Interakcje leku
Fluconazole Kabi 2 mg/ml
Flukonazol, składnik aktywny Fluconazole Kabi (2 mg/ml, roztwór do infuzji), jest umiarkowanym inhibitorem cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymów CYP2C9, CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co powoduje utrzymanie działania hamującego enzymy przez 4-5 dni po odstawieniu leku. Ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, jednoczesne stosowanie flukonazolu z lekami takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna, halofantryna oraz amiodaron wymaga przeciwwskazań lub szczególnej ostrożności. Ryfampicyna zmniejsza AUC flukonazolu o 25% i skraca jego okres półtrwania o 20%, co może wymagać zwiększenia dawki flukonazolu. Hydrochlorotiazyd zwiększa stężenie flukonazolu w osoczu o 40%, jednak bez konieczności zmiany dawkowania.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Produkty lecznicze, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem jest przeciwwskazane
- Produkty lecznicze, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem nie jest zalecane
- Produkty lecznicze, przy których jedoczesnym stosowaniu należy zachować ostrożność
- Wpływ innych produktów leczniczych na flukonazol
- Wpływ flukonazolu na inne produkty lecznicze
- Interakcje z produktami immunosupresyjnymi
- Inne istotne interakcje
- Interakcje flukonazolu z alkoholem
- Tabela interakcji flukonazolu z innymi lekami
- drożdżakowe zakażenie błony śluzowej
- inwazyjna kandydoza
- kokcydioidomykoza
- kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- przewlekła zanikowa kandydoza jamy ustnej
- zapobieganie nawrotom drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
- zapobieganie nawrotom zapalenia opon mózgowych
- zapobieganie zakażeniom grzybiczym u pacjentów z przedłużającą się neutropenią
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Flukonazol, składnik aktywny produktu Fluconazole Kabi (2 mg/ml, roztwór do infuzji), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Ze względu na swoje właściwości farmakologiczne, flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem cytochromu P450 (CYP), szczególnie izoenzymów 2C9 oraz 3A4, a także silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C19. To działanie hamujące enzymy utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu flukonazolu, co wynika z jego długiego okresu półtrwania.1
Produkty lecznicze, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem jest przeciwwskazane
Ze względu na potencjalnie niebezpieczne interakcje, szczególnie związane z zaburzeniami rytmu serca, jednoczesne stosowanie flukonazolu z poniższymi produktami leczniczymi jest przeciwwskazane:2
- Cyzapryd – jednoczesne stosowanie powoduje istotne zwiększenie stężenia cyzaprydu w osoczu oraz wydłużenie odstępu QTc, co może prowadzić do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.3
- Terfenadyna – flukonazol w dawce 400 mg i większej znacząco zwiększa stężenie terfenadyny w surowicy, co może prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu zależnych od skorygowanego odstępu QTc.4
- Astemizol – jednoczesne stosowanie może zmniejszać klirens astemizolu, zwiększając jego stężenie, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i rzadko do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.5
- Pimozyd – flukonazol może hamować metabolizm pimozydu. Zwiększone stężenie pimozydu w osoczu może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i rzadko do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.6
- Chinidyna – flukonazol może hamować metabolizm chinidyny, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i rzadko do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.7
- Erytromycyna – jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności (wydłużony odstęp QT, torsade de pointes), co może prowadzić do nagłej śmierci z przyczyn sercowych.8
Produkty lecznicze, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem nie jest zalecane
Halofantryna – flukonazol może zwiększać stężenie halofantryny w osoczu, co może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności (wydłużony odstęp QT, torsade de pointes) i nagłej śmierci z przyczyn sercowych.9
Produkty lecznicze, przy których jedoczesnym stosowaniu należy zachować ostrożność
Amiodaron – jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększenia wydłużenia odstępu QT. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z dużymi dawkami flukonazolu (800 mg).10
Wpływ innych produktów leczniczych na flukonazol
- Ryfampicyna – jednoczesne stosowanie powoduje zmniejszenie wartości AUC flukonazolu o 25% i skrócenie okresu półtrwania o 20%. Należy rozważyć możliwość zwiększenia dawki flukonazolu.11
- Hydrochlorotiazyd – podanie wielokrotnych dawek hydrochlorotiazidu u osób otrzymujących flukonazol zwiększa stężenie flukonazolu w osoczu o 40%. Efekt ten nie wymaga jednak zmiany schematu dawkowania flukonazolu.12
Wpływ flukonazolu na inne produkty lecznicze
Flukonazol może zwiększać stężenie w osoczu wielu leków metabolizowanych przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje:13
- Abrocytynib – flukonazol zwiększa ekspozycję na cząsteczkę aktywną abrocytynibu o 155%. Konieczne dostosowanie dawki abrocytynibu.14
- Alfentanyl – wartość AUC10 alfentanylu wzrasta 2-krotnie przy jednoczesnym stosowaniu z flukonazolem. Konieczna może być modyfikacja dawki alfentanylu.15
- Amitryptylina, nortryptylina – flukonazol nasila działanie tych leków. Zaleca się kontrolowanie stężenia 5-nortryptyliny i (lub) S-amitryptyliny na początku leczenia skojarzonego, a następnie po tygodniu. W razie konieczności należy zmodyfikować dawkowanie.16
- Leki przeciwzakrzepowe – podczas jednoczesnego stosowania flukonazolu i warfaryny czas protrombinowy może ulec 2-krotnemu wydłużeniu. Opisywano występowanie krwawień (siniaki, krwawienia z nosa, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwiomocz i smoliste stolce). Zaleca się kontrolowanie czasu protrombinowego.17
- Benzodiazepiny (krótkodziałające) – flukonazol znacząco zwiększa stężenie i przedłuża działanie benzodiazepin. Zaleca się zmniejszenie dawek benzodiazepin i właściwe monitorowanie pacjenta.18
- Karbamazepina – flukonazol hamuje metabolizm karbamazepiny, zwiększając jej stężenie w surowicy o 30%. Istnieje ryzyko rozwoju toksyczności. Konieczne może być dostosowanie dawkowania.19
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów miopatii i rabdomiolizy oraz kontrolować aktywność kinazy kreatynowej.20
- Ibrutynib – flukonazol zwiększa stężenie ibrutynibu w osoczu. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy zmniejszyć dawkę ibrutynibu do 280 mg raz na dobę.21
Interakcje z produktami immunosupresyjnymi
- Cyklosporyna – flukonazol zwiększa stężenie i wartość AUC cyklosporyny 1,8-krotnie. Należy zmniejszyć dawkę cyklosporyny w zależności od jej stężenia.22
- Ewerolimus – flukonazol może powodować zwiększenie stężenia ewerolimusu w osoczu poprzez inhibicję izoenzymu CYP3A4.23
- Syrolimus – flukonazol zwiększa stężenie syrolimusu w osoczu. Konieczne dostosowanie dawkowania syrolimusu w zależności od stężenia i działania leku.24
- Takrolimus – flukonazol może nawet 5-krotnie zwiększać stężenie takrolimusu podawanego doustnie. Zwiększone stężenia mogą prowadzić do nefrotoksyczności. Konieczne zmniejszenie dawki takrolimusu w zależności od jego stężenia.25
Inne istotne interakcje
- Metadon – flukonazol może zwiększać stężenie metadonu w surowicy. Może być konieczna modyfikacja dawki metadonu.26
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – flukonazol zwiększa ekspozycję na NLPZ metabolizowane przez CYP2C9. Zaleca się częste kontrolowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych i objawów toksyczności NLPZ.27
- Fenytoina – flukonazol hamuje metabolizm wątrobowy fenytoiny, zwiększając wartość AUC24 o 75% i wartość Cmin o 128%. Należy kontrolować stężenie fenytoiny w surowicy w celu uniknięcia jej toksycznego działania.28
- Doustne środki antykoncepcyjne – flukonazol w dawce 200 mg na dobę zwiększa wartość AUC etynyloestradiolu i lewonorgestrelu odpowiednio o 40% i 24%, co nie wpływa na skuteczność antykoncepcji.29
Interakcje flukonazolu z alkoholem
Chociaż w dostarczonym materiale źródłowym nie podano bezpośrednich informacji o interakcji flukonazolu z alkoholem, należy mieć na uwadze potencjalne ryzyko takiej interakcji. Flukonazol, jako lek o działaniu hamującym na enzymy wątrobowe, teoretycznie może wpływać na metabolizm alkoholu.30
Ze względów bezpieczeństwa, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków metabolizowanych przez wątrobę, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii flukonazolem. Może to zmniejszyć ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i potencjalnych interakcji.
Należy pamiętać, że jednoczesne spożycie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia czynności wątroby.
Tabela interakcji flukonazolu z innymi lekami
| Lek wchodzący w interakcję | Rodzaj interakcji | Konsekwencje kliniczne | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Cyzapryd | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4 | Zwiększenie stężenia cyzaprydu, wydłużenie odstępu QTc, ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Terfenadyna | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4 | Ciężkie zaburzenia rytmu zależne od odstępu QTc | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane przy dawkach flukonazolu ≥400 mg |
| Astemizol | Zmniejszenie klirensu astemizolu | Wydłużenie odstępu QT, ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Pimozyd | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4 | Wydłużenie odstępu QT, ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Chinidyna | Hamowanie metabolizmu | Wydłużenie odstępu QT, ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Erytromycyna | Nasilenie kardiotoksyczności | Wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, ryzyko nagłej śmierci sercowej | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Halofantryna | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4 | Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Amiodaron | Nasilenie wydłużenia odstępu QT | Zaburzenia rytmu serca | Wysoki | Zachować ostrożność, szczególnie przy dużych dawkach flukonazolu |
| Ryfampicyna | Indukcja metabolizmu flukonazolu | Zmniejszenie AUC flukonazolu o 25%, skrócenie t½ o 20% | Umiarkowany | Rozważyć zwiększenie dawki flukonazolu |
| Hydrochlorotiazyd | Zwiększenie stężenia flukonazolu | Zwiększenie stężenia flukonazolu o 40% | Niski | Zmiana dawkowania nie jest konieczna |
| Warfaryna i inne pochodne kumaryny | Hamowanie metabolizmu przez CYP2C9 | 2-krotne wydłużenie czasu protrombinowego, ryzyko krwawień | Wysoki | Kontrola czasu protrombinowego, modyfikacja dawki leku przeciwzakrzepowego |
| Benzodiazepiny (krótkodziałające) | Hamowanie metabolizmu | Zwiększenie stężenia i wydłużenie działania benzodiazepin | Wysoki | Zmniejszenie dawek benzodiazepin, monitorowanie pacjenta |
| Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4/CYP2C9 | Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy | Wysoki | Monitorowanie objawów, kontrola aktywności kinazy kreatynowej |
| Cyklosporyna | Hamowanie metabolizmu | 1,8-krotny wzrost AUC cyklosporyny | Wysoki | Zmniejszenie dawki cyklosporyny w zależności od jej stężenia |
| Takrolimus | Hamowanie metabolizmu przez CYP3A4 | 5-krotne zwiększenie stężenia takrolimusu, ryzyko nefrotoksyczności | Wysoki | Zmniejszenie dawki takrolimusu w zależności od jego stężenia |
| Fenytoina | Hamowanie metabolizmu wątrobowego | Zwiększenie AUC24 o 75%, zwiększenie Cmin o 128% | Wysoki | Kontrola stężenia fenytoiny w surowicy |
| Alkohol | Potencjalne hamowanie metabolizmu alkoholu | Możliwe nasilenie działań niepożądanych, dodatkowe obciążenie wątroby | Nieznany | Zalecane unikanie spożywania alkoholu podczas terapii |
Tabela przedstawia najważniejsze interakcje flukonazolu z innymi lekami, z uwzględnieniem ich mechanizmu, konsekwencji klinicznych, poziomu istotności oraz zalecanych działań. Należy pamiętać, że lista ta nie jest wyczerpująca, a w przypadku łączenia flukonazolu z innymi lekami należy zawsze zachować ostrożność i rozważyć potencjalne ryzyko interakcji.31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania