Wskazania do stosowania
Budezonid

Budezonid jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań, głównie w leczeniu stanów zapalnych układu oddechowego i przewodu pokarmowego. W terapii astmy oskrzelowej stosuje się go zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterolem), zwłaszcza gdy monoterapia nie zapewnia odpowiedniej kontroli objawów. Nie jest natomiast wskazany do łagodzenia ostrych napadów astmy. W leczeniu POChP budezonid stosuje się u dorosłych z FEV1 <70% wartości należnej i zaostrzeniami choroby, również w terapii skojarzonej z β2-mimetykami. Postacie farmaceutyczne obejmują inhalatory proszkowe (np. Budesonide Easyhaler, Pulmicort Turbuhaler), aerozole inhalacyjne (np. Ribuspir) oraz zawiesiny do nebulizacji, które są szczególnie przydatne u pacjentów niemogących stosować inhalatorów oraz w leczeniu zespołu krupu i zaostrzeń POChP.

  1. Wskazania do stosowania budezonidu
    1. Astma oskrzelowa
    2. Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
    3. Zespół krupu
    4. Choroby zapalne jelit
    5. Choroby alergiczne górnych dróg oddechowych
    6. Diagnostyka alergicznego kontaktowego zapalenia skóry
    7. Populacje pacjentów i ograniczenia stosowania
  2. Szczegółowe wskazania do stosowania różnych postaci farmaceutycznych
    1. Budezonid w postaci wziewnej (proszki i aerozole do inhalacji)
    2. Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji
    3. Budezonid w postaci aerozolu do nosa
    4. Budezonid w postaciach doustnych i doodbytniczych
  3. Tabela wskazań do stosowania budezonidu w różnych postaciach farmaceutycznych
  4. Wnioski i zalecenia dla lekarzy
    1. Dobór preparatu i drogi podania
    2. Ograniczenia w stosowaniu
    3. Szczególne wskazania do stosowania zawiesiny do nebulizacji
    4. Terapia skojarzona
    5. Kolejne rozdziały

Wskazania do stosowania budezonidu

Budezonid jest glikokortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnych stanów chorobowych, głównie o podłożu zapalnym. W zależności od postaci farmaceutycznej i drogi podania, budezonid wykazuje skuteczność w leczeniu chorób układu oddechowego oraz chorób przewodu pokarmowego. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania tej substancji czynnej w poszczególnych jednostkach chorobowych.

Astma oskrzelowa

Budezonid jest powszechnie stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej o różnym stopniu nasilenia (łagodnej, umiarkowanej i ciężkiej). Substancja ta jest zalecana do systematycznego, długotrwałego leczenia tej choroby w celu kontrolowania procesu zapalnego toczącego się w układzie oddechowym.1 2

W przypadku astmy, budezonid może być stosowany:

  • W monoterapii – gdy konieczne jest długotrwałe podawanie glikokortykosteroidów w celu kontrolowania procesu zapalnego3
  • W terapii skojarzonej z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterol) – w przypadkach, gdy monoterapia wziewnym glikokortykosteroidem i stosowane doraźnie krótko działające β2-mimetyki nie zapewniają odpowiedniej kontroli objawów choroby4

Ważne jest, aby podkreślić, że budezonid nie jest wskazany do łagodzenia objawów ostrego napadu astmy, stanu astmatycznego czy bezdechu – w takich przypadkach stosuje się leki rozszerzające oskrzela o szybkim początku działania.5 6

W zależności od postaci farmaceutycznej, budezonid w leczeniu astmy można podawać:

  • W postaci inhalatorów proszkowych (np. Budesonide Easyhaler, Pulmicort Turbuhaler)7
  • W postaci aerozoli inhalacyjnych (np. Ribuspir)8
  • W postaci zawiesiny do nebulizacji (np. Pulmicort, Nebbud) – szczególnie gdy stosowanie inhalatorów ciśnieniowych lub proszkowych jest niewłaściwe lub nieuzasadnione9

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)

Budezonid jest także stosowany w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).10 Wskazanie to obejmuje:

  • Objawowe leczenie POChP<sup data-drug="Airbufo Forspiro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Stosowanie produktu Airbufo Forspiro jest wskazane w objawowym leczeniu dorosłych (w wieku co najmniej 18 lat) z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 11
  • Leczenie zaostrzeń POChP – zwłaszcza gdy stosowanie budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji jest uzasadnione12

W przypadku leczenia POChP, budezonid jest często stosowany w terapii skojarzonej z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterol) u pacjentów z POChP z FEV1 <70% wartości należnej (po podaniu leku rozszerzającego oskrzela) i zaostrzeniem choroby w wywiadzie mimo systematycznej terapii lekami rozszerzającymi oskrzela.<sup data-drug="Bufomix Easyhaler" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) Bufomix Easyhaler jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów w wieku 18 lat i starszych w objawowym leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 13

Zespół krupu

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji jest również wskazany w leczeniu zespołu krupu – ostrego zapalenia krtani, tchawicy i oskrzeli, niezależnie od etiologii.14

Zespół krupu charakteryzuje się:

  • Istotnym zwężeniem górnych dróg oddechowych
  • Dusznością
  • „Szczekającym” kaszlem
  • Zaburzeniami oddychania15

Budezonid w tym wskazaniu stosuje się u pacjentów pediatrycznych, w tym u niemowląt i dzieci z pseudokrupem (ostrym zapaleniem krtani).16 W przypadkach bardzo ciężkiego zespołu krupu wymagającego leczenia szpitalnego, również zaleca się terapię budesonidem.17

Choroby zapalne jelit

Budezonid stosowany jest również w leczeniu chorób zapalnych jelit. W zależności od postaci farmaceutycznej, wskazania obejmują:

Choroba Crohna

Budezonid w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu jest wskazany w leczeniu choroby Crohna o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, obejmującej jelito kręte i (lub) okrężnicę wstępującą.18 19

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Budezonid w postaci pianki doodbytniczej (Budenofalk) jest wskazany w leczeniu czynnego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, ograniczonego do odbytnicy i esicy.20

Ponadto, budezonid w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Cortiment MMX) jest wskazany do indukcji remisji u dorosłych pacjentów z łagodną do umiarkowanej, aktywną postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, gdzie leczenie preparatami 5-ASA jest niewystarczające.21

Mikroskopowe zapalenie jelita grubego

Budezonid jest także wskazany w leczeniu mikroskopowego zapalenia jelita grubego, zarówno do indukcji remisji u pacjentów z aktywną postacią choroby, jak i w leczeniu podtrzymującym.22 23 24

Choroby alergiczne górnych dróg oddechowych

Budezonid w postaci aerozolu do nosa jest stosowany w leczeniu:

Budezonid w tych wskazaniach stosuje się zarówno leczniczo, jak i profilaktycznie do zapobiegania objawom podmiotowym i przedmiotowym.28

Diagnostyka alergicznego kontaktowego zapalenia skóry

Budezonid jest również jedną z substancji używanych w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jako składnik plastrów do testów prowokacyjnych (np. TRUE Test 36).29

Populacje pacjentów i ograniczenia stosowania

W zależności od wskazania i postaci farmaceutycznej, stosowanie budezonidu może być zalecane dla różnych grup wiekowych:

Astma i inne choroby układu oddechowego
  • Dla dorosłych i młodzieży (w wieku co najmniej 12 lat) – w przypadku preparatów łączonych z formoterolem30
  • Dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 6 lat – w przypadku niektórych preparatów zawierających sam budezonid lub w połączeniu z formoterolem w niższych dawkach31
  • Dla niemowląt i dzieci – w przypadku zespołu krupu32
POChP i choroby jelit

Preparaty stosowane w POChP i chorobach jelit są zazwyczaj przeznaczone dla pacjentów dorosłych (w wieku co najmniej 18 lat).33

Ograniczenia stosowania

Należy pamiętać, że budezonid nie jest wskazany do leczenia objawów ostrego napadu astmy, stanów astmatycznych i bezdechu – w takich przypadkach stosuje się leki rozszerzające oskrzela o szybkim początku działania.34

Szczegółowe wskazania do stosowania różnych postaci farmaceutycznych

Budezonid w postaci wziewnej (proszki i aerozole do inhalacji)

Wziewne postacie budezonidu są stosowane przede wszystkim w leczeniu astmy i POChP. W zależności od preparatu, mogą to być zarówno proszki do inhalacji (np. Budesonide Easyhaler, Pulmicort Turbuhaler, Miflonide Breezhaler), jak i aerozole inhalacyjne (np. Ribuspir).35 36

Budezonid w połączeniu z formoterolem (długo działającym β2-mimetykiem) w postaci wziewnej jest stosowany:

  • W astmie – gdy monoterapia wziewnymi glikokortykosteroidami i stosowane doraźnie krótko działające β2-mimetyki nie zapewniają odpowiedniej kontroli objawów choroby, lub gdy wystarczającą kontrolę objawów zapewniają zarówno wziewne glikokortykosteroidy, jak i długo działające β2-mimetyki37
  • W POChP – w objawowym leczeniu pacjentów z POChP z FEV1 <70% wartości należnej i zaostrzeniem choroby w wywiadzie mimo systematycznej terapii lekami rozszerzającymi oskrzela<sup data-drug="Oxodil Combo" data-section="Wskazania do stosowania" title="Oxodil Combo jest wskazany w objawowym leczeniu dorosłych w wieku 18 lat i starszych, z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 38

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji

Zawiesina do nebulizacji jest szczególnie przydatna:

  • U pacjentów z astmą, gdy stosowanie inhalatorów ciśnieniowych lub proszkowych jest niewłaściwe lub nieuzasadnione39
  • W leczeniu zespołu krupu40
  • W leczeniu zaostrzeń POChP41

Zawiesina do nebulizacji jest odpowiednia dla pacjentów, którzy nie mogą przyjmować produktów leczniczych w postaci aerozolu do inhalacji lub turbohalera.42

Budezonid w postaci aerozolu do nosa

Budezonid w postaci aerozolu do nosa (np. Tafen Nasal) jest stosowany w leczeniu chorób alergicznych i zapalnych górnych dróg oddechowych:43

  • W sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa
  • W niealergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa
  • W polipach nosa

Preparaty te są przeznaczone zarówno do leczenia, jak i zapobiegania objawom podmiotowym i przedmiotowym.44

Budezonid w postaciach doustnych i doodbytniczych

Budezonid w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (np. Entocort, Xirobud) oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Cortiment MMX) jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych jelit:45 46

  • W chorobie Crohna o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
  • W wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego
  • W mikroskopowym zapaleniu jelita grubego – zarówno do indukcji remisji, jak i w leczeniu podtrzymującym

Budezonid w postaci pianki doodbytniczej (Budenofalk) jest wskazany w leczeniu czynnego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, ograniczonego do odbytnicy i esicy.47

Tabela wskazań do stosowania budezonidu w różnych postaciach farmaceutycznych

Postać farmaceutyczna Wskazania Populacja pacjentów Przykładowe preparaty
Proszek do inhalacji – Astma oskrzelowa
– POChP 		– Dorośli
– Młodzież (≥12 lat)
– Dzieci (≥6 lat) – wybrane preparaty 		– Budesonide Easyhaler
– Pulmicort Turbuhaler
– Miflonide Breezhaler
– Budezonid LEK-AM
Aerozol inhalacyjny – Astma oskrzelowa – Dorośli
– Młodzież 		– Ribuspir
Proszek do inhalacji (połączenie z formoterolem) – Astma (leczenie skojarzone)
– POChP z FEV1 <70% 		– Dorośli
– Młodzież (≥12 lat)
– Dzieci (≥6 lat) – wybrane preparaty o mniejszej dawce 		– Airbufo Forspiro
– Bufomix Easyhaler
– BUFAR Easyhaler
– Symbicort Turbuhaler
– Oxodil Combo
Zawiesina do nebulizacji – Astma (gdy inne inhalatory są nieodpowiednie)
– Zespół krupu
– Zaostrzenie POChP 		– Dorośli
– Młodzież
– Dzieci
– Niemowlęta (w zespole krupu) 		– Pulmicort
– BDS N
– Benodil
– Budipulmi
– Budixon Neb
– Nebbud
– Nebulin
– Ondemet
– Resbud
Aerozol do nosa – Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
– Niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
– Polipy nosa 		– Dorośli
– Dzieci (>6 lat) 		– Tafen Nasal
– Tafen Nasal 32 mcg
– Tafen Nasal 64 mcg
Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu – Choroba Crohna
– Mikroskopowe zapalenie jelita grubego 		– Dorośli – Entocort
– Xirobud
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
– Mikroskopowe zapalenie jelita grubego 		– Dorośli – Cortiment MMX
Pianka doodbytnicza – Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (ograniczone do odbytnicy i esicy) – Dorośli – Budenofalk
Plaster do testów prowokacyjnych – Diagnostyka alergicznego kontaktowego zapalenia skóry – Dorośli – TRUE Test 36

Wnioski i zalecenia dla lekarzy

Przy zalecaniu budezonidu pacjentom, lekarze powinni uwzględnić następujące kwestie:

Dobór preparatu i drogi podania

Wybór postaci farmaceutycznej budezonidu powinien być dostosowany do:

  • Jednostki chorobowej i jej lokalizacji (układ oddechowy, przewód pokarmowy)
  • Nasilenia choroby (łagodne, umiarkowane, ciężkie)
  • Wieku pacjenta i jego zdolności do prawidłowego stosowania danej postaci leku
  • Preferencji pacjenta oraz jego wcześniejszych doświadczeń z lekiem48

Ograniczenia w stosowaniu

Należy pamiętać o ograniczeniach w stosowaniu budezonidu:

  • Nie jest wskazany do łagodzenia objawów ostrego napadu astmy, stanów astmatycznych i bezdechu49
  • Niektóre preparaty mają ograniczenia wiekowe (np. preparaty skojarzone z formoterolem są zazwyczaj przeznaczone dla pacjentów w wieku ≥12 lat)50
  • W leczeniu POChP zalecany jest głównie dla dorosłych pacjentów (≥18 lat)51

Szczególne wskazania do stosowania zawiesiny do nebulizacji

Zawiesina do nebulizacji jest szczególnie przydatna:

  • U pacjentów, którzy nie mogą prawidłowo stosować inhalatorów ciśnieniowych lub proszkowych52
  • U małych dzieci i niemowląt (zwłaszcza w zespole krupu)53
  • W ciężkich zaostrzeniach chorób układu oddechowego54

Terapia skojarzona

W leczeniu astmy i POChP należy rozważyć stosowanie budezonidu w skojarzeniu z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterolem) w przypadkach, gdy:

  • Monoterapia wziewnymi glikokortykosteroidami i stosowane doraźnie krótko działające β2-mimetyki nie zapewniają odpowiedniej kontroli objawów choroby55
  • W POChP – u pacjentów z FEV1 <70% wartości należnej i zaostrzeniami w wywiadzie mimo stosowania leków rozszerzających oskrzela<sup data-drug="Oxodil Combo" data-section="Wskazania do stosowania" title="Oxodil Combo jest wskazany w objawowym leczeniu dorosłych w wieku 18 lat i starszych, z POChP z natężoną objętością wydechową pierwszosekundową (FEV1) 56

Budezonid jest wszechstronnym glikokortykosteroidem o szerokim spektrum wskazań terapeutycznych. Wybór konkretnej postaci farmaceutycznej i schematu dawkowania powinien być dostosowany indywidualnie do potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem rodzaju i nasilenia choroby, wieku pacjenta oraz jego zdolności do prawidłowego stosowania leku.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl