cholestaza wewnątrzwątrobowa

Cholestaza wewnątrzwątrobowa to stan patologiczny charakteryzujący się upośledzeniem przepływu żółci w obrębie wątroby, bez mechanicznej przeszkody w drogach żółciowych zewnątrzwątrobowych. Jest wynikiem zaburzenia funkcji hepatocytów, kanalików żółciowych lub małych przewodów żółciowych wewnątrz miąższu wątroby.

Do głównych przyczyn cholestazy wewnątrzwątrobowej zalicza się choroby autoimmunologiczne (pierwotne zapalenie dróg żółciowych, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych), polekowe uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenia wątroby, choroby metaboliczne oraz cholestazę ciężarnych. Charakterystycznymi objawami są świąd skóry, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu i odbarwione stolce.

W diagnostyce cholestazy wewnątrzwątrobowej kluczowe znaczenie mają badania laboratoryjne wykazujące podwyższenie aktywności enzymów cholestatycznych (fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza) oraz stężenia bilirubiny. W celu potwierdzenia rozpoznania i ustalenia etiologii wykonuje się badania obrazowe (USG, MRCP, ERCP) oraz biopsję wątroby.

Leczenie cholestazy wewnątrzwątrobowej zależy od jej przyczyny. W przypadku cholestazy polekowej konieczne jest odstawienie leku wywołującego zaburzenie. W chorobach autoimmunologicznych stosuje się kwas ursodeoksycholowy oraz leki immunosupresyjne. W ciężkich przypadkach z postępującą niewydolnością wątroby może być konieczne rozważenie przeszczepu narządu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Omegaflex special bez elektrolitów

Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do infuzji dożylnych stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, w tym triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości, olej sojowy oczyszczony i kwasy omega-3. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością (1840 mOsm/kg) i osmolarnością teoretyczną (1330 mOsm/l), co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Całkowita wartość kaloryczna waha się od 740 kcal (625 ml) do 2215 kcal (1875 ml), co należy uwzględnić przy ocenie stanu metabolicznego pacjenta. Przeciwwskazania obejmują m.in. wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemię (triglicerydy ≥ 1000 mg/dl), hiperglikemię niereagującą na insulinę do 6 j/h, kwasicę, ciężką koagulopatię, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, cholestazę wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolność wątroby i nerek bez terapii nerkozastępczej oraz wiek poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiednie uwarunkowania metaboliczne.
aminokwas, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkankowa, koagulopatia, kwasica, kwasy omega-3, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, osmolalność, osmolarność, skaza krwotoczna, terapia nerkozastępcza, triglicerydy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół powstrząsowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemide Kabi 20 mg/2 ml

Furosemide Kabi (20 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) jest diuretykiem pętlowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym encefalopatii wątrobowej u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz potencjalnie nieodwracalnej głuchoty. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęściej obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, hipokalcemia, hipomagnezemia oraz zasadowicę metaboliczną, które mogą prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, mięśniowych i sercowych. Ponadto, szybkie podanie dożylne zwiększa ryzyko ototoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub hipoproteinemią.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, głuchota, hiperurykemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemii, kamica nerkowa, lek moczopędny, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie wątroby, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, ostre zatrzymanie moczu, parestezja, podwyższone transaminazy wątrobowe, porażenna niedrożność jelit, przetrwały przewód tętniczy Botalla, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rozrost gruczołu krokowego, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, tężyczka, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wapnica nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia widzenia, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapaść krążeniowa, zasadowica metaboliczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie cewki moczowej
Leksykon substancji czynnych
Sodu diwodorofosforan – Przeciwwskazania stosowania

Sodu diwodorofosforan, obecny w preparatach takich jak czopki Lecicarbon, roztwory doodbytnicze Enema oraz zestawy do żywienia pozajelitowego Nutriflex Lipid peri, wykazuje istotny wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową, co determinuje liczne przeciwwskazania kliniczne. Preparaty te są bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku niedrożności jelit, zarośnięcia odbytu, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, krwawień z jelita grubego oraz chorób okolicy odbytu i odbytnicy, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu pacjenta i nadmiernego wchłaniania składników leku. Szczególną ostrożność należy zachować przy toksycznym rozszerzeniu okrężnicy, gdzie stosowanie wymaga zgody lekarza prowadzącego. Ponadto, objawy takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty oraz zapalenie wyrostka robaczkowego stanowią przeciwwskazania ze względu na ryzyko maskowania objawów i utrudnienia diagnostyki.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hiponatremia, kalcyfikacja tkanek miękkich, krwawienie z jelita grubego, kwasica, nadciśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie, przewodnienie, skaza krwotoczna, sodu diwodorofosforan, stan zakrzepowo-zatorowy, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, udar, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zapalenie wyrostka robaczkowego, zarośnięcie odbytu, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 160 mg + 25 mg

Preparat Co-Valsacor, zawierający 160 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, związane zarówno z każdym ze składników osobno, jak i ich kombinacją. Do najczęściej obserwanych należą hipokaliemia, hiponatremia, hiperurykemia oraz zaburzenia metaboliczne, a także objawy ze strony układu nerwowego (np. zawroty głowy, parestezje), układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie), nerek (zaburzenia czynności) oraz skóry (wysypki, obrzęk naczynioruchowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza u pacjentów stosujących hydrochlorotiazyd, co potwierdzają dane epidemiologiczne wskazujące na związek dawki leku z występowaniem raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego skóry.
agranulocytoza, azot mocznikowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, Co-Valsacor, cukromocz, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, monoterapia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc niekardiogenny, ostra niewydolność nerek, parestezja, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, substancja czynna, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy błędnikowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trazodone Neuraxpharm 150 mg

Trazodon Neuraxpharm, stosowany w praktyce klinicznej, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i charakterze. Najczęściej obserwuje się senność, uspokojenie, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ból głowy, pobudzenie oraz niedociśnienie tętnicze ortostatyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się podczas terapii lub wkrótce po jej zakończeniu. Ponadto, lek może indukować poważne objawy neuropsychiatryczne, takie jak zespół serotoninowy, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, a także zaburzenia świadomości, pamięci, widzenia i ruchu. W zakresie układu sercowo-naczyniowego notuje się niemiarowości serca, w tym torsade de pointes, bradykardię, tachykardię oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami serca. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, nadciśnienie oraz omdlenia.
afazja ekspresyjna, agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, drgawki miokloniczne, dystonia, eozynofilia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, priapizm, senność, SIADH, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, trazodon, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia serca, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Hydrochlorotiazyd – Działania niepożądane

Hydrochlorotiazyd (HCTZ), diuretyk tiazydowy stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (≥1/10) i hiponatremia (≥1/100 do <1/10). Hipokaliemia wynika z nasilonego wydalania potasu i może prowadzić do objawów mięśniowych, zaburzeń rytmu serca, a w ciężkich przypadkach do niedrożności jelit i śpiączki. Hiponatremia jest szczególnie ryzykowna u kobiet, osób starszych oraz pacjentów z niską podażą sodu. Inne zaburzenia elektrolitowe obejmują hipomagnezemię (≥1/100 do <1/10), hipochloremię i hiperkalcemię (≥1/1000 do <1/100). HCTZ wpływa również na metabolizm, powodując często hiperglikemię i cukromocz (≥1/100 do <1/10), a także podwyższenie stężenia lipidów (≥1/10), co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych u leczonych pacjentów.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, lek hipotensyjny, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, metabolizm lipidów, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra jaskra zamkniętego kąta, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon substancji czynnych
Cynku octan – Przeciwwskazania stosowania

Octan cynku jest składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym (np. Nutriflex Lipid peri, Pediaven NN1) oraz w leczeniu miejscowym (np. Zineryt). Przeciwwskazania do jego stosowania różnią się w zależności od drogi podania i postaci farmaceutycznej. W żywieniu pozajelitowym przeciwwskazania obejmują m.in. zaburzenia metabolizmu aminokwasów i tłuszczów, hiperkaliemię, hiponatremię, niestabilny metabolizm (ciężki zespół pourazowy, nieustabilizowana cukrzyca, śpiączka), hiperglikemię nieodpowiadającą na dawki insuliny do 6 j./h, kwasicę, a także niewydolność narządową (cholestaza, ciężka niewydolność wątroby, nerek, serca). Dodatkowo przeciwwskazania obejmują stany ostre, takie jak nasilenie skaz krwotocznych, ostre fazy zawału serca, udaru, stany zakrzepowo-zatorowe oraz zatorowość tłuszczową. W preparacie Pediaven NN1 szczególnie podkreśla się przeciwwskazania związane z ciężką, niekontrolowaną hiperglikemią oraz niestabilnym stanem ogólnym pacjenta. Nutriflex Lipid peri nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na skład preparatu. Nadwrażliwość na octan cynku lub inne składniki preparatu stanowi bezwzględne przeciwwskazanie.
antybiotyk makrolidowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, erytromycyna, hiperglikemia, hiperkaliemia, kwasica, nieustabilizowana cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, octan cynku, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stan zakrzepowo-zatorowy, wstrząs, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candepres HCT 32 mg + 25 mg

Kandepres HCT to preparat zawierający kandesartan cyleksetylu (32 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane związane z kandesartanem są zazwyczaj łagodne i obejmują m.in. zawroty głowy, bóle głowy, zakażenia dróg oddechowych oraz bardzo rzadko leukopenię, neutropenię, agranulocytozę, hiperkaliemię i hiponatremię. Hydrochlorotiazyd, szczególnie w dawkach ≥25 mg, może wywoływać częstsze i bardziej zróżnicowane działania niepożądane, takie jak hiperglikemia, hiperurykemia, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia), glukozuria, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne, a także rzadkie powikłania ze strony układu oddechowego (ARDS) i skóry (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toczeń rumieniowaty). Istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych, elektrolitów, funkcji nerek i wątroby, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka.
Przedawkowanie Kandepres HCT może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego, zawrotów głowy, tachykardii, zaburzeń rytmu serca, utraty płynów i elektrolitów oraz zaburzeń świadomości. Leczenie polega na podtrzymaniu funkcji życiowych, ułożeniu pacjenta z uniesionymi nogami, dożylnym podaniu izotonicznego roztworu chlorku sodu oraz wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych. Kandesartanu nie usuwa się hemodializą, a stopień usuwania hydrochlorotiazydu tą metodą nie jest jednoznaczny. Ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nowotworów skóry związanych z hydrochlorotiazydem, konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich instytucji nadzoru farmakologicznego.
agranulocytoza, ARDS, cholestaza wewnątrzwątrobowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, jaskra, kandesartan cyleksetylu, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby
Leksykon substancji czynnych
Chlorki – Przeciwwskazania stosowania

Produkty zawierające chlorki, takie jak Lipoflex peri, Lipoflex special, Olimel N9E oraz Prismasol, mają liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed ich zastosowaniem. Przede wszystkim są one przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (np. białko jaj, orzeszki ziemne, soja, kukurydza). Produkty te nie powinny być stosowane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką hipertriglicerydemią (Lipoflex peri i Lipoflex special: ≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), ciężką hiperglikemią (np. niereagującą na dawki insuliny do 6 j./h), kwasicą, alkalozą metaboliczną (Prismasol 2 mmol/l potasu), cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek bez terapii nerkozastępczej, a także u pacjentów z ciężką koagulopatią, zaostrzeniem skazy krwotocznej, ostrymi epizodami zakrzepowo-zatorowymi i zatorowością tłuszczową. Dodatkowo, preparaty te są przeciwwskazane u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 lat oraz u pacjentów z niestabilną czynnością metaboliczną lub patologicznym stężeniem elektrolitów w osoczu (Olimel N9E).
alkaloza metaboliczna, antykoagulacja ogólnoustrojowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka hiperglikemia, ciężka hipertriglicerydemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, dializa, dysfagia, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, epizod zakrzepowo-zatorowy, hemofiltracja, hiperkatabolizm, hiperlipidemia, hipokaliemia, kwasica, nadwrażliwość na białka, nadwrażliwość na białko jaja, niestabilność układu krążenia, niewydolność serca, ostry obrzęk płuc, skaza krwotoczna, terapia nerkozastępcza, toksyczny metabolit, uremia, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi płynowej, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół poagresyjny, żywienie kliniczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Aurovitas 25 mg

