aminokwasy egzogenne
Aminokwasy egzogenne to aminokwasy niezbędne dla organizmu człowieka, których organizm nie potrafi samodzielnie syntetyzować w wystarczających ilościach i dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem. Do tej grupy należy dziewięć aminokwasów: fenyloalanina, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, treonina, tryptofan, walina oraz histydyna.
Aminokwasy egzogenne pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, w tym w syntezie białek, produkcji enzymów, hormonów i neurotransmiterów. Są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, procesów regeneracyjnych oraz rozwoju tkanki mięśniowej. Niedobór tych aminokwasów może prowadzić do zaburzeń wzrostu, osłabienia odporności, problemów neurologicznych oraz zaburzeń metabolicznych.
W praktyce klinicznej znajomość zapotrzebowania na aminokwasy egzogenne jest istotna w planowaniu diety dla pacjentów z różnymi schorzeniami, w tym chorobami metabolicznymi, w stanach niedożywienia, a także w żywieniu pozajelitowym i dojelitowym. Szczególne znaczenie ma bilansowanie aminokwasów w dietach wegetariańskich i wegańskich, gdzie konieczne jest łączenie różnych źródeł białka roślinnego dla zapewnienia pełnego profilu aminokwasowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminomel 10 E –
Preparaty Aminomel 10E i Aminomel 12,5E to jałowe roztwory aminokwasów z elektrolitami, przeznaczone do żywienia pozajelitowego, zawierające pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych niezbędnych do syntezy białek ustrojowych. Aminomel 10E charakteryzuje się stężeniem aminokwasów 100 g/l, zawartością azotu 15,6 g/l oraz wartością energetyczną 1700 kJ/l (400 kcal/l), natomiast Aminomel 12,5E ma stężenie aminokwasów 125 g/l, azot 19,5 g/l i wartość energetyczną 2125 kJ/l (500 kcal/l). Oba preparaty mają pH w zakresie 6,0-6,3 oraz teoretyczną osmolarność odpowiednio 1145 mOsm/l i 1430 mOsm/l. Zawierają także elektrolity (Na, K, Ca, Mg, chlorki, octany, L-jabłczany), które wspierają równowagę elektrolitową u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, choroby przewlekłe, elektrolity, kwasowość miareczkowa, osmolarność, parametry fizykochemiczne, procesy anaboliczne, procesy regeneracyjne, równowaga elektrolitowa, roztwory węglowodanów, stan kataboliczny, synteza białka, urazy mnogie, wartość energetyczna, zabiegi operacyjne, zapotrzebowanie białkowe, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminoplasmal Paed 10% –
Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający kompletną mieszaninę aminokwasów, przeznaczony wyłącznie do żywienia pozajelitowego dzieci i młodzieży. Preparat zawiera zarówno aminokwasy egzogenne (izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, fenyloalanina, treonina, tryptofan, walina), jak i endogenne (arginina, histydyna, alanina, glicyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, prolina, seryna) oraz pochodne aminokwasów (N-acetylotyrozyna, acetylocysteina, tauryna). Produkt charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 790 mOsm/l oraz pH około 6,1, co jest istotne przy doborze odpowiedniego preparatu do żywienia pozajelitowego w populacji pediatrycznej.
acetylocysteina, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, Aminoplasmal Paed, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, mieszanina aminokwasów, N-acetylotyrozyna, osmolarność teoretyczna, pochodna aminokwasu, populacja pediatryczna, roztwór do infuzji, tauryna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminoplasmal 15%
Aminoplasmal 15% to roztwór do infuzji zawierający kompleks aminokwasów (150 g/l) stosowany w żywieniu pozajelitowym, o wartości energetycznej 2505 kJ/l (600 kcal/l), osmolarności 1290 mOsm/l i pH 5,7-6,3. Produkt nie wykazuje bezpośredniego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest potwierdzone w charakterystyce leku (sekcja 4.7: „Nie dotyczy”). Droga podania (dożylna infuzja) oraz stan kliniczny pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego zwykle uniemożliwiają im prowadzenie pojazdów, niezależnie od działania preparatu. Lekarz powinien jednak indywidualnie ocenić stan pacjenta, uwzględniając pierwotne schorzenie i cały schemat terapeutyczny, a także poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas aktywnej terapii.
acetylocysteina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy niezbędne, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, Aminoplasmal, charakterystyka produktu leczniczego, długoterminowe żywienie pozajelitowe, funkcje psychomotoryczne, infuzja dożylna, osmolarność, profil aminokwasów, roztwór aminokwasów do infuzji, stan ogólny pacjenta, uzupełniające żywienie pozajelitowe, zdolność psychomotoryczna, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe domowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Numeta G13%E Preterm –
Numeta G13%E Preterm to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca 9,4 g aminokwasów, 40 g glukozy oraz 7,5 g lipidów w 300 ml po aktywacji, dedykowana wyłącznie do żywienia dożylnego noworodków urodzonych przedwcześnie. Skład obejmuje pediatryczny roztwór aminokwasów (m.in. alanina, arginina, kwas asparaginowy, cysteina, histydyna, izoleucyna, leucyna), elektrolity (potas, wapń, magnez, sód), glukozę oraz emulsję tłuszczową z oczyszczonego oleju z oliwek i oleju sojowego. Ze względu na specyficzną grupę docelową, produkt nie jest wskazany do stosowania u kobiet w ciąży ani karmiących piersią, a badania dotyczące wpływu na ciążę, laktację i płodność nie są przeprowadzane. Wpływ na płodność jest oceniany jako mało prawdopodobny, co wynika z braku istotnego działania składników na ten aspekt.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multimel N7-1000E –
Produkt Multimel N7-1000E jest złożonym preparatem do żywienia pozajelitowego, zawierającym 40 g aminokwasów, 160 g glukozy oraz 40 g tłuszczów na litr, co odpowiada całkowitej wartości energetycznej 1200 kcal/litr (w tym 1040 kcal energii niebiałkowej). Preparat dostarcza również elektrolity w ilościach: sód 32 mmol, potas 24 mmol, magnez 2,2 mmol, wapń 2 mmol, fosforany 10 mmol, octany 57 mmol oraz chlorki 48 mmol, przy osmolarności 1450 mOsm/l i pH 6. Ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Multimel N7-1000E u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności oraz indywidualna ocena korzyści i ryzyka przed wdrożeniem terapii żywienia pozajelitowego w tych grupach pacjentek.
aminokwasy egzogenne, azot całkowity, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, energia niebiałkowa, glukoza jednowodna, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, parametry biochemiczne, roztwór aminokwasów, składniki żywienia pozajelitowego, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aminomel 10 E –
Produkt leczniczy Aminomel 10E/12,5E to roztwór aminokwasów wzbogacony elektrolitami, przeznaczony do żywienia pozajelitowego. Zawiera aminokwasy endogenne i egzogenne, takie jak L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-fenyloalanina, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, L-arginina, L-histydyna, L-alanina, kwas L-glutaminowy, glicyna, L-prolina, L-ornityna, kwas L-asparaginowy, L-seryna, cysteina oraz tyrozyna (w postaci N-acetylowej). Całkowita zawartość azotu aminokwasowego wynosi 15,6 g/l dla Aminomel 10E oraz 19,5 g/l dla Aminomel 12,5E. Preparat zawiera również zrównoważony układ elektrolitów (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺, Cl⁻, octany, jabłczany) dobrany do utrzymania bilansu jonowego podczas terapii. Osmolarność roztworów wynosi odpowiednio 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E), co klasyfikuje je jako hipertoniczne, a pH mieści się w zakresie 6,0-6,3, co sprzyja stabilności aminokwasów i minimalizuje ryzyko podrażnień naczyń.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy z elektrolitami, arginina, fenyloalanina, histydyna, izoleucyna, jon chlorkowy, jon magnezu, jon potasu, jon sodu, jon wapnia, katabolizm białek, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, N-acetylotyrozyna, powikłania septyczne, reakcja gorączkowa, roztwór hipertoniczny, seryna, stan kataboliczny, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kabiven –
Produkt leczniczy Kabiven, będący trójkomorową emulsją do infuzji, nie przeszedł kompleksowych badań przedklinicznych jako całość. Ocena bezpieczeństwa opiera się na badaniach poszczególnych składników: Intralipid 20% (olej sojowy 40-100 g w zależności od objętości worka), roztworów aminokwasów z elektrolitami (34-85 g aminokwasów) oraz roztworów glukozy 19% (100-250 g glukozy bezwodnej). Każdy z tych komponentów wykazał dobrą tolerancję biologiczną i odpowiedni profil bezpieczeństwa w modelach przedklinicznych, co stanowi podstawę do stosowania Kabiven w żywieniu pozajelitowym.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy niezbędne, aminokwasy rozgałęzione, biodostępność, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza bezwodna, Intralipid, Kabiven, olej sojowy oczyszczony, profil bezpieczeństwa, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy, tolerancja biologiczna, trójkomorowy worek, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnych, stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy (33,1–166 g), azot (5,3–26,5 g), glukozę bezwodną (42,8–214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6–73 g) w opakowaniach o objętości od 506 ml do 2531 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu waha się od 450 kcal (1,9 MJ) do 2250 kcal (9,4 MJ). Ze względu na brak działania na ośrodkowy układ nerwowy, preparat nie wpływa na funkcje poznawcze ani zdolności psychomotoryczne, co przekłada się na nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt jest przeznaczony do stosowania w warunkach szpitalnych lub kontrolowanego środowiska domowego, a jego podawanie wymaga infuzji dożylnej, często z użyciem pompy infuzyjnej.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, kwas omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, ośrodkowy układ nerwowy, pompa infuzyjna, roztwór aminokwasów, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Numeta G16%E –
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego NUMETA G16%E opiera się na badaniach toksykologicznych poszczególnych składników zawartych w trójkomorowym worku, w tym aminokwasów (13 g), glukozy (77,5 g) oraz lipidów (15,5 g) w 500 ml emulsji. Skład lipidowy stanowi mieszanina oleju z oliwek oczyszczonego (około 80%) oraz oleju sojowego oczyszczonego (około 20%). Badania te nie wykazały dodatkowego ryzyka związanego ze stosowaniem produktu, a emulsja tłuszczowa charakteryzuje się typową, jednorodną, mlecznobiałą postacią, co jest zgodne z normami dla żywienia pozajelitowego. Warto podkreślić, że nie przeprowadzono badań przedklinicznych na kompletnym produkcie w formie połączenia komór, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na dobrze poznanym profilu poszczególnych składników.
aminokwas, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, glukoza, lipidy, ocena bezpieczeństwa, olej sojowy, olej z oliwek, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kabiven –
Kabiven, jako kompleksowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy (34-85 g), glukozę (100-250 g), tłuszcze (40-100 g oleju sojowego) oraz elektrolity, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią. Brak specyficznych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego preparatu w tych grupach pacjentek nakłada obowiązek indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, uwzględniając stan odżywienia, etap ciąży, choroby współistniejące oraz możliwość alternatywnych metod żywienia. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak poziom glukozy, elektrolitów i triglicerydów, oraz ocena rozwoju płodu i stanu klinicznego matki są niezbędne podczas terapii. Dawkowanie powinno być dostosowane do zmieniających się potrzeb metabolicznych w ciąży i laktacji, a decyzja o zastosowaniu Kabiven powinna być ograniczona do sytuacji, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, glukoza, hiperglikemia, homeostaza wodno-elektrolitowa, Kabiven, metody żywienia, monitoring biochemiczny, monitoring kliniczny, niedożywienie, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy, terapia żywieniowa, triglicerydy, zapotrzebowanie kaloryczne, żywienie dojelitowe, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kabiven –
Kabiven jest preparatem do żywienia pozajelitowego przeznaczonym dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, stosowanym w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. ciężkie urazy twarzoczaszki, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki oraz ciężką niewydolność wielonarządową. Kabiven dostarcza pełnowartościowy zestaw składników odżywczych w formie trójkomorowego worka, zawierającego roztwór aminokwasów z elektrolitami, emulsję tłuszczową (Intralipid 20%) oraz roztwór glukozy 19%. Preparat dostępny jest w czterech objętościach od 1026 ml do 2566 ml, co pozwala na dostosowanie podaży aminokwasów (34–85 g), azotu (5,4–13,5 g), tłuszczów (40–100 g) oraz węglowodanów (100–250 g). Całkowita wartość energetyczna wynosi od 900 do 2300 kcal, z energią pozabiałkową od 800 do 2000 kcal.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, Intralipid, katabolizm białkowy, leczenie żywieniowe, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, olej sojowy, ostre zapalenie trzustki, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, trójkomorowy worek, uraz twarzoczaszki, wstrząs, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe