Działania niepożądane
Dexamethasone Zentiva 4 mg

Działania niepożądane leku Dexamethasone Zentiva

Deksametazon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, ale jak każdy lek, może powodować szereg działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia tych działań jest zróżnicowane i w dużym stopniu zależy od zastosowanej dawki oraz czasu trwania terapii. W przypadku hormonalnej terapii zastępczej z zastosowaniem zalecanych dawek leku Dexamethasone Zentiva, istnieje stosunkowo niskie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹

Ogólne informacje o działaniach niepożądanych

W przypadku farmakoterapii deksametazonem mogą wystąpić liczne działania niepożądane, których częstość występowania jest trudna do określenia, ponieważ w dużej mierze zależą od dawki i czasu trwania leczenia. Należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie deksametazonu, szczególnie w wysokich dawkach, zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.²

Działania niepożądane według systemów narządowych

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Deksametazon, ze względu na swoje działanie immunosupresyjne, może prowadzić do maskowania objawów zakażeń, co utrudnia ich wczesną diagnostykę. Podczas terapii może dochodzić do wystąpienia nowych zakażeń, pogorszenia już istniejących lub reaktywacji zakażeń wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych czy pasożytniczych. Szczególnie niebezpieczne jest pobudzenie strongyloidozy oraz rozwój zakażeń wywołanych przez patogeny oportunistyczne.³

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W wyniku stosowania deksametazonu mogą wystąpić zmiany w obrazie morfologicznym krwi, takie jak umiarkowana leukocytoza (zwiększenie liczby białych krwinek), limfopenia (zmniejszenie liczby limfocytów), eozynopenia (zmniejszenie liczby eozynofilów) oraz policytemia (zwiększenie liczby elementów morfotycznych krwi).⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Podczas stosowania deksametazonu mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak wysypka polekowa. W rzadkich przypadkach mogą pojawić się ciężkie reakcje anafilaktyczne, objawiające się zaburzeniami rytmu serca (arytmie), skurczem oskrzeli, obniżeniem lub podwyższeniem ciśnienia tętniczego krwi, zapaścią krążeniową, a nawet zatrzymaniem pracy serca. Długotrwałe stosowanie deksametazonu prowadzi do osłabienia układu odpornościowego.⁵

Zaburzenia endokrynologiczne

Podczas stosowania deksametazonu, zwłaszcza długotrwałego, może rozwinąć się zespół Cushinga charakteryzujący się typowymi objawami, takimi jak twarz księżycowata, otyłość tułowia i nadmiar płynów ustrojowych. Innym poważnym działaniem niepożądanym jest zahamowanie czynności kory nadnerczy, które może utrzymywać się przez dłuższy czas po zakończeniu terapii.⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Deksametazon może powodować zatrzymanie sodu w organizmie, czemu towarzyszy powstawanie obrzęków, oraz zwiększone wydalanie potasu (należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia arytmii). Inne zaburzenia metaboliczne obejmują zwiększenie masy ciała, obniżenie tolerancji glukozy, rozwój cukrzycy, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię oraz zwiększenie apetytu.⁷

Zaburzenia psychiczne

Stosowanie deksametazonu może wywołać szereg zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, drażliwość, euforia, zwiększenie napędu psychoruchowego, psychoza, mania, omamy, chwiejność emocjonalna, lęk, zaburzenia snu, a nawet skłonności samobójcze. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi.⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Deksametazon może powodować rzekomy guz mózgu (łagodne nadciśnienie śródczaszkowe), a także ujawnienie się objawów padaczki utajonej oraz zwiększenie skłonności do drgawek u pacjentów z już zdiagnozowaną padaczką.⁹

Zaburzenia oka

Długotrwałe stosowanie deksametazonu może prowadzić do rozwoju zaćmy, szczególnie zaćmy tylnej podtorebkowej, oraz jaskry. Ponadto może dochodzić do pogorszenia objawów wrzodu rogówki, nasilenia wirusowego, grzybiczego i bakteryjnego zapalenia oka oraz pogorszenia bakteryjnego zapalenia rogówki. Inne działania niepożądane dotyczące narządu wzroku to opadanie powieki, rozszerzenie źrenic, masywny obrzęk spojówek (chemoza), jatrogenna perforacja twardówki, odwracalny wytrzeszcz (rzadko), centralna retinopatia surowicza oraz nieostre widzenie.¹⁰

Zaburzenia naczyniowe

Deksametazon może powodować nadciśnienie tętnicze oraz zwiększać ryzyko miażdżycy i zakrzepicy. Podczas terapii może również wystąpić zapalenie naczyń (także jako zespół odstawienia po długotrwałym leczeniu) oraz zwiększona łamliwość naczyń włosowatych.¹¹

Zaburzenia żołądka i jelit

Stosowanie deksametazonu może prowadzić do rozwoju wrzodów żołądka i jelit, krwawienia z przewodu pokarmowego, zapalenia trzustki oraz niestrawności.¹²

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Podczas terapii deksametazonem mogą pojawić się rozstępy, zanik skóry, teleangiektazje (rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych widoczne na skórze), wybroczyny, wylewy krwi, nadmierne owłosienie, trądzik steroidowy, zapalenie skóry podobne do trądziku różowatego (szczególnie wokół ust) oraz zmiany pigmentacyjne skóry.¹³

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Deksametazon może powodować miopatię, zanik i osłabienie mięśni oraz osteoporozę (ryzyko wystąpienia osteoporozy zależy od dawki i może pojawić się także podczas krótkotrwałego stosowania). Inne działania niepożądane to jałowe martwice kości, zaburzenia w obrębie ścięgien, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa oraz zahamowanie wzrostu u dzieci. Należy zauważyć, że zbyt szybkie zmniejszenie stosowanej dawki deksametazonu może spowodować wystąpienie objawów, takich jak bóle mięśni i stawów.¹⁴

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Deksametazon może powodować zaburzenia wydzielania hormonów płciowych, co może skutkować nieregularnym krwawieniem miesięcznym aż do jego braku, hirsutyzmem (nadmiernym owłosieniem typu męskiego u kobiet) oraz impotencją.¹⁵

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Stosowanie deksametazonu może prowadzić do opóźnionego gojenia się ran, co jest szczególnie istotne u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym.¹⁶

Tabela działań niepożądanych leku Dexamethasone Zentiva

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49 21 301
• faks: + 48 22 49 21 309
• strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego lub jego przedstawiciela w Polsce.¹⁸