Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benzoesan sodu

Benzoesan sodu (E211) jest powszechnie stosowanym środkiem konserwującym w preparatach farmaceutycznych, m.in. w produktach Tussipect (16,7 mg/tabletka drażowana) oraz Zinnat w dawkach 125 mg (0,00152 mg/tabletka powlekana), 250 mg (0,00203 mg/tabletka) i 500 mg (0,00506 mg/tabletka). Dane przedkliniczne nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu benzoesanu sodu zgodnie z zaleceniami dawkowania. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie wskazały na mutagenność czy genotoksyczność. Brak jest również dowodów na potencjał rakotwórczy, mimo że nie przeprowadzono dedykowanych badań karcinogenności wyłącznie dla benzoesanu sodu.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania benzoesanu sodu

Benzoesan sodu (E211) to substancja powszechnie stosowana w preparatach farmaceutycznych jako środek konserwujący. W produktach leczniczych takich jak Tussipect i Zinnat występuje jako składnik pomocniczy. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji na podstawie dostępnych informacji.1

Badania farmakologiczne bezpieczeństwa

Analiza danych przedklinicznych benzoesanu sodu, uwzględniająca wyniki konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, nie ujawnia istotnego zagrożenia dla pacjenta pod warunkiem, że substancja jest stosowana zgodnie z zaleconym dawkowaniem i zachowaniem zaleconych środków ostrożności. W produktach leczniczych takich jak Zinnat, benzoesan sodu występuje w niewielkich ilościach (0,00152 mg w tabletce 125 mg, 0,00203 mg w tabletce 250 mg oraz 0,00506 mg w tabletce 500 mg), co dodatkowo minimalizuje potencjalne ryzyko związane z jego stosowaniem.2

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym benzoesanu sodu nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy dawkach stosowanych w produktach leczniczych. W przypadku produktu Tussipect, gdzie benzoesan sodu występuje w ilości 16,7 mg na tabletkę drażowaną, toksyczność oszacowano na podstawie charakterystyki toksykologicznej substancji czynnych, co nie wskazuje na istotne ryzyko przy zachowaniu zalecanego dawkowania.3 4

Potencjał genotoksyczny

Konwencjonalne badania genotoksyczności benzoesanu sodu nie wskazują na istotne ryzyko mutagenności czy genotoksyczności. Analiza danych przedklinicznych w kontekście produktów zawierających tę substancję, jak Tussipect, nie ujawniła potencjału genotoksycznego stanowiącego zagrożenie dla pacjenta przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.5 6

Potencjalne działanie rakotwórcze

Nie przeprowadzono specyficznych badań karcinogenności ukierunkowanych wyłącznie na benzoesan sodu, jednak dostępne dane nie wskazują na potencjał rakotwórczy tej substancji. W przypadku produktu Zinnat, zawierającego benzoesan sodu jako substancję pomocniczą, nie wykonywano dedykowanych badań karcinogenności, jednak nie ma dowodów świadczących o potencjale rakotwórczym.7 8

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój

Analiza danych przedklinicznych dotyczących benzoesanu sodu w kontekście toksycznego wpływu na reprodukcję nie wykazała istotnego ryzyka dla ludzi. Badania toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej przeprowadzone dla produktów zawierających benzoesan sodu jako substancję pomocniczą nie wykazały szczególnego zagrożenia przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.9 10

Potencjalne interakcje z badaniami laboratoryjnymi

Warto zauważyć, że niektóre substancje stosowane w preparatach farmaceutycznych mogą wpływać na wyniki badań laboratoryjnych. Przykładowo, dla cefalosporyn (np. cefuroksym w produkcie Zinnat) wykazano, że mogą one hamować działanie gamma-glutamylotranspeptydazy w moczu szczurów, co może potencjalnie zakłócać kliniczne testy laboratoryjne u ludzi. Nie ma jednak bezpośrednich dowodów na podobne interakcje w przypadku benzoesanu sodu.11

Zawartość benzoesanu sodu w produktach leczniczych

W analizowanych produktach leczniczych benzoesan sodu występuje w następujących ilościach:

Produkt leczniczy Postać farmaceutyczna Zawartość benzoesanu sodu
Tussipect Tabletka drażowana 16,7 mg
Zinnat 125 mg Tabletka powlekana 0,00152 mg
Zinnat 250 mg Tabletka powlekana 0,00203 mg
Zinnat 500 mg Tabletka powlekana 0,00506 mg

12 13

Ocena bezpieczeństwa klinicznego

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że benzoesan sodu stosowany w ilościach obecnych w produktach leczniczych nie stanowi istotnego zagrożenia dla zdrowia pacjentów. Analiza wyników badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na reprodukcję nie ujawnia szczególnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.14 15

Należy jednak zaznaczyć, że bezpieczeństwo stosowania benzoesanu sodu, podobnie jak innych substancji pomocniczych, powinno być rozpatrywane w kontekście całego produktu leczniczego, uwzględniając interakcje między wszystkimi składnikami oraz szczególne grupy pacjentów.16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl