zespół Lowe’a
Zespół Lowe’a (zespół oczno-mózgowo-nerkowy) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna dziedziczona recesywnie w sposób sprzężony z chromosomem X. Spowodowana jest mutacją w genie OCRL, który koduje enzym fosfatazę inozytolową. Defekt tego enzymu prowadzi do zaburzeń w metabolizmie fosfolipidów, co skutkuje wielonarządowymi objawami.
Klasyczna triada objawów obejmuje zaćmę wrodzoną, niepełnosprawność intelektualną oraz dysfunkcję kanalików nerkowych. U pacjentów obserwuje się również hipotonię mięśniową, opóźnienie rozwoju psychoruchowego, charakterystyczne cechy dysmorficzne twarzy oraz predyspozycję do patologicznych złamań. Zaburzenia nerkowe manifestują się jako zespół Fanconiego z aminoacydurią, glikozurią, fosfaturią i kwasicą kanalikową.
Diagnostyka zespołu Lowe’a opiera się na badaniu klinicznym, badaniach biochemicznych (ocena parametrów nerkowych i metabolicznych) oraz badaniach genetycznych potwierdzających mutację w genie OCRL. Leczenie ma charakter objawowy i multidyscyplinarny, obejmuje suplementację elektrolitów, alkalizację, leczenie zaćmy, fizjoterapię oraz wsparcie w zakresie rozwoju psychoruchowego.
Rokowanie w zespole Lowe’a jest poważne, śmiertelność w okresie dzieciństwa jest wysoka, głównie z powodu niewydolności nerek, infekcji lub powikłań neurologicznych. Średnia długość życia chorych wynosi około 40 lat. Poradnictwo genetyczne jest istotne dla rodzin obciążonych tą chorobą, szczególnie dla kobiet będących nosicielkami mutacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaćma dziecięca – Patofizjologia i mechanizm
Zaćma dziecięca, obejmująca zarówno formy wrodzone, jak i rozwijające się w okresie dzieciństwa, jest istotną przyczyną odwracalnej ślepoty u dzieci, z częstością około 3-4 na 10 000 noworodków w krajach rozwiniętych. Patogeneza jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą czynników genetycznych, które odpowiadają za około 90% przypadków obustronnej zaćmy wrodzonej. Zidentyfikowano około 356 genów związanych z tym schorzeniem, w tym mutacje w genach kodujących krystaliny (stanowiące ponad 90% białek soczewki), białka błonowe (koneksyny, akwaporyny), białka cytoszkieletu (BFSP1, BFSP2, wimentyna) oraz czynniki transkrypcyjne (PAX6, PITX3, FOXE3, MAFA). Mechanizmy molekularne obejmują agregację białek, zaburzenia homeostazy jonowej oraz stres oksydacyjny, co prowadzi do zmętnienia soczewki. Czynniki metaboliczne, takie jak galaktozemia, cukrzyca (z poziomem HbA1c >12% przy rozpoznaniu), hipokalcemia oraz choroba Fabry’ego, również przyczyniają się do kataraktogenezy. Infekcje wewnątrzmaciczne z grupy TORCH oraz czynniki środowiskowe, w tym promieniowanie UV, leki (kortykosteroidy), urazy i niedobory żywieniowe, dodatkowo wpływają na rozwój zaćmy.
agregacja białek, amblyopia, choroba Fabry’ego, cukrzyca typu 1, cytomegalia, czynnik transkrypcyjny, galaktozemia, hipokalcemia, homeostaza jonowa, jaskra, koneksyna, mutacja genetyczna, reduktaza aldozy, różyczka, soczewka wewnątrzgałkowa, stres oksydacyjny, toksoplazmoza, zaćma biegunowa tylna, zaćma dziecięca, zaćma jądrowa, zaćma podtorebkowa tylna, zaćma urazowa, zakażenie wewnątrzmaciczne, zespół Alporta, zespół Downa, zespół Lowe’a, zespół Marfana, zespół Smitha-Lemliego-Opitza, zmętnienie soczewki