Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Solacutan 30 mg/g
Diklofenak w postaci żelu, mimo niższego stężenia ogólnoustrojowego w porównaniu do form doustnych, wymaga ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, przy czym zaleca się aplikację na mniej niż 30% powierzchni ciała i nie dłużej niż 3 tygodnie. Ekspozycja na NLPZ w tym okresie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronień, wad rozwojowych serca (wzrost ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia. Dane z badań na zwierzętach potwierdzają toksyczny wpływ na reprodukcję, w tym zwiększoną śmiertelność zarodkowo-płodową i wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego.
Wpływ leku Solacutan (diklofenak sodowy 30 mg/g, żel) na płodność, ciążę i laktację
Informacje dotyczące stosowania diklofenaku w postaci żelu u kobiet w wieku rozrodczym, w okresie ciąży oraz podczas karmienia piersią stanowią istotny element wiedzy każdego lekarza przepisującego ten lek. Poniższe wytyczne oparte są na aktualnych danych klinicznych i badaniach naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.1
Stosowanie w okresie ciąży
Należy pamiętać, że chociaż ogólnoustrojowe stężenie diklofenaku po podaniu miejscowym w postaci żelu jest mniejsze niż po zastosowaniu form doustnych, nadal należy zachować ostrożność i przestrzegać następujących zaleceń:2
Pierwszy i drugi trymestr ciąży
Na podstawie obserwacji dotyczących ogólnoustrojowego działania NLPZ ustalono, że zahamowanie syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży i/lub rozwój zarodka i płodu.3
Dane z badań epidemiologicznych wykazują zwiększone ryzyko wystąpienia następujących powikłań po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży:
- Poronienia
- Wady rozwojowe serca
- Wytrzewienie (nieprawidłowe zamknięcie ściany jamy brzusznej)
Bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% po ekspozycji na NLPZ. Istnieją przesłanki sugerujące, że ryzyko to zwiększa się wraz z dawką leku i czasem trwania terapii.4
Badania na zwierzętach również potwierdzają toksyczny wpływ NLPZ na reprodukcję. Zaobserwowano:
- Zwiększenie liczby przypadków przed- i poimplantacyjnej utraty płodów
- Wyższą śmiertelność zarodkowo-płodową
- Zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, w tym w obrębie układu sercowo-naczyniowego u zwierząt, którym podawano inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy
5
Zalecenia dla pierwszego i drugiego trymestru ciąży:
- W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować diklofenaku, chyba że jest to bezwzględnie konieczne
- Jeżeli stosowanie diklofenaku jest niezbędne u kobiety planującej ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy:
- Stosować możliwie najmniejszą dawkę leku (aplikować na <30% powierzchni ciała)
- Ograniczyć czas trwania leczenia (nie dłużej niż 3 tygodnie)
<sup data-drug="Solacutan" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować diklofenaku, chyba, że jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli diklofenak jest stosowany u kobiety starającej się zajść w ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, dawka diklofenaku powinna być możliwie mała (6
Drugi i trzeci trymestr ciąży
Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w drugim i trzecim trymestrze ciąży może spowodować u płodu następujące powikłania:7
Zaburzenia czynności nerek płodu:
- Od 12 tygodnia ciąży: małowodzie (zwykle odwracalne po zakończeniu leczenia) lub bezwodzie (szczególnie w przypadku przedłużonej ekspozycji)
- Po narodzeniu: niewydolność nerek może się utrzymywać, zwłaszcza po późnej i długotrwałej ekspozycji na lek
8
Toksyczny wpływ na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy:
- Nadciśnienie płucne
- Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego
Ryzyko wystąpienia tych powikłań istnieje od początku 6 miesiąca ciąży i wzrasta, jeżeli lek jest stosowany pod koniec ciąży.9
Trzeci trymestr ciąży
W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą spowodować:10
U matki i noworodka:
- Możliwe przedłużenie czasu krwawienia wskutek działania antyagregacyjnego, które może wystąpić nawet przy bardzo małych dawkach
11
U matki:
- Zahamowanie skurczów macicy, powodujące opóźniony lub przedłużony poród
- Zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęków
12
Ważne: Stosowanie diklofenaku w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane.13
Stosowanie w okresie karmienia piersią
Diklofenak, podobnie jak inne leki z grupy NLPZ, przenika do mleka kobiecego, jednak w niewielkich ilościach. Przy stosowaniu zalecanych dawek produktu Solacutan nie przewiduje się znaczącego wpływu na dziecko karmione piersią.14
Ważne ograniczenia dotyczące stosowania w okresie laktacji:
- Ze względu na brak kontrolowanych badań z udziałem kobiet karmiących piersią, produkt powinien być stosowany podczas laktacji wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza
- Produktu Solacutan nie wolno nakładać bezpośrednio na piersi kobiet karmiących
- Należy unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry
- Nie zaleca się długotrwałego stosowania produktu w okresie karmienia piersią
15
| Okres | Zalecenia dotyczące stosowania Solacutan (diklofenak 30 mg/g, żel) | Potencjalne ryzyko |
|---|---|---|
| Planowanie ciąży | Stosować tylko, gdy jest to bezwzględnie konieczne, w najniższej skutecznej dawce przez jak najkrótszy czas | Możliwe utrudnienie zajścia w ciążę |
| I i II trymestr ciąży | Unikać stosowania, jeśli konieczne: <30% powierzchni ciała, nie dłużej niż 3 tygodnie | Zwiększone ryzyko poronień, wad rozwojowych serca, wytrzewienia |
| II trymestr (od 12 tyg.) | Unikać stosowania lub ścisła kontrola lekarska | Małowodzie, bezwodzie, zaburzenia czynności nerek płodu |
| Od 6 miesiąca ciąży | Unikać stosowania | Nadciśnienie płucne, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego |
| III trymestr ciąży | Przeciwwskazane | Przedłużony poród, zwiększone ryzyko krwawień, obrzęki u matki |
| Karmienie piersią | Tylko pod kontrolą lekarza, nie nakładać na piersi, nie stosować na duże powierzchnie skóry, unikać długotrwałego stosowania | Przenikanie do mleka matki (w małych ilościach) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania