Działania niepożądane
Juvinelle 1 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Juvinelle, zawierający 1 mg estradiolu walerianianu i 2 mg dienogestu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniach klinicznych fazy III na 538 kobietach. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia metaboliczne (np. zwiększenie masy ciała), psychiczne (depresja, agresja, bezsenność), neurologiczne (bóle głowy, migrena), naczyniowe (zakrzepica żylna, nadciśnienie), żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha), skórne (łuszczyca, trądzik), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, skurcze) oraz zaburzenia układu rozrodczego (krwawienia z macicy, ból piersi, uderzenia gorąca). Nieregularne krwawienia zwykle ustępują podczas stałej terapii. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić nudności, wymioty oraz krwawienie z odstawienia, jednak nie stwierdzono ryzyka ostrej toksyczności.
- Działania niepożądane produktu Juvinelle (estradiol walerianian 1 mg + dienogest 2 mg)
- Profil działań niepożądanych według układów i narządów
- Najważniejsze ryzyko onkologiczne
- Rak piersi
- Rak błony śluzowej trzonu macicy
- Nowotwór jajnika
- Ryzyko zakrzepowo-zatorowe
- Ryzyko chorób układu krążenia
- Choroba wieńcowa
- Udar niedokrwienny
- Inne działania niepożądane HTZ
- Przedawkowanie
- Monitorowanie bezpieczeństwa
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane produktu Juvinelle (estradiol walerianian 1 mg + dienogest 2 mg)
Produkt leczniczy Juvinelle (zawierający 1 mg estradiolu walerianianu i 2 mg dienogestu) może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Informacje przedstawione poniżej opierają się na danych z czterech badań klinicznych fazy III (n = 538 kobiet), w których ustalono związek przyczynowy między obserwowanymi działaniami niepożądanymi a stosowaniem leku Juvinelle.1
Profil działań niepożądanych według układów i narządów
Działania niepożądane zostały uporządkowane według klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania. Poniższa tabela przedstawia kompletny profil bezpieczeństwa produktu.2
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie masy ciała | Jadłowstręt |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Agresja, senność, bezsenność, nerwowość, anorgazmia, zmniejszone libido |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, migrena | Zawroty głowy, parestezje, hiperkinezje |
| Zaburzenia naczyń | Zakrzepica żylna (ból kończyn dolnych), zakrzepowe zapalenie żył, nadciśnienie, krwawienie z nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, ból brzucha | Biegunka, wymioty, zaparcia, wzdęcia, suchość w jamie ustnej |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Ból pęcherzyka żółciowego | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Łuszczyca, trądzik, świąd, nasilone pocenie się, suchość skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból mięśni, skurcze w kończynach dolnych | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Krwawienie z macicy, pochwy, w tym plamienie (nieregularne krwawienia na ogół ustępują podczas stałej terapii) | Ból piersi, uderzenia gorąca, nieprawidłowości w obrębie błony śluzowej trzonu macicy, kandydoza pochwy, bolesne miesiączkowanie, świąd narządów płciowych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Uogólniony obrzęk, obrzęk twarzy, obrzęki, zmęczenie |
Najważniejsze ryzyko onkologiczne
Rak piersi
Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) jest związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka piersi. U kobiet przyjmujących złożoną terapię estrogenowo-progestagenową przez ponad 5 lat ryzyko zdiagnozowania raka piersi wzrasta 2-krotnie. Warto zauważyć, że zwiększenie ryzyka u kobiet stosujących monoterapię estrogenową jest mniejsze niż w przypadku leczenia skojarzonego estrogen-progestagen.3
Dane z metaanalizy badań epidemiologicznych wskazują na następujące dodatkowe ryzyko u kobiet z BMI równym 27 kg/m²:4
| Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia | |||
|---|---|---|---|
| Wiek na początku HTZ (lata) | Zapadalność na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ, w okresie 5 lat | Współczynnik ryzyka | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ po 5 latach |
| 50 (monoterapia estrogenowa) | 13,3 | 1,2 | 2,7 |
| 50 (estrogen + progestagen) | 13,3 | 1,6 | 8,0 |
| Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 10 latach leczenia | |||
|---|---|---|---|
| Wiek na początku HTZ (lata) | Zapadalność na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ, w okresie 10 lat | Współczynnik ryzyka | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ po 10 latach |
