Właściwości farmakodynamiczne
Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatynib, klasyfikowany pod kodem ATC L01XE01, jest inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, który selektywnie hamuje aktywność kinazy Bcr-Abl oraz receptorów tyrozynowych, takich jak c-Kit, DDR1/2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania polega na blokowaniu ścieżek sygnałowych zależnych od tych receptorów, co prowadzi do zahamowania proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia oraz ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL). Potwierdzono skuteczność imatynibu zarówno in vitro, jak i in vivo, w tym na modelach zwierzęcych z komórkami Bcr-Abl dodatnimi. Ponadto, imatynib jest stosowany w leczeniu zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP), gdzie hamuje patologicznie aktywowane receptory PDGFR i kinazy Abl.
- guzowaty włókniakomięsak skóry
- ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia
- przewlekła białaczka eozynofilowa z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
- przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia
- zaawansowany zespół hipereozynofilowy z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
- zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne związane z rearanżacją genu receptora płytkopochodnego czynnika wzrostu
Właściwości farmakodynamiczne imatynibu
Imatynib jest lekiem należącym do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów kinazy białkowo-tyrozynowej, oznaczonym kodem ATC: L01XE01. Produkt leczniczy jest dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 100 mg lub 400 mg imatynibu w postaci imatynibu mezylanu.1
Mechanizm działania
Imatynib jest małą cząsteczką inhibitora kinazy białkowo-tyrozynowej, która charakteryzuje się silnym hamowaniem aktywności kinazy tyrozynowej (KT) Bcr-Abl oraz wielu receptorów kinaz tyrozynowych. Działanie tego leku obejmuje hamowanie aktywności następujących receptorów:2
- Kit – receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych (SCF) kodowany przez protoonkogen c-Kit
- Receptory domeny dyskoidynowej (DDR1 i DDR2)
- Receptory czynnika stymulującego kolonie (CSF-1R)
- Receptory alfa i beta płytkopochodnego czynnika wzrostu (PDGFR-alfa i PDGFR-beta)
Poprzez hamowanie wyżej wymienionych receptorów, imatynib wpływa na procesy komórkowe zależne od tych receptorów kinaz, blokując ścieżki przekazywania sygnałów wewnątrzkomórkowych.3
Działanie farmakodynamiczne
Imatynib wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, które zostało potwierdzone w badaniach in vitro, na poziomie komórkowym oraz in vivo. W warunkach laboratoryjnych substancja ta silnie hamuje aktywność kinazy tyrozynowej Bcr-Abl, co przekłada się na zahamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach posiadających ekspresję Bcr-Abl.4
Efekt przeciwnowotworowy imatynibu dotyczy zarówno komórek linii Bcr-Abl dodatnich, jak i komórek białaczkowych pobranych od pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z dodatnim chromosomem Philadelphia oraz od pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL). Działanie przeciwnowotworowe leku zostało potwierdzone również w badaniach in vivo na modelach zwierzęcych z wykorzystaniem Bcr-Abl dodatnich komórek nowotworowych, gdzie imatynib stosowany w monoterapii wykazywał skuteczność przeciwnowotworową.5
Poza hamowaniem kinazy Bcr-Abl, imatynib działa także jako inhibitor receptorów kinaz tyrozynowych płytkopochodnego czynnika aktywacji (PDGF), receptora PDGF-R oraz receptora czynnika komórek pnia (SCF), c-Kit. Poprzez to działanie lek blokuje procesy komórkowe, które są aktywowane przez PDGF i SCF.6
Imatynib odgrywa ważną rolę w leczeniu chorób, w których patogenezie uczestniczy istotna aktywacja receptora PDGF lub kinaz białkowo-tyrozynowych Abl. Dotyczy to takich jednostek chorobowych jak:
- Zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD)
- Zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa (HES/CEL)
- Dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP)
W tych schorzeniach imatynib hamuje przekazywanie sygnałów wewnątrzkomórkowych i proliferację komórek, które zależą od zaburzonej regulacji aktywności PDGFR i kinazy Abl.7
Charakterystyka fizyczna tabletek
Imatynib Fresenius Kabi jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o charakterystycznym wyglądzie:
| Dawka | Kształt | Kolor | Wymiary | Oznaczenia | Możliwość podziału |
|---|---|---|---|---|---|
| 100 mg | Okrągłe | Ciemnożółte do brązowawo-pomarańczowych | Średnica 10,1 mm (± 5%) | Linia podziału po jednej stronie, napis „100” po drugiej stronie | Można podzielić na równe dawki |
| 400 mg | Owalne | Ciemnożółte do brązowawo-pomarańczowych | Średnica 10,6 mm (± 5%), długość 21,6 mm (± 5%) | Linia podziału po jednej stronie, napis „400” po drugiej stronie | Można podzielić na równe dawki |
Wyraźne oznaczenia na tabletkach i możliwość ich podziału na równe dawki zapewniają precyzyjne dawkowanie leku, co jest szczególnie istotne w terapii onkologicznej.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania