Działania niepożądane
Injectio Glucosi 5% Baxter 50 mg/ml

Injectio Glucosi 5% Baxter to roztwór do infuzji zawierający glukozę w stężeniu 50 mg/ml (glukoza jednowodna), dostarczający około 840 kJ/l (200 kcal/l). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, lek może wywoływać działania niepożądane o częstości głównie nieznanej, co wynika z charakteru danych po wprowadzeniu do obrotu. Najistotniejsze z klinicznego punktu widzenia powikłania to zaburzenia równowagi elektrolitowej (w tym hiponatremia, hipokalemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia), hiperglikemia, reakcje anafilaktyczne u pacjentów uczulonych na kukurydzę, zakrzepica żylna oraz zapalenie żył. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiponatremię związaną z leczeniem szpitalnym, która może prowadzić do ostrej encefalopatii hiponatremicznej, nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu.

Działania niepożądane leku Injectio Glucosi 5% Baxter

Injectio Glucosi 5% Baxter jest roztworem do infuzji zawierającym glukozę w stężeniu 50 mg/ml (w postaci glukozy jednowodnej), co odpowiada zawartości około 840 kJ/l (200 kcal/l). Pomimo powszechnego stosowania tego produktu w praktyce klinicznej, podczas terapii mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku w oparciu o dane z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Klasyfikacja i częstość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem produktu Injectio Glucosi 5% Baxter zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z międzynarodowymi standardami: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W przypadku tego produktu, większość działań niepożądanych posiada częstość określoną jako „nieznana”, co wynika z charakteru gromadzenia danych w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu.2

Potencjalne zagrożenia wynikające z działań niepożądanych

Wśród działań niepożądanych Injectio Glucosi 5% Baxter, szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są:

  • Zaburzenia równowagi elektrolitowej – mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi
  • Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym – może spowodować nieodwracalne uszkodzenie mózgu i zgon w wyniku ostrej encefalopatii hiponatremicznej, co stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań
  • Reakcje anafilaktyczne – szczególnie u pacjentów z alergią na kukurydzę
  • Zakrzepica żylna i zapalenie żył – komplikacje naczyniowe wymagające natychmiastowej interwencji
  • Hiperglikemia – istotna zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy

Wymienione działania niepożądane wymagają systematycznego monitorowania stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów laboratoryjnych podczas stosowania leku.3

Szczegółowe zagrożenia wynikające z hiponatremii

Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko rozwinięcia się encefalopatii hiponatremicznej. Stan ten może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu, a w skrajnych przypadkach do zgonu pacjenta. Jest to jedno z najpoważniejszych powikłań terapii płynowej wymagające natychmiastowej interwencji i korekty zaburzeń elektrolitowych.4

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Reakcje niepożądane (terminy wg MedDRA) Częstość Opis kliniczny i potencjalne zagrożenia
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne* Nieznana Mogą manifestować się jako pokrzywka, obrzęk, świąd, duszność, hypotensja, skurcz oskrzeli. Potencjalnie zagrażają życiu, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na kukurydzę.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia równowagi elektrolitowej Nieznana Ogólna dyselektrolitemia mogąca manifestować się zaburzeniami rytmu serca, osłabieniem mięśni, skurczami.
Hipokalemia Nieznana Obniżone stężenie potasu we krwi prowadzące do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni, parestezji.
Hipomagnezemia Nieznana Obniżone stężenie magnezu powodujące zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, arytmie.
Hipofosfatemia Nieznana Niedobór fosforanów wpływający na metabolizm energetyczny, funkcje nerwowo-mięśniowe.
Hiperglikemia Nieznana Podwyższone stężenie glukozy we krwi, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z cukrzycą.
Odwodnienie, Hiperwolemia Nieznana Zaburzenia objętości płynów – niedobór lub nadmiar, prowadzące do zaburzeń hemodynamicznych.
Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym** Nieznana Obniżone stężenie sodu we krwi mogące doprowadzić do encefalopatii hiponatremicznej, z ryzykiem nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu.
Zaburzenia układu nerwowego Encefalopatia hiponatremiczna** Nieznana Zespół neurologiczny spowodowany obrzękiem mózgu w przebiegu hiponatremii. Manifestuje się bólami głowy, nudnościami, drgawkami, zaburzeniami świadomości aż do śpiączki.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Nieznana Zmiany skórne o różnym charakterze, mogące wskazywać na reakcję alergiczną na lek.
Zaburzenia naczyniowe Zakrzepica żylna Nieznana Tworzenie się skrzeplin w naczyniach żylnych, potencjalnie zagrażające zatorowością płucną.
Zapalenie żył Nieznana Stan zapalny żył, często w miejscu podania, manifestujący się bólem, zaczerwienieniem, obrzękiem.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Wielomocz Nieznana Zwiększone wydalanie moczu, mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Dreszcze*, Gorączka* Nieznana Objawy ogólnoustrojowej reakcji, mogące wskazywać na alergię (szczególnie u pacjentów uczulonych na kukurydzę) lub infekcję.
Zakażenie w miejscu podania Nieznana Infekcja miejscowa wymagająca interwencji przeciwdrobnoustrojowej i potencjalnie usunięcia dostępu naczyniowego.
Podrażnienie w miejscu podania, np. rumień Nieznana Miejscowe zaczerwienienie i reakcja zapalna związana z podaniem leku.
Wynaczynienie Nieznana Przedostanie się leku poza naczynie, mogące prowadzić do reakcji miejscowej, bólu, obrzęku.
Reakcja miejscowa, Ból zlokalizowany Nieznana Dyskomfort i ból w miejscu podania infuzji.

* Potencjalne objawy u pacjentów z alergią na kukurydzę.5

** Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym może spowodować nieodwracalne uszkodzenie mózgu i zgon w wyniku ostrej encefalopatii hiponatremicznej.6

Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania Injectio Glucosi 5% Baxter. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.7

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Alternatywnie, działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.8

Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania ryzykiem działań niepożądanych

W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania Injectio Glucosi 5% Baxter zaleca się:

  1. Dokładne zebranie wywiadu w kierunku alergii, szczególnie na kukurydzę
  2. Regularne monitorowanie parametrów biochemicznych krwi, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia elektrolitów i glukozy
  3. Dostosowanie szybkości infuzji do stanu klinicznego pacjenta
  4. Szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej
  5. Systematyczną ocenę miejsca podania pod kątem objawów zapalenia lub wynaczynienia
  6. Wczesne rozpoznawanie i leczenie hiponatremii, by zapobiec rozwojowi encefalopatii hiponatremicznej

Prawidłowe rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych umożliwia efektywne zarządzanie ryzykiem i poprawę bezpieczeństwa terapii z wykorzystaniem roztworu glukozy 5%.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl