią przeciwinfekcyjną.⁹

Leczenie paliatywne nowotworów złośliwych

W leczeniu paliatywnym nowotworów złośliwych początkowo zaleca się 8-16 mg na dobę, natomiast przy dłuższej terapii dawkę należy zmniejszyć do 4-12 mg na dobę.¹⁰

Leczenie COVID-19

W leczeniu COVID-19 zaleca się następujące dawkowanie:¹¹

• Dorośli: 6 mg leku Dexamethasone Zentiva doustnie lub 6 mg deksametazonu w postaci dożylnej raz na dobę, przez okres do 10 dni
• Młodzież w wieku od 12 lat: 6 mg leku Dexamethasone Zentiva doustnie lub 6 mg deksametazonu w postaci dożylnej raz na dobę, przez okres do 10 dni

Czas trwania leczenia powinien być dostosowany do odpowiedzi klinicznej i indywidualnych potrzeb pacjenta. Dla pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie ma konieczności dostosowania dawki.

Wrodzony zespół nadnerczowo-płciowy u dorosłych

W przypadku wrodzonego zespołu nadnerczowo-płciowego u dorosłych (dotyczy Dexamethasone Zentiva 0,5 mg, 1 mg) zaleca się 0,25-0,75 mg na dobę, przyjmowane w pojedynczej dawce. W razie potrzeby stosuje się dodatkowe podanie mineralokortykoidu (fludrokortyzonu). Należy pamiętać, że w przypadku szczególnego stresu fizycznego (np. uraz, zabieg chirurgiczny), współistniejących infekcji itp. może być konieczne zwiększenie dawki od 2 do 3 razy, a w przypadku skrajnego stresu (np. poród) nawet do 10 razy.¹²

Profilaktyka i leczenie wymiotów

W profilaktyce i leczeniu wymiotów podczas terapii cytostatykami (dotyczy Dexamethasone Zentiva 1 mg, 4 mg) zaleca się 10-20 mg przed rozpoczęciem chemioterapii, a następnie 4-8 mg 2-3 razy na dobę. Czas podawania zależy od typu chemioterapii:¹³

• 1-3 dni dla chemioterapii o umiarkowanym działaniu wymiotnym
• do 6 dni dla chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym

W przypadku profilaktyki i leczenia wymiotów po zabiegach chirurgicznych (dotyczy Dexamethasone Zentiva 1 mg, 4 mg) zaleca się pojedynczą dawkę 8-20 mg przed rozpoczęciem zabiegu. U dzieci w wieku od 2 lat i starszych stosuje się 0,15-0,5 mg/kg masy ciała (maksymalnie 16 mg).¹⁴

Dawkowanie w populacjach specjalnych

W przypadku pacjentów z niedoczynnością tarczycy lub marskością wątroby mogą być wystarczające mniejsze dawki lub może być konieczne zmniejszenie standardowej dawki leku.¹⁵

Sposób podawania

Tabletki Dexamethasone Zentiva należy połykać w całości podczas posiłku lub po posiłku, popijając dużą ilością płynu. W miarę możliwości zaleca się, aby w trakcie leczenia całą dawkę dobową podawać rano jako dawkę pojedynczą (terapia dobowa). Jednak w przypadku pacjentów wymagających leczenia dużymi dawkami, podzielenie dawki dobowej na kilka mniejszych dawek może dać lepszy wynik terapeutyczny.¹⁶

Schemat dawkowania leku Dexamethasone Zentiva w różnych wskazaniach