Przeciwwskazania stosowania
Budezonid

Przeciwwskazania stosowania budezonidu

Budezonid jest syntetycznym glikokortykosteroidem stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych do leczenia chorób zapalnych, w tym astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), alergicznego nieżytu nosa czy nieswoistych chorób zapalnych jelit. Jego stosowanie, mimo licznych korzyści terapeutycznych, ma określone przeciwwskazania, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez lekarzy przepisujących ten lek.¹

Nadwrażliwość na budezonid i substancje pomocnicze

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich produktów zawierających budezonid jest nadwrażliwość na substancję czynną (budezonid) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych wymienionych w składzie poszczególnych produktów leczniczych. Jest to uniwersalne przeciwwskazanie dla wszystkich preparatów zawierających budezonid, niezależnie od postaci farmaceutycznej.²

W przypadku niektórych produktów należy zwrócić szczególną uwagę na nadwrażliwość na określone substancje pomocnicze:³

• Laktoza jednowodna – zawarta w produktach w postaci proszku do inhalacji (np. Budesonide Easyhaler, Bufomix Easyhaler, Bufar Easyhaler, Budezonid LEK-AM)
• Białka mleka – produkty zawierające laktozę mogą również zawierać śladowe ilości białek mleka (np. Budesonide Easyhaler, Bufomix Easyhaler, Symbicort Turbuhaler)^{4 5 6}
• Olej sojowy i olej z orzeszków ziemnych – zawarte w niektórych produktach (np. Cortiment MMX)⁷

Przeciwwskazania specyficzne dla określonych postaci budezonidu

Niektóre produkty zawierające budezonid mają dodatkowe, specyficzne przeciwwskazania:

Budezonid w postaci inhalacyjnej

W przypadku produktu Budezonid LEK-AM (proszek do inhalacji w kapsułkach twardych) przeciwwskazaniem jest czynna gruźlica płuc.⁸ Podobne przeciwwskazanie dotyczy preparatu Miflonide Breezhaler.⁹

Budezonid w postaci doodbytniczej

Dla preparatu Budenofalk w postaci pianki doodbytniczej dodatkowym przeciwwskazaniem jest marskość wątroby.¹⁰

Budezonid w postaci doustnej

W przypadku preparatu Entocort (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu) przeciwwskazaniami są zakażenia bakteryjne, grzybicze lub wirusowe.¹¹

Sytuacje wymagające ostrożności w stosowaniu budezonidu

Chociaż nie stanowią formalnych przeciwwskazań, istnieją stany kliniczne, które wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania budezonidu:

• Czynna lub utajona gruźlica płuc
• Infekcje grzybicze, bakteryjne lub wirusowe dróg oddechowych
• Niewydolność wątroby
• Choroby układu krążenia
• Jaskra
• Zaćma
• Osteoporoza
• Cukrzyca

Produkty zawierające budezonid w skojarzeniu z innymi substancjami czynnymi

Niektóre produkty zawierają budezonid w połączeniu z inną substancją czynną, najczęściej z formoterolem (długo działającym β2-mimetykiem). W przypadku takich produktów jak Airbufo Forspiro, Bufar Easyhaler, Bufomix Easyhaler, Oxodil Combo, czy Symbicort Turbuhaler przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, w tym na budezonid, formoterol i substancje pomocnicze.^{12 13 14}

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie budezonidu?

Oprócz formalnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania budezonidu lub zastosować go z wyjątkową ostrożnością.

Infekcje dróg oddechowych

W przypadku preparatów wziewnych (proszki do inhalacji, aerozole, zawiesiny do nebulizacji) należy odradzić stosowanie budezonidu pacjentom z aktywnymi infekcjami grzybiczymi, bakteryjnymi lub wirusowymi dróg oddechowych, szczególnie jeśli nie są one odpowiednio leczone. W przypadku preparatu Entocort (postać doustna) zakażenia takie stanowią formalne przeciwwskazanie.¹⁵

Czynna gruźlica

Pacjentom z czynną gruźlicą płuc nie należy przepisywać budezonidu w postaci wziewnej (np. Budezonid LEK-AM, Miflonide Breezhaler).^{16 17}

Marskość wątroby

Pacjentom z marskością wątroby nie należy stosować budezonidu w postaci pianki doodbytniczej (Budenofalk).¹⁸

Alergie pokarmowe

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem alergii pokarmowych:

• Pacjentom z alergią na białka mleka należy odradzić stosowanie preparatów zawierających laktozę, która może zawierać śladowe ilości tych białek (np. Budesonide Easyhaler, Bufomix Easyhaler, Symbicort Turbuhaler)^{19 20}
• Pacjentom z alergią na soję lub orzeszki ziemne należy odradzić stosowanie preparatu Cortiment MMX, który zawiera lecytynę sojową²¹

Ciężkie zapalenie skóry

W przypadku preparatu TRUE Test 36 (plaster do testów prowokacyjnych zawierający budezonid) przeciwwskazaniem jest ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry. Wykonanie testu należy odłożyć do czasu ustąpienia ostrych objawów choroby.²²

Przechodzenie z terapii GKS doustnych na budezonid

Szczególną ostrożność należy zachować podczas przechodzenia z leczenia glikokortykosteroidami doustnymi na budezonid, zwłaszcza u pacjentów z długotrwałą terapią systemową. Nagłe odstawienie steroidów systemowych może doprowadzić do wystąpienia objawów niewydolności nadnerczy. Takim pacjentom należy zalecić stopniowe zmniejszanie dawki steroidów doustnych przed całkowitym przejściem na budezonid w postaci wziewnej.

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Chociaż nie stanowią formalnych przeciwwskazań, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania budezonidu lub zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:

• Pacjenci z niewyrównaną cukrzycą
• Pacjenci z jaskrą
• Pacjenci z zaćmą
• Pacjenci z osteoporozą, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu
• Pacjenci z chorobami układu krążenia
• Kobiety w ciąży lub karmiące piersią – należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby, u których może dojść do zwiększonej ekspozycji na lek

W powyższych przypadkach lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko związane z terapią budezonide, a jeśli zdecyduje się na jego zastosowanie, powinien regularnie monitorować stan pacjenta pod kątem możliwych działań niepożądanych.

Zaprezentowane przeciwwskazania i sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność, odnoszą się do różnych postaci farmaceutycznych budezonidu i mogą różnić się w zależności od konkretnego produktu leczniczego. Lekarz powinien zawsze zapoznać się z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego przed przepisaniem budezonidu pacjentowi.