Dawkowanie i sposób podawania
Budezonid

Dawkowanie i sposób podawania budezonidu

Budezonid jest glikokortykosteroidem stosowanym w leczeniu chorób o podłożu zapalnym, głównie astmy oskrzelowej, POChP oraz chorób zapalnych jelit. Dawkowanie tej substancji jest ściśle uzależnione od postaci farmaceutycznej, wskazania, wieku pacjenta oraz nasilenia choroby. Konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki w celu osiągnięcia optymalnej kontroli objawów przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych¹.

Zasady dawkowania budezonidu wziewnego

Budezonid wziewny podawany jest w postaci proszku do inhalacji, aerozolu inhalacyjnego lub zawiesiny do nebulizacji. W leczeniu astmy oskrzelowej należy dążyć do utrzymania najmniejszej skutecznej dawki, która zapewnia kontrolę objawów².

W terapii astmy oskrzelowej budezonid wziewny jest zazwyczaj podawany dwa razy na dobę, aczkolwiek w niektórych przypadkach możliwe jest dawkowanie raz na dobę³.

Dawkowanie w zależności od postaci leku

Dawkowanie budezonidu różni się znacząco w zależności od postaci farmaceutycznej preparatu oraz wskazania.

Proszek do inhalacji

W preparatach typu Budesonide Easyhaler, Budezonid LEK-AM czy Miflonide Breezhaler dawkowanie przedstawia się następująco:

• Dorośli i młodzież (w wieku 12-17 lat) z astmą łagodną: 200-400 µg dwa razy na dobę⁴
• Dorośli z astmą umiarkowaną lub ciężką: do 1600 µg na dobę, podawane w 2-4 dawkach podzielonych⁵
• Dzieci w wieku 6-11 lat: 100-200 µg dwa razy na dobę, maksymalnie do 800 µg na dobę⁶

Zawiesina do nebulizacji

W preparatach typu Pulmicort, BDS N, Benodil czy Budipulmi stosuje się następujące dawkowanie:

• Dorośli, dawka początkowa: 1-2 mg na dobę⁷
• Dorośli, dawka podtrzymująca: 0,5-4 mg na dobę⁸
• Dzieci (od 6. miesiąca życia), dawka początkowa: 0,25-0,5 mg na dobę⁹
• Dzieci (od 6. miesiąca życia), dawka podtrzymująca: 0,25-2 mg na dobę¹⁰

Preparaty złożone z formoterolem

W lekach zawierających budezonid w połączeniu z formoterolem (Airbufo Forspiro, Bufomix Easyhaler, Symbicort Turbuhaler) dawkowanie jest następujące:

• Dorośli, leczenie podtrzymujące: 1-2 inhalacje dwa razy na dobę (160+4,5 μg lub 320+9 μg na dawkę)¹¹
• Młodzież (12-17 lat): 1-2 inhalacje dwa razy na dobę¹²
• Dorośli i młodzież, leczenie podtrzymujące i doraźne (Symbicort): zazwyczaj 2 inhalacje na dobę oraz doraźnie 1 inhalacja w razie objawów, maksymalnie do 12 inhalacji na dobę¹³

Budezonid doodbytniczy

W leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego stosuje się budezonid w postaci pianki doodbytniczej (Budenofalk):

• Dorośli: jedno rozpylenie (2 mg budezonidu) na dobę¹⁴

Budezonid doustny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu

W leczeniu choroby Crohna i mikroskopowego zapalenia jelita grubego stosuje się budezonid w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (Entocort, Xirobud):

• Choroba Crohna aktywna: 9 mg raz na dobę, przez 8 tygodni¹⁵
• Dawka podtrzymująca w chorobie Crohna: 6 mg raz na dobę¹⁶
• Mikroskopowe zapalenie jelita grubego, indukcja remisji: 9 mg raz na dobę, przez 8 tygodni¹⁷
• Mikroskopowe zapalenie jelita grubego, leczenie podtrzymujące: 6 mg raz na dobę¹⁸

Aerozol donosowy

W leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa stosuje się budezonid w postaci aerozolu donosowego (Tafen Nasal):

• Dorośli i dzieci powyżej 6 lat, dawka początkowa: 256 µg na dobę (np. 2 dawki do każdego otworu nosowego dwa razy na dobę dla Tafen Nasal 64 µg)¹⁹

Szczegółowa tabela dawkowania budezonidu

Sposób podawania budezonidu

Prawidłowy sposób podawania preparatów z budezonidem zależy od postaci farmaceutycznej i typu urządzenia do inhalacji:

Stosowanie proszku do inhalacji w inhalatorach typu Easyhaler

Pacjent powinien²⁰:

• Wstrząsnąć i uruchomić inhalator przed każdym użyciem
• Wykonać natężony i głęboki wdech przez ustnik w celu zapewnienia dostarczenia do płuc optymalnej dawki leku
• Nigdy nie wydychać powietrza przez ustnik
• Po użyciu zamknąć inhalator
• Wypłukać jamę ustną wodą po inhalacji²¹

Stosowanie zawiesiny do nebulizacji

Podczas stosowania nebulizacji należy²²:

• Stosować nebulizator wyposażony w ustnik lub maskę twarzową
• Wstrząsnąć ampułkę przed użyciem
• Wykonywać spokojne, równomierne wdechy przez ustnik nebulizatora lub maskę twarzową
• Wypłukać jamę ustną wodą po zabiegu nebulizacji
• W przypadku stosowania maski na twarz, umyć twarz wodą po nebulizacji
• Do nebulizacji nie stosować nebulizatorów ultradźwiękowych²³

Stosowanie pianki doodbytniczej

Przy stosowaniu pianki doodbytniczej należy²⁴:

• Nałożyć aplikator na pojemnik i potrząsać pojemnikiem przez około 15 sekund
• Wprowadzić aplikator do odbytnicy najgłębiej, jak to możliwe, bez uczucia dyskomfortu
• Dawkę podaje się wystarczająco dokładnie tylko wtedy, gdy kopuła pompki jest trzymana jak najbliżej pionu i jest skierowana w dół
• Wcisnąć do końca kopułę pompki i bardzo powoli ją zwolnić
• Po uruchomieniu, trzymać aplikator w tej samej pozycji przez 10-15 sekund przed wyjęciem go z odbytnicy

Stosowanie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu

Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu należy²⁵:

• Połykać w całości, popijając wodą
• W razie trudności z połykaniem, kapsułkę można otworzyć i połknąć jej zawartość po wymieszaniu z łyżką stołową przecieru jabłkowego
• Zawartości kapsułki nie należy kruszyć ani żuć

Stosowanie aerozolu donosowego

Aerozol donosowy należy podawać następująco²⁶:

• Delikatnie wydmuchać nos w celu oczyszczenia otworów nosowych
• Wstrząsnąć butelką i zdjąć wieczko ochronne
• Przed pierwszym użyciem lub po dłuższej przerwie naładować pompkę rozpylając lek kilkakrotnie w powietrze
• Wprowadzić końcówkę aplikatora do otworu nosowego i skierować ją w kierunku zewnętrznej ściany nosa
• Rozpylić lek i wykonać wdech przez nos
• Wytrzeć aplikator czystą chusteczką i nałożyć wieczko ochronne

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Dla pacjentów w podeszłym wieku nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania budezonidu²⁷.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dojść do zwiększenia ekspozycji na budezonid, ponieważ substancja ta jest metabolizowana głównie w wątrobie. W przypadku ciężkiej marskości wątroby może być konieczne dostosowanie dawki²⁸.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania budezonidu²⁹.

Zmiana z leczenia doustnymi glikokortykosteroidami

Podczas zmiany leczenia z doustnych glikokortykosteroidów na leczenie budezonidem wziewnym zaleca się następujący schemat³⁰:

• Pacjent powinien być w stanie stabilnym
• Przez około 10 dni podaje się dużą dawkę budezonidu jednocześnie z dotychczasową dawką glikokortykosteroidu doustnego
• Następnie dawkę doustnego steroidu należy stopniowo zmniejszać (np. o 2,5 mg prednizolonu lub równoważną dawkę odpowiednika na miesiąc) do możliwie najmniejszej dawki skutecznej
• Często możliwe jest całkowite zastąpienie doustnego steroidu budezonidem

Ważne informacje dotyczące stosowania budezonidu

Przy stosowaniu preparatów z budezonidem należy pamiętać o kilku istotnych zasadach:

• Po inhalacji budezonidu zawsze należy wypłukać jamę ustną wodą, aby zmniejszyć ryzyko kandydozy jamy ustnej i gardła³¹
• W przypadku stosowania więcej niż jednego leku wziewnego, zaleca się stosowanie najpierw leku rozszerzającego oskrzela, a następnie budezonidu
• Leczenie budezonidem nie zapewnia szybkiego łagodzenia objawów ostrych napadów astmy oskrzelowej³²
• Dawkę budezonidu należy stopniowo zmniejszać, a nie odstawiać nagle³³
• W sytuacjach stresowych (gorączka, urazy, zabiegi chirurgiczne) może być konieczne zwiększenie dawki budezonidu lub włączenie dodatkowo glikokortykosteroidu o działaniu ogólnym³⁴
• U pacjentów z cukrzycą leczonych insuliną może być konieczne zwiększenie jej dawki podczas leczenia budezonidem³⁵

Podsumowanie

Dawkowanie budezonidu musi być dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem postaci leku, wskazania, wieku pacjenta i nasilenia choroby. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę zapewniającą kontrolę objawów. Prawidłowe stosowanie preparatów z budezonidem, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi dawkowania i sposobu podawania, pozwala na maksymalizację korzyści terapeutycznych przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.