Działania niepożądane
Pramatis 20 mg

Działania niepożądane escytalopramu (Pramatis)

Podczas terapii escytalopramem (Pramatis) pacjenci mogą doświadczać szeregu działań niepożądanych, których nasilenie jest zwykle największe w początkowej fazie leczenia. Objawy uboczne najczęściej pojawiają się w pierwszym lub drugim tygodniu terapii, a ich intensywność i częstość występowania zazwyczaj ulegają redukcji w miarę kontynuowania leczenia¹.

Objawy występujące najczęściej

Wśród najczęstszych działań niepożądanych występujących u pacjentów przyjmujących escytalopram należy wymienić ból głowy oraz nudności, które klasyfikowane są jako działania występujące bardzo często (≥1/10 pacjentów)². Inne częste działania niepożądane (występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów) obejmują zaburzenia snu, zmęczenie, zawroty głowy oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego³.

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

Escytalopram może powodować szereg objawów ze strony układu nerwowego. Oprócz bólu głowy, senności i zawrotów głowy, często obserwuje się parestezje (zaburzenia czucia) oraz drżenie⁴. W sferze psychicznej pacjenci zgłaszają niekiedy lęk, niepokój psychoruchowy, nietypowe marzenia senne oraz zmniejszenie popędu płciowego⁵.

Rzadziej występującymi, ale istotnymi klinicznie objawami są napady paniki, stan splątania, bruksizm (zgrzytanie zębami), a także pobudzenie i nerwowość⁶. Do rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych należą agresja, depersonalizacja, omamy oraz zespół serotoninowy⁷.

Szczególnie istotnym zagrożeniem jest możliwość wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia lub po nagłym odstawieniu leku⁸.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Escytalopram może wpływać na funkcje układu sercowo-naczyniowego. Niezbyt często obserwuje się tachykardię (przyspieszenie akcji serca), rzadziej bradykardię (zwolnienie akcji serca)⁹. Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym jest wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG oraz potencjalnie zagrażające życiu komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym typu torsade de pointes¹⁰. Należy podkreślić, że te poważne zaburzenia rytmu serca występują częściej u kobiet, u pacjentów z hipokaliemią, istniejącym wcześniej wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca¹¹.

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Terapia escytalopramem może prowadzić do zmian w gospodarce metabolicznej organizmu. Często obserwuje się zmiany łaknienia (zwiększenie lub zmniejszenie) oraz zmiany masy ciała¹². Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia hiponatremii (niskie stężenie sodu we krwi) oraz nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (ADH)¹³.

Zaburzenia funkcji seksualnych

Escytalopram często powoduje zaburzenia funkcji seksualnych. U mężczyzn obserwuje się zaburzenia wytrysku i impotencję¹⁴, zaś u kobiet anorgazmię oraz zmniejszenie popędu płciowego¹⁵. Niezbyt często u kobiet występują zaburzenia miesiączkowania¹⁶. Rzadko mogą wystąpić przypadki mlekotoku oraz priapizmu (przedłużająca się erekcja) u mężczyzn¹⁷.

Objawy odstawienia

Przerwanie leczenia escytalopramem, szczególnie nagłe, może powodować zespół odstawienny. Najczęstsze objawy to: zawroty głowy, parestezje (w tym odczucie podobne do wstrząsu elektrycznego), zaburzenia snu (bezsenność, intensywne marzenia senne), pobudzenie, lęk, nudności, wymioty, drżenie, splątanie, nadmierna potliwość, bóle głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość oraz zaburzenia widzenia¹⁸. Objawy te zazwyczaj mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie, jednakże u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się dłużej¹⁹.

Inne istotne działania niepożądane

W badaniach epidemiologicznych zaobserwowano zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), do których należy escytalopram²⁰. Mechanizm powstawania tego ryzyka nie został dotychczas wyjaśniony.

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych escytalopramu

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Zagrożenia kardiologiczne

Należy zachować szczególną ostrożność stosując escytalopram u pacjentów z predyspozycją do zaburzeń rytmu serca. Wydłużenie odstępu QT i związane z nim komorowe zaburzenia rytmu, w tym śmiertelnie niebezpieczne torsade de pointes, występują częściej u kobiet, pacjentów z hipokaliemią, osób z istniejącym już wydłużeniem odstępu QT lub innymi schorzeniami serca²¹.

Ryzyko samobójstwa

Podczas leczenia escytalopramem, zwłaszcza w początkowym okresie terapii lub bezpośrednio po zaprzestaniu przyjmowania leku, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych²². Konieczna jest uważna obserwacja pacjentów, zwłaszcza tych z grupy podwyższonego ryzyka, we wczesnej fazie leczenia oraz po zmianach dawkowania.

Zasady odstawiania leku

Ze względu na ryzyko wystąpienia objawów odstawienia, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki escytalopramu, a nie nagłe przerwanie leczenia²³. Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia objawów odstawiennych oraz o konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem w przypadku ich pojawienia się.

Monitorowanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku²⁴. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych²⁵.