Specjalne ostrzeżenia
Plasmalyte
Roztwór Plasmalyte, zawierający elektrolity w stężeniach: Na+ 140 mmol/l, K+ 5,0 mmol/l, Mg++ 1,5 mmol/l, Cl- 98 mmol/l, octan 27 mmol/l oraz glukonian 23 mmol/l, o osmolarności około 295 mOsm/l i pH około 7,4, wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności. Preparat nie jest wskazany w zasadowicy hipochloremiczno-hipokaliemicznej, pierwotnej ciężkiej kwasicy metabolicznej oraz hipomagnezemii. Ze względu na zawartość magnezu, należy monitorować pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i miastenią, zwracając uwagę na objawy nadmiaru magnezu, zwłaszcza podczas leczenia rzucawki. Plasmalyte nie zawiera wapnia, a jego alkalizujące działanie może obniżać stężenie zjonizowanego wapnia, co wymaga ostrożności u pacjentów z hipokalcemią. Podawanie roztworu u pacjentów z ryzykiem hiperkaliemii (niewydolność nerek, nadnerczy, ostre odwodnienie, rozległe uszkodzenia tkanek) wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu, a jednoczesne stosowanie z lekami oszczędzającymi potas, ACEi, lekami immunosupresyjnymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zagrażającej życiu hiperkaliemii.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Plasmalyte
- Równowaga elektrolitowa
- Stosowanie u pacjentów z hipermagnezemią lub ryzykiem jej wystąpienia
- Stosowanie u pacjentów z hipokalcemią
- Stosowanie u pacjentów z hiperkaliemią lub ryzykiem jej wystąpienia
- Stosowanie u pacjentów z niedoborem potasu
- Równowaga płynowa i czynność nerek
- Ryzyko przeciążenia płynami i zaburzenia równowagi elektrolitowej
- Hiponatremia
- Stosowanie u pacjentów z hiperwolemią lub przewodnieniem
- Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
- Równowaga kwasowo-zasadowa
- Inne ostrzeżenia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Plasmalyte
Roztwór Plasmalyte wymaga stosowania zgodnie z określonymi zasadami bezpieczeństwa oraz uwzględnienia szeregu przeciwwskazań i środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania tego preparatu z uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń i sytuacji wymagających wzmożonej uwagi personelu medycznego.1
Równowaga elektrolitowa
Plasmalyte zawiera określoną kompozycję elektrolitów (Na+ 140 mmol/l, K+ 5,0 mmol/l, Mg++ 1,5 mmol/l, Cl- 98 mmol/l, CH3COO- 27 mmol/l, C6H11O7- 23 mmol/l), co ma istotne znaczenie przy doborze pacjentów, u których może być zastosowany. Roztwór nie jest wskazany w leczeniu zasadowicy hipochloremiczno-hipokaliemicznej, w leczeniu pierwotnym ciężkiej kwasicy metabolicznej, ani w terapii hipomagnezemii.2
Stosowanie u pacjentów z hipermagnezemią lub ryzykiem jej wystąpienia
Ze względu na zawartość magnezu, preparaty stosowane pozajelitowo zawierające jego sole należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z lżejszymi postaciami zaburzenia czynności nerek oraz u chorych z miastenią. Zaleca się ścisłą obserwację pacjentów w celu wczesnego wykrycia klinicznych objawów nadmiaru magnezu, szczególnie istotne jest to podczas leczenia rzucawki.3
Stosowanie u pacjentów z hipokalcemią
Należy zwrócić uwagę, że Plasmalyte nie zawiera wapnia, a wzrost pH osocza wywołany jego działaniem alkalizującym może prowadzić do obniżenia stężenia zjonizowanego wapnia (niezwiązanego z białkiem). Dlatego Plasmalyte należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z hipokalcemią.4
Stosowanie u pacjentów z hiperkaliemią lub ryzykiem jej wystąpienia
Roztwory zawierające sole potasu, jak Plasmalyte, należy podawać z zachowaniem ostrożności pacjentom z chorobami serca lub w stanach predysponujących do hiperkaliemii, takich jak:
- niewydolność nerek
- niewydolność nadnerczy
- ostre odwodnienie
- rozległe zniszczenie tkanek (np. w ciężkich oparzeniach)
U pacjentów z ryzykiem wystąpienia hiperkaliemii konieczne jest szczególnie uważne monitorowanie stężenia potasu w osoczu.5
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Plasmalyte z następującymi lekami, ponieważ mogą one powodować wzrost stężenia potasu w osoczu i prowadzić do zagrażającej życiu hiperkaliemii, szczególnie w przypadku niewydolności nerek:
- Leki moczopędne oszczędzające potas: amiloryd, potasu kanreonian, spironolakton, triamteren
- Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEi) oraz, przez ekstrapolację, leki blokujące receptor angiotensyny II – potencjalnie śmiertelna hiperkaliemia
- Leki immunosupresyjne: takrolimus, cyklosporyna
Powyższe interakcje wymagają szczególnej uwagi przy planowaniu leczenia z użyciem Plasmalyte.6
Stosowanie u pacjentów z niedoborem potasu
Pomimo że stężenie potasu w roztworze Plasmalyte (5,0 mmol/l) jest zbliżone do jego stężenia fizjologicznego w osoczu, jest ono niewystarczające do leczenia znacznego niedoboru potasu. Dlatego nie należy stosować tego produktu leczniczego w celu suplementacji potasu w przypadkach jego znacznego niedoboru.7
Równowaga płynowa i czynność nerek
Ryzyko przeciążenia płynami i zaburzenia równowagi elektrolitowej
Podczas stosowania Plasmalyte konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów laboratoryjnych, w tym:
- bilansu płynów
- stężenia elektrolitów we krwi i w moczu
- równowagi kwasowo-zasadowej
W zależności od objętości i szybkości infuzji, dożylne podanie Plasmalyte może spowodować przeciążenie płynami i/lub substancjami rozpuszczonymi w wyniku przewodnienia/hiperwolemii. Z tego względu wlewy dożylne dużych objętości płynów u pacjentów z niewydolnością serca, nerek oraz z niewydolnością oddechową muszą być stosowane pod specjalną kontrolą.8
U pacjentów z niewydolnością serca, niewydolnością oddechową oraz u pacjentów, u których stwierdza się nieosmotyczną stymulację wydzielania wazopresyny (w tym zespół SIADH), należy zastosować infuzję wysokoobjętościową pod specjalnym nadzorem, ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym.9
Hiponatremia
Szczególnie narażeni na wystąpienie ostrej hiponatremii po podaniu płynów hipotonicznych w infuzji dożylnej są:
- Pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wydzielania wazopresyny:
- z ostrymi chorobami
- z dolegliwościami bólowymi
- ze stresem pooperacyjnym
- z zakażeniami
- z oparzeniami
- z chorobami OUN
- Pacjenci z chorobami serca, wątroby i nerek
- Pacjenci przyjmujący leki należące do grupy agonistów wazopresyny
Ostra hiponatremia może prowadzić do rozwoju ostrej encefalopatii hiponatremicznej (obrzęku mózgu), charakteryzującej się występowaniem bólu głowy, nudności, drgawek, ospałości i wymiotów. Pacjenci z obrzękiem mózgu są szczególnie narażeni na wystąpienie ciężkiego, nieodwracalnego i zagrażającego życiu uszkodzenia mózgu.10
Grupami pacjentów szczególnie narażonymi na wystąpienie ciężkiego i zagrażającego życiu obrzęku mózgu w wyniku ostrej hiponatremii są:
- Dzieci
- Kobiety w wieku rozrodczym
- Pacjenci ze zmniejszoną podatnością mózgowia:
- z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych
- z krwawieniem wewnątrzczaszkowym
- z obrzękiem mózgu
- po stłuczeniu mózgu
U tych pacjentów ścisłe monitorowanie stężenia sodu w osoczu jest szczególnie ważne.11
Stosowanie u pacjentów z hiperwolemią lub przewodnieniem
Plasmalyte powinien być podawany ze szczególną ostrożnością pacjentom z hiperwolemią lub przewodnieniem. Roztwory zawierające chlorek sodu (jak Plasmalyte, który zawiera 5,26 g/l sodu chlorku) powinny być podawane ze szczególną ostrożnością pacjentom z:
- nadciśnieniem
- niewydolnością serca
- obrzękiem obwodowym lub płuc
- zaburzeniami funkcji nerek
- stanem przedrzucawkowym
- aldosteronizmem
- innymi stanami związanymi z zatrzymaniem sodu
W tych przypadkach podawanie roztworów zawierających sód może prowadzić do nasilenia istniejących zaburzeń.12
Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
Plasmalyte należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. U tych pacjentów podawanie Plasmalyte może prowadzić do zatrzymania sodu i/lub potasu i/lub magnezu, co może skutkować poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi.13
Równowaga kwasowo-zasadowa
Stosowanie u pacjentów z alkalozą lub ryzykiem alkalozy
Plasmalyte należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom z alkalozą lub ryzykiem wystąpienia alkalozy. Infuzja nadmiernej ilości Plasmalyte może spowodować alkalozę metaboliczną ze względu na zawartość jonów octanowych (27 mmol/l) i glukonianowych (23 mmol/l), które po metabolizowaniu w organizmie mają działanie alkalizujące.14
Inne ostrzeżenia
Reakcje nadwrażliwości
W związku ze stosowaniem Plasmalyte odnotowano reakcje nadwrażliwości, obejmujące reakcje anafilaktoidalne. Jeżeli wystąpią jakiekolwiek podejrzenia lub objawy reakcji nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać infuzję i zastosować odpowiednie leczenie objawowe, zgodnie ze wskazaniem klinicznym.15
Podawanie w okresie pooperacyjnym
Podawanie roztworu Plasmalyte w okresie pooperacyjnym w krótkim czasie po ustąpieniu bloku nerwowo-mięśniowego powinno odbywać się z zachowaniem ostrożności, ponieważ zawarte w roztworze sole magnezu mogą prowadzić do efektu rekuraryzacji (ponownego osłabienia siły mięśniowej).16
Równoczesne stosowanie odżywiania pozajelitowego
Przy równoczesnym stosowaniu odżywiania pozajelitowego należy uwzględnić i odpowiednio dostosować dostawę elektrolitów zapewnianą przez Plasmalyte, aby uniknąć nadmiernej podaży lub niedoborów elektrolitów.17
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Na+ | 140 mmol/l (140 mEq/l) |
| K+ | 5,0 mmol/l (5,0 mEq/l) |
| Mg++ | 1,5 mmol/l (3,0 mEq/l) |
| Cl- | 98 mmol/l (98 mEq/l) |
| CH3COO- (octan) | 27 mmol/l (27 mEq/l) |
| C6H11O7- (glukonian) | 23 mmol/l (23 mEq/l) |
| Osmolarność | 295 mOsm/l (w przybliżeniu) |
| pH | około 7,4 (od 6,5 do 8,0) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Plasmalyte
- Działania niepożądane – Plasmalyte
- Interakcje leku – Plasmalyte
- Profil bezpieczeństwa leku – Plasmalyte
- Przeciwwskazania – Plasmalyte
- Przedawkowanie – Plasmalyte
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Plasmalyte
- Skład i postać leku – Plasmalyte
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne – Plasmalyte
- Właściwości farmakokinetyczne – Plasmalyte
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Plasmalyte
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Plasmalyte
- Wskazania do stosowania – Plasmalyte