Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius

Produkt leczniczy Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius zawierający glukozę (33,3 g/1000 ml) oraz chlorek sodu (3,0 g/1000 ml) wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów oraz monitorowania specyficznych parametrów klinicznych i laboratoryjnych.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Szczególną uwagę należy zachować podczas stosowania produktu u pacjentów z następującymi schorzeniami:²

• Zastoinowa niewydolność serca – ze względu na ryzyko pogorszenia objawów zastoinowych i przeciążenia układu krążenia
• Ciężka niewydolność nerek – produkt może nasilać retencję sodu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• Obrzęki z retencją sodu – dodatkowe podawanie sodu może nasilić istniejące obrzęki
• Pacjenci leczeni kortykosteroidami lub kortykotropiną – ze względu na nasilanie efektu zatrzymywania sodu i wody
• Cukrzyca – ze względu na zawartość glukozy w produkcie
• Pacjenci otrzymujący duże objętości roztworów niezawierających potasu – ze względu na ryzyko wystąpienia hipokaliemii

Ryzyko przeciążenia płynami

Stosowanie produktu może prowadzić do przeciążenia płynami, co może skutkować spadkiem stężenia elektrolitów we krwi, przewodnieniem, objawami zastoinowymi w krążeniu lub obrzękiem płuc. Dlatego konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.³

Monitorowanie parametrów podczas długotrwałego podawania

W przypadku długotrwałej terapii produktem Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius, niezbędne jest regularne monitorowanie:⁴

• Bilansu płynów
• Stężenia elektrolitów w surowicy
• Równowagi kwasowo-zasadowej

Ograniczenia w podawaniu

Produkt zawiera glukozę i nie powinien być podawany jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do przetaczania, ze względu na ryzyko wystąpienia pseudoaglutynacji krwinek.⁵

Osmotyczność roztworu

Należy pamiętać, że roztwory glukozy do infuzji są zazwyczaj izotoniczne, jednak w organizmie płyny zawierające glukozę mogą stać się skrajnie hipotoniczne w stosunku do fizjologicznego ciśnienia osmotycznego. Jest to spowodowane szybkim metabolizmem glukozy, co może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.⁶

Zaburzenia elektrolitowe

Dożylne podanie glukozy może powodować zaburzenia elektrolitowe, przede wszystkim hiponatremię hipo- lub hiperosmotyczną. Ryzyko to zależy od:⁷

• Ciśnienia osmotycznego roztworu
• Objętości i szybkości infuzji dożylnej
• Choroby podstawowej pacjenta
• Zdolności metabolizowania glukozy

Hiponatremia i ryzyko encefalopatii hiponatremicznej

Grupy szczególnego ryzyka wystąpienia hiponatremii

Szczególnie narażeni na wystąpienie ostrej hiponatremii po podaniu płynów hipotonicznych w infuzji dożylnej są:⁸

• Pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wydzielania wazopresyny, w tym pacjenci z:
  • Ostrymi chorobami
  • Dolegliwościami bólowymi
  • Stresem pooperacyjnym
  • Zakażeniami
  • Oparzeniami
  • Chorobami ośrodkowego układu nerwowego (OUN)
• Pacjenci z chorobami:
  • Serca
  • Wątroby
  • Nerek
• Pacjenci przyjmujący leki z grupy agonistów wazopresyny

Powikłania hiponatremii

Ostra hiponatremia może prowadzić do rozwoju ostrej encefalopatii hiponatremicznej (obrzęku mózgu), której objawy kliniczne obejmują:⁹

• Ból głowy
• Nudności
• Drgawki
• Ospałość
• Wymioty

Należy pamiętać, że pacjenci z obrzękiem mózgu są szczególnie narażeni na wystąpienie ciężkiego, nieodwracalnego i zagrażającego życiu uszkodzenia mózgu.¹⁰

Grupy wysokiego ryzyka ciężkiego obrzęku mózgu

Na wystąpienie ciężkiego i zagrażającego życiu obrzęku mózgu w wyniku ostrej hiponatremii szczególnie narażeni są:¹¹

• Dzieci – z powodu wyższego stosunku objętości mózgu do objętości czaszki
• Kobiety w wieku rozrodczym – z powodu zmian hormonalnych wpływających na gospodarkę wodno-elektrolitową
• Pacjenci ze zmniejszoną podatnością mózgowia, w tym pacjenci z:
  • Zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych
  • Krwawieniem wewnątrzczaszkowym
  • Stłuczeniem mózgu