| 50 (monoterapia estrogenowa) | 26,6 | 1,3 | 7,1 |
| 50 (estrogen + progestagen) | 26,6 | 1,8 | 20,8 |
Dane z badania WHI (Women’s Health Initiative) również potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi:5
| Dodatkowe ryzyko wystąpienia raka piersi po 5 latach stosowania HTZ (badanie WHI) | |||
|---|---|---|---|
| Wiek (lata) | Liczba przypadków na 1000 kobiet przyjmujących placebo w ciągu 5 lat | Stosunek ryzyka i 95% CI | Liczba dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ w ciągu 5 lat |
| 50-79 (monoterapia estrogenowa) | 21 | 0,8 (0,7-1,0) | -4 (-6-0)* |
| 50-79 (estrogen + progestagen) | 17 | 1,2 (1,0-1,5) | +4 (0-9) |
* Badanie WHI przeprowadzone u kobiet po histerektomii, które nie wykazało zwiększonego ryzyka zachorowania na raka piersi
Rak błony śluzowej trzonu macicy
U kobiet z zachowaną macicą, które nie stosują HTZ, ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej trzonu macicy wynosi około 5 na 1000. Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ nie jest zalecane u kobiet z zachowaną macicą, ponieważ znacząco zwiększa to ryzyko rozwoju raka endometrium.6
Badania epidemiologiczne wykazały, że w zależności od czasu trwania terapii estrogenowej oraz dawki estrogenu, wzrost ryzyka raka endometrium wynosi od 5 do 55 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50-65 lat. Włączenie progestagenu do terapii estrogenowej przez minimum 12 dni cyklu może zapobiec takiemu wzrostowi ryzyka.7
Nowotwór jajnika
Stosowanie HTZ (zarówno monoterapii estrogenowej, jak i terapii skojarzonej estrogen-progestagen) wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56).8
U kobiet w wieku 50-54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie nowotworu jajnika na 2000 stosujących. Dla porównania, wśród kobiet w tym samym wieku, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet.9
Ryzyko zakrzepowo-zatorowe
Stosowanie HTZ jest związane z 1,3- do 3-krotnym wzrostem względnego ryzyka wystąpienia zakrzepicy żylnej (VTE), w tym zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Wystąpienie zakrzepicy jest szczególnie prawdopodobne w pierwszym roku stosowania terapii hormonalnej.10
Badania WHI wykazały następujące ryzyko zakrzepicy żylnej:11
| Dodatkowe ryzyko wystąpienia VTE przy ponad 5-letnim stosowaniu HTZ | |||
|---|---|---|---|
| Wiek (lata) | Liczba przypadków na 1000 kobiet przyjmujących placebo w ciągu 5 lat | Stosunek ryzyka i 95% CI | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ |
| 50-59 (monoterapia estrogenowa) | 7 | 1,2 (0,6-2,4) | 1 (-3-10) |
| 50-59 (estrogen + progestagen) | 4 | 2,3 (1,2-4,3) | 5 (1-13) |
Ryzyko chorób układu krążenia
Choroba wieńcowa
U pacjentek po 60. roku życia stosujących złożoną estrogenowo-progestagenową HTZ ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej jest nieznacznie podwyższone.12
Udar niedokrwienny
Stosowanie estrogenowej lub złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ wiąże się z maksymalnie 1,5-krotnym wzrostem względnego ryzyka wystąpienia udaru niedokrwiennego. Podczas stosowania HTZ nie obserwuje się wzrostu ryzyka udaru krwotocznego.13
Ryzyko względne nie zależy od wieku ani od czasu trwania terapii, jednak ryzyko wyjściowe jest znacząco uzależnione od wieku, więc całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ wzrasta wraz z wiekiem.14
| Dodatkowe ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego w ciągu 5 lat stosowania HTZ | |||
|---|---|---|---|
| Wiek (lata) | Liczba przypadków na 1000 kobiet przyjmujących placebo w ciągu 5 lat | Stosunek ryzyka i 95% CI | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ |
| 50-59 | 8 | 1,3 (1,1-1,6) | 3 (1-5) |
Inne działania niepożądane HTZ
Podczas stosowania terapii estrogenowo-progestagenowej zgłaszano również inne działania niepożądane:15
- Choroby pęcherzyka żółciowego – zwiększone ryzyko kamicy żółciowej i zapalenia pęcherzyka żółciowego16
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – ostuda (przebarwienia skóry twarzy), rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa17
- Przypuszczalne otępienie u kobiet powyżej 65 roku życia18
Przedawkowanie
Badania toksyczności ostrej produktu Juvinelle wskazują, że nawet w przypadku przypadkowego przyjęcia wielokrotności dawki leczniczej nie należy spodziewać się ryzyka wystąpienia ostrej toksyczności. Po przedawkowaniu mogą wystąpić nudności i wymioty, a u niektórych kobiet krwawienie z odstawienia. Nie istnieje specyficzna odtrutka.19
Monitorowanie bezpieczeństwa
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Juvinelle do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania