5-ASA
5-ASA (kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna) to substancja czynna szeroko stosowana w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ), głównie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) oraz w mniejszym stopniu choroby Leśniowskiego-Crohna. Działa przeciwzapalnie poprzez hamowanie produkcji cytokin prozapalnych i prostaglandyn w błonie śluzowej jelita.
Mechanizm działania 5-ASA obejmuje inhibicję szlaku cyklooksygenazy i lipooksygenazy, hamowanie aktywacji czynnika jądrowego κB (NF-κB) oraz działanie antyoksydacyjne. Substancja ta działa miejscowo w świetle jelita, co minimalizuje działania niepożądane ogólnoustrojowe.
Dostępne są różne postaci farmaceutyczne 5-ASA: tabletki dojelitowe, granulaty, zawiesiny doodbytnicze i czopki. Wybór postaci zależy od lokalizacji zmian zapalnych – preparaty doustne stosuje się w przypadku zmian proksymalnych, zaś doodbytnicze przy zmianach dystalnych. W cięższych przypadkach zaleca się terapię skojarzoną.
Leczenie podtrzymujące z zastosowaniem 5-ASA zmniejsza ryzyko nawrotu choroby i może redukować ryzyko rozwoju raka jelita grubego u pacjentów z długotrwałym WZJG. Skuteczność terapii zależy od dawki, sposobu podania oraz przestrzegania zaleceń przez pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Wskazania do stosowania
Budezonid jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań, głównie w leczeniu stanów zapalnych układu oddechowego i przewodu pokarmowego. W terapii astmy oskrzelowej stosuje się go zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterolem), zwłaszcza gdy monoterapia nie zapewnia odpowiedniej kontroli objawów. Nie jest natomiast wskazany do łagodzenia ostrych napadów astmy. W leczeniu POChP budezonid stosuje się u dorosłych z FEV1 <70% wartości należnej i zaostrzeniami choroby, również w terapii skojarzonej z β2-mimetykami. Postacie farmaceutyczne obejmują inhalatory proszkowe (np. Budesonide Easyhaler, Pulmicort Turbuhaler), aerozole inhalacyjne (np. Ribuspir) oraz zawiesiny do nebulizacji, które są szczególnie przydatne u pacjentów niemogących stosować inhalatorów oraz w leczeniu zespołu krupu i zaostrzeń POChP.
5-ASA, aerozol inhalacyjny, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, długo działający β2-mimetyk, formoterol, glikokortykosteroid, indukcja remisji, inhalator proszkowy, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klinicysta szpitalny, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ostre zapalenie krtani, ostry napad astmy, pianka doodbytnicza, POChP, polip nosa, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudokrup, stan astmatyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaostrzenie POChP, zawiesina do nebulizacji, zespół krupu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salaza 1000 mg
Salaza to preparat zawierający 1000 mg mesalazyny (5-ASA) w formie tabletek dojelitowych, które są oporne na działanie kwasu solnego w żołądku, co umożliwia uwalnianie substancji czynnej w jelicie. Mesalazyna należy do grupy kwasów aminosalicylowych (kod ATC: A07EC02) i wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn i leukotrienów, a także ograniczanie chemotaksji makrofagów i neutrofili do miejsc zapalenia. Mechanizmy te prowadzą do zmniejszenia produkcji mediatorów zapalnych i ograniczenia nasilenia procesów zapalnych w przewodzie pokarmowym.
5-ASA, antyoksydant biologiczny, chemotaksja, choroby zapalne jelit, cyklooksygenaza, działanie przeciwzapalne, efekt terapeutyczny, kwas aminosalicylowy, kwas solny, leukotrieny, lipooksygenaza, mediator prozapalny, mediator zapalny, mesalazyna, proces zapalny, synteza leukotrienów, synteza prostaglandyn, tabletka dojelitowa, właściwości antyoksydacyjne, wolne rodniki tlenowe, zapalenie śluzówki