Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Natrium Chloratum 0,9% Baxter

Natrium Chloratum 0,9% Baxter, jako roztwór do infuzji zawierający 9 mg/ml sodu chlorku (154 mmol/l Na+ i 154 mmol/l Cl-), wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów oraz w szczególnych stanach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych z tym produktem leczniczym.¹

Zaburzenia równowagi płynów i elektrolitów

Podczas stosowania Natrium Chloratum 0,9% Baxter należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia poważnych zaburzeń równowagi płynów, elektrolitów oraz kwasowo-zasadowej. Podanie dożylne roztworu może prowadzić do przeciążenia płynem i/lub substancją rozpuszczoną, co w konsekwencji może skutkować rozwojem przewodnienia/hiperwolemii, objawiających się zarówno uogólnionym, jak i miejscowym obrzękiem.²

Ryzyko przewodnienia jest odwrotnie proporcjonalne do stężenia elektrolitów w roztworze Natrium Chloratum 0,9% Baxter oraz ewentualnych dodanych produktów leczniczych. Z kolei ryzyko przeciążenia substancją rozpuszczoną, prowadzące do stanów przekrwienia, jest wprost proporcjonalne do stężenia elektrolitów w roztworze oraz dodanych produktach leczniczych.³

Monitorowanie pacjenta podczas infuzji

Konieczny jest szczególny nadzór kliniczny na początku każdego wlewu dożylnego. W przypadku długotrwałego leczenia pozajelitowego, zaleca się wykonywanie okresowych badań laboratoryjnych w celu kontroli zmian równowagi płynów, stężenia elektrolitów oraz równowagi kwasowo-zasadowej, o ile stan pacjenta i szybkość podawania na to pozwalają.⁴

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, Natrium Chloratum 0,9% Baxter powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością. W tej grupie pacjentów podanie roztworu może prowadzić do zatrzymania sodu i nasilenia istniejących zaburzeń.⁵

Ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym

U pacjentów z niewydolnością serca, niewydolnością oddechową oraz u osób, u których stwierdza się nieosmotyczną stymulację wydzielania wazopresyny (w tym zespół SIADH), infuzje wysokoobjętościowe powinny być prowadzone pod specjalnym nadzorem ze względu na podwyższone ryzyko hiponatremii.⁶

Szczególnie narażeni na wystąpienie ostrej hiponatremii po podaniu płynów hipotonicznych są następujący pacjenci:⁷

• Pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wydzielania wazopresyny (np. z ostrymi chorobami, dolegliwościami bólowymi, stresem pooperacyjnym, zakażeniami, oparzeniami i chorobami OUN)
• Pacjenci z chorobami serca
• Pacjenci z chorobami wątroby
• Pacjenci z chorobami nerek
• Pacjenci przyjmujący leki z grupy agonistów wazopresyny

Powikłania ostrej hiponatremii

Ostra hiponatremia może prowadzić do rozwoju ostrej encefalopatii hiponatremicznej (obrzęku mózgu), charakteryzującej się bólem głowy, nudnościami, drgawkami, ospałością i wymiotami. Pacjenci z obrzękiem mózgu są szczególnie narażeni na wystąpienie ciężkiego, nieodwracalnego i zagrażającego życiu uszkodzenia mózgu.⁸

Na ciężki i zagrażający życiu obrzęk mózgu wskutek ostrej hiponatremii szczególnie narażone są następujące grupy pacjentów:⁹

• Dzieci
• Kobiety w wieku rozrodczym
• Pacjenci ze zmniejszoną podatnością mózgowia (np. z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, krwawieniem wewnątrzczaszkowym, obrzękiem mózgu i po stłuczeniu mózgu)

Szczególne grupy ryzyka – pacjenci z ryzykiem zatrzymania sodu, przeciążenia płynami i obrzęku

Natrium Chloratum 0,9% Baxter powinien być podawany ze szczególną ostrożnością, o ile w ogóle, pacjentom z następującymi stanami lub u których występuje ryzyko ich wystąpienia:¹⁰

• Hipernatremia – Gwałtowna korekta hipernatremii po okresie przystosowania może prowadzić do obrzęku mózgu, drgawek, trwałego uszkodzenia mózgu lub śmierci
• Hiperchloremia
• Kwasica metaboliczna – Może ulec pogorszeniu przez przedłużone stosowanie Natrium Chloratum 0,9% Baxter, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek
• Hiperwolemia – Objawiająca się nadciśnieniem, niewydolnością serca oraz obrzękiem płuc, szczególnie u pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową¹¹
• Jatrogenna kwasica metaboliczna z hiperchloremią (np. podczas resuscytacji płynami dożylnymi)¹²

Stany mogące prowadzić do zatrzymania sodu, przeciążenia płynami i obrzęku

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z następującymi stanami:¹³

1. Hiperaldosteronizm pierwotny
2. Hiperaldosteronizm wtórny, związany z:
   • Nadciśnieniem
   • Zastoinową niewydolnością serca
   • Chorobami wątroby (w tym marskością wątroby)
   • Chorobami nerek (w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej, marskością nerki)
   • Stanem przedrzucawkowym

Zwiększoną ostrożność należy zachować również u pacjentów stosujących leczenie zwiększające ryzyko zatrzymania sodu lub płynów, takie jak kortykosteroidy.¹⁴