Hydrochlorotiazyd (HCTZ), lek moczopędny z grupy tiazydów, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), które mogą prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, w tym arytmii (rzadko). Ponadto, HCTZ może powodować podwyższenie stężenia lipidów (bardzo często), hiperurykemię (często), a także rzadko hiperglikemię i glikozurię, co może zaostrzać przebieg cukrzycy. Wśród poważnych, choć rzadkich działań niepożądanych znajdują się zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, depresja szpiku kostnego, agranulocytoza oraz niedokrwistość aplastyczna, które mogą stanowić zagrożenie życia. Długotrwałe stosowanie HCTZ zwiększa ryzyko rozwoju nieczerniakowego raka skóry, w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, co koreluje z kumulacyjną dawką leku.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, astenia, biegunka, ból głowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, depresja, depresja szpiku kostnego, drgawki, dyskomfort w jamie brzusznej, gorączka, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, impotencja, jaskra z zamknięciem kąta, lek moczopędny, letarg, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nudności, ostra krótkowzroczność, ostra niewydolność nerek, ostre zaburzenie czynności nerek, parestezja, pokrzywka, porażenna niedrożność jelit, powikłania hematologiczne, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śpiączka hipokaliemiczna, splątanie, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, utrata apetytu, wymioty, wysięk do naczyniówki, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zagęszczenie krwi, zapalenie trzustki, zaparcia, zapaść, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Fosforan – Przeciwwskazania stosowania

Fosforany, kluczowe składniki żywienia pozajelitowego oraz roztworów dializacyjnych, mają liczne przeciwwskazania kliniczne wynikające z ich wpływu na gospodarkę elektrolitową i metaboliczną. Główne przeciwwskazania obejmują hiperfosfatemię, ciężką niewydolność nerek bez terapii nerkozastępczej, kwasicę metaboliczną oraz hipokalemię i hiperkaliemię, zwłaszcza w kontekście stosowania preparatów takich jak Biphozyl, Lipoflex peri i Lipoflex special. Wartości krytyczne to m.in. hipertriglicerydemia ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l) oraz hiperglikemia oporna na insulinę do 6 j./h. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej wymagają korekty przed włączeniem żywienia pozajelitowego z fosforanami.
anion wodorofosforanowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, diwodorofosforan sodu, emulsja tłuszczowa, gospodarka fosforanowa, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, terapia nerkozastępcza, tężyczka, wodorofosforan, wstrząs, zaburzenie rytmu serca, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół poagresyjny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Octan sodu – Przeciwwskazania stosowania

Octan sodu, będący składnikiem preparatu Nutriflex Lipid peri, jest istotnym źródłem sodu (50-100 mmol/1250-2500 ml) oraz anionów octanowych (40-80 mmol/1250-2500 ml) w żywieniu pozajelitowym. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z hiperkaliemią, hiponatremią, kwasicą, ciężką niewydolnością wątroby, cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością nerek oraz niewydolnością serca, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych. Dodatkowo, preparat nie powinien być podawany w ostrych fazach zawału serca, udaru, stanach zakrzepowo-zatorowych, zatorowości tłuszczowej oraz u pacjentów z nasilonymi skazami krwotocznymi. Ze względu na obecność białek jaja kurzego, soi i oleju arachidowego, przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na te składniki. U najmłodszych pacjentów (noworodki, niemowlęta, dzieci <2 lat) stosowanie jest niewskazane z powodu odmiennego metabolizmu octanów.
białko jaja kurzego, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, gospodarka kwasowo-zasadowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoksja, hiponatremia, insulinoterapia, kwasica, nadciśnienie tętnicze, niestabilny metabolizm, nieustabilizowana cukrzyca, niewydolność krążenia, niewydolność serca, Nutriflex Lipid, obrzęk płuc, octan sodu, olej arachidowy, przewodnienie, skaza krwotoczna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stan zakrzepowo-zatorowy, udar, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hyzaar 50 mg + 12,5 mg

HYZAAR to preparat zawierający 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla losartanu, jak i hydrochlorotiazydu. W badaniach klinicznych jedynym działaniem niepożądanym występującym częściej niż w grupie placebo u ≥1% pacjentów były zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zapalenia wątroby, hiperkaliemii oraz wzrostu aktywności AlAT, specyficzne dla kombinacji składników.
agranulocytoza, aktywność AlAT, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, hemoliza, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jadłowstręt, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, plamica Schönleina-Henocha, rabdomioliza, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, udar naczyniowy mózgu, wybroczyny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie krtani, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie ślinianki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (320 mg walsartanu + 25 mg hydrochlorotiazydu) jest lekiem złożonym, którego profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. Najczęściej obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia i hipomagnezemia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, w tym zaburzeń rytmu serca. Inne działania niepożądane o częstości występowania od niezbyt często do bardzo rzadko obejmują odwodnienie, zawroty głowy, parestezje, niedociśnienie, kaszel, bóle mięśniowe, zmęczenie oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych (np. zwiększone stężenie kwasu moczowego, bilirubiny, kreatyniny, azotu mocznikowego, neutropenia). Wśród rzadkich i nieznanych działań wymienia się reakcje alergiczne, niewydolność nerek, obrzęk naczyniowy, zapalenie naczyń oraz zmiany skórne, w tym wysypki i martwicze zapalenie naczyń.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, omdlenie, parestezja, plamica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, Valsartan + hydrochlorothiazide Krka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Orion 25 mg

Hydrochlorotiazyd, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, w tym hipokaliemii, hiponatremii, hipomagnezemii, hipochloremii oraz hiperkalcemii. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do objawów takich jak osłabienie, zawroty głowy, bóle i kurcze mięśniowe, kołatania serca, niedociśnienie (w tym ortostatyczne) oraz poważnych powikłań, jak drgawki, śpiączka czy ostra niewydolność nerek. Hipokaliemia może powodować zmęczenie, parestezje, zaburzenia rytmu serca oraz zmiany w EKG, a także zwiększać wrażliwość na glikozydy nasercowe. Ponadto, często obserwuje się hiperglikemię i cukromocz, hiperurykemię z napadami dny moczanowej oraz podwyższenie stężenia lipidów (cholesterol, triglicerydy). Rzadziej występują poważne reakcje hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza), zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń, śródmiąższowe zapalenie płuc, reakcje alergiczne skórne oraz zaburzenia psychiczne i seksualne.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, hiperamylazemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipermagnezuria, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowalemia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk płuc, ostra krótkowzroczność, porażenna niedrożność jelit, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zasadowica metaboliczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AuroUrso 250 mg

AuroUrso, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w kapsułkach twardych, jest wskazany w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych, w tym rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm, które są radiolucentne i nie wapniowe, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Terapia jest szczególnie zalecana u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka u pacjentów z potwierdzonym klinicznie i endoskopowo schorzeniem, zwłaszcza gdy standardowe metody terapeutyczne są nieskuteczne.
aminotransferaza, biopsja wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholesterolowy kamień żółciowy, czynność pęcherzyka żółciowego, encefalopatia wątrobowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, wodobrzusze, zwłóknienie torbielowate, żylaki przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Uldiulan 25 mg

Chlortalidon, substancja czynna leku Uldiulan dostępnego w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (często, zwłaszcza przy wyższych dawkach), hiperurykemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz hiperglikemia z glikozurią, co może komplikować kontrolę metaboliczną u pacjentów z cukrzycą. Ponadto obserwuje się wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów oraz podwyższenie parametrów nerkowych (mocznik, kreatynina) na początku leczenia. Rzadziej występują hiperkalcemia i zasadowica hipochloremiczna. W zakresie hematologicznym mogą pojawić się małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza i eozynofilia, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Do często zgłaszanych objawów neurologicznych należą ból głowy, zawroty głowy i osłabienie, a także rzadkie parestezje. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się niedociśnienie, ortostatyczne zaburzenia regulacji ciśnienia oraz rzadko arytmię.
agranulocytoza, anoreksja, arytmia, chlortalidon, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dna moczanowa, duszność, eozynofilia, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, kserostomia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, obrzęk płuc, parestezje, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, śródmiąższowe zapalenie nerek, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zaburzenia erekcji, zapalenie naczyń alergiczne, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemid Laboratórios Basi 10 mg/ml

Furosemid, jako silny diuretyk pętlowy, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych. Do bardzo często występujących należą zaburzenia elektrolitowe (hipowolemia, odwodnienie, podwyższenie trójglicerydów), a także hiponatremia i hipokaliemia, które manifestują się objawami neurologicznymi, mięśniowymi i kardiologicznymi. Często obserwuje się również podwyższenie cholesterolu i kwasu moczowego, co może prowadzić do zaostrzenia dny moczanowej. Rzadziej występują zaburzenia glikemii, hipokalcemia, hipomagnezemia oraz kwasica metaboliczna. Furosemid może indukować poważne zaburzenia hematologiczne, w tym agranulocytozę, która wymaga natychmiastowej interwencji. Reakcje immunologiczne obejmują alergiczne zmiany skórne oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje anafilaktyczne. Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują encefalopatia wątrobowa, parestezje oraz zawroty głowy, często związane z niedociśnieniem i odwodnieniem.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, cholestaza wewnątrzwątrobowa, diuretyk, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, furosemid, hiperglikemia, hipochloremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemia, kamica moczowa, kwasica metaboliczna, lek moczopędny, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostowa, ostre zapalenie trzustki, parestezja, pemfigoid, plamica, pokrzywka, przetrwały przewód tętniczy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tężyczka, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wapnica nerek, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół ortostatyczny, zespół pseudo-Barttera, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hyzaar 100 mg + 12,5 mg

Lek HYZAAR, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z działaniami niepożądanymi znanymi dla obu składników. W badaniach klinicznych najczęstszym działaniem niepożądanym była zawroty głowy, występujące u ≥1% pacjentów. Rzadko obserwowano zapalenie wątroby, hiperkaliemię oraz wzrost aktywności AlAT. Losartan może powodować zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, plamica, hemoliza, małopłytkowość), kardiologiczne (niedociśnienie, zaburzenia rytmu), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy), mięśniowo-szkieletowe (rabdomioliza) oraz nerkowe (zaburzenia czynności i niewydolność nerek). Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem agranulocytozy, niedokrwistości aplastycznej, hipokaliemii, hiponatremii, hiperglikemii, zaburzeń oddechowych i nerkowych oraz nieczerniakowych nowotworów skóry, których ryzyko wzrasta wraz z kumulacyjną dawką leku.
agranulocytoza, aktywność AlAT, blok przedsionkowo-komorowy, ból zamostkowy, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, leukopenia, losartan potasowy i hydrochlorotiazyd, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schönleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia komorowa, udar naczyniowy mózgu, wybroczyny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Omegaflex plus Produkt złożony

Omegaflex plus to złożona emulsja do infuzji dożylnej zawierająca aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz lipidy, w tym triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, olej sojowy oczyszczony i kwasy tłuszczowe omega-3. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki takie jak białko jaj, białko ryb, orzeszki ziemne, soja oraz substancje pomocnicze. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemią z hipertriglicerydemią (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), hiperglikemią oporną na insulinę (dawki insuliny > 6 j./h), kwasicą metaboliczną, ciężką koagulopatią, nasilającymi się skazami krwotocznymi oraz ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zatorami tłuszczowymi. Preparat jest również przeciwwskazany u pacjentów z cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez terapii nerkozastępczej) oraz w stanach niestabilności układu krążenia, ostrych fazach zawału mięśnia sercowego, udaru, ostrym obrzęku płuc i niewyrównanej niewydolności serca.
aminokwasy elektrolity glukoza, białko jaja, białko ryb, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hiperglikemia oporna, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkankowa, incydent zakrzepowo-zatorowy, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek przeciwkrzepliwy, nadwrażliwość na składniki, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, omega-3 kwasy tłuszczowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka, terapia nerkozastępcza, triglicerydy kwasów tłuszczowych, udar mózgu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zespół poagresyjny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Chlortalidon – Działania niepożądane

Chlortalidon, tiazydopodobny diuretyk, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych, takich jak hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także hiperurykemia i zaburzenia lipidowe (bardzo często). Hipokaliemia, szczególnie przy wyższych dawkach, może prowadzić do arytmii, natomiast hiponatremia jest istotna klinicznie u osób starszych ze względu na ryzyko objawów neurologicznych. Często obserwuje się również hiperglikemię i pogorszenie kontroli cukrzycy. Niedociśnienie ortostatyczne występuje często i może zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zapalenie naczyń, wewnątrzwątrobową cholestazę, agranulocytozę, zapalenie trzustki oraz niekardiogenny obrzęk płuc.
agranulocytoza, anoreksja, arytmia, chlortalidon, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dna moczanowa, duszność, eozynofilia, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, lek tiazydopodobny, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niekardiogenny obrzęk płuc, parestezje, pokrzywka, skurcze mięśni, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, zaburzenia erekcji, zaburzenia lipidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan HCT Fair-Med 160 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Valsartan HCT Fair-Med, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia metaboliczne (np. hipokaliemia bardzo często, hiponatremia często, hiperkalcemia rzadko), neurologiczne (zawroty głowy bardzo rzadko, parestezje niezbyt często), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie niezbyt często, zaburzenia rytmu serca rzadko), a także hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna – częstość nieznana). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń elektrolitowych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak stężenia potasu, sodu, magnezu, kwasu moczowego, kreatyniny i enzymów wątrobowych, jest niezbędne w trakcie terapii. Występują również rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne (martwicze zapalenie naczyń, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz poważne zaburzenia hematologiczne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, depresja szpiku kostnego, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność oddechowa, obrzęk naczyniowy, obrzęk płuc, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania, ostra niewydolność nerek, parestezja, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valtap HCT 320 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Valtap HCT, zawierający walsartan (320 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg) w formie tabletek powlekanych, wykazuje działania niepożądane wynikające zarówno z efektów monoterapii poszczególnymi składnikami, jak i ich skojarzonego stosowania. Do najczęściej obserwowanych działań należą zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, oraz odwodnienie (częstość niezbyt często), a także niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne. Rzadziej występują objawy neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), zaburzenia widzenia, szum uszny, kaszel, bóle mięśni i stawów, a także zaburzenia czynności nerek i wątroby, potwierdzone podwyższeniem stężeń kreatyniny, bilirubiny i kwasu moczowego w surowicy. Walsartan może dodatkowo powodować małopłytkowość, hiperkaliemię, reakcje nadwrażliwości, zapalenie naczyń oraz zaburzenia hematologiczne i skórne, natomiast hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem hipokaliemii, hiponatremii, hiperglikemii, zaburzeń rytmu serca, a także zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry, co wymaga regularnej kontroli dermatologicznej u pacjentów stosujących lek długoterminowo.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, ARDS, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, działanie niepożądane, fotowrażliwość, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra ostra, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, terapia skojarzona, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, Valtap HCT, walsartan hydrochlorotiazyd, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Polfilin prolongatum 400 mg

Polfilin prolongatum zawiera 400 mg pentoksyfiliny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu i może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najważniejszych należą bardzo rzadko występująca trombocytopenia, zwiększająca ryzyko krwawień, oraz rzadkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli czy wstrząsu anafilaktycznego. Rzadko obserwuje się zawroty głowy, bóle głowy, arytmię, tachykardię oraz bardzo rzadko objawy dławicy piersiowej, zwłaszcza przy dużych dawkach. U pacjentów z zaburzeniami tkanki łącznej istnieje ryzyko jałowego zapalenia opon mózgowych. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, wzdęcia i biegunka, mają częstość nieznaną. Bardzo rzadko może wystąpić cholestaza wewnątrzwątrobowa oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej).
aminotransferaza, arytmia, biegunka, ból głowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, fosfataza alkaliczna, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie, lek przeciwagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pentoksyfilina, Polfilin prolongatum, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, trombocytopenia, uderzenia gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcia, zaburzenie snu, zaburzenie tkanki łącznej, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 80 mg + 12,5 mg

Co-Valsacor to lek zawierający walsartan (80 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane związane z terapią skojarzoną obejmują m.in. odwodnienie (niezbyt często), zawroty głowy (bardzo rzadko), parestezje (niezbyt często), niewyraźne widzenie (niezbyt często), szum uszny (niezbyt często), niedociśnienie (niezbyt często), kaszel (niezbyt często), ból mięśni (niezbyt często) oraz zmęczenie (niezbyt często). W badaniach klinicznych odnotowano także zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, zwiększone stężenie kwasu moczowego, bilirubiny i kreatyniny w surowicy. Hydrochlorotiazyd, stosowany w monoterapii, może powodować hipokaliemię (bardzo często), hiponatremię i hipomagnezemię (często), a także zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie ortostatyczne (często), reakcje nadwrażliwości, małopłytkowość, agranulocytozę i niedokrwistość aplastyczną (rzadko lub bardzo rzadko).
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń krwionośnych, nadwrażliwość na światło, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, szum uszny, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenia czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zmniejszenie stężenia hemoglobiny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Diovan 160 mg + 25 mg

Co-Diovan to lek złożony zawierający walsartan (160 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Profil działań niepożądanych jest sumą efektów obu składników, z różną częstością występowania. Do najczęstszych działań niepożądanych należą hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często) związane z hydrochlorotiazydem, a także zaburzenia czynności nerek i zwiększenie stężenia potasu w surowicy, charakterystyczne dla walsartanu. Inne zgłaszane działania obejmują odwodnienie, zawroty głowy, niedociśnienie, bóle mięśni, zaburzenia widzenia, a także rzadkie przypadki niewydolności nerek, agranulocytozy, małopłytkowości i reakcji alergicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu hydrochlorotiazydu, co wymaga regularnej kontroli dermatologicznej.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, dysfagia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, terapia skojarzona, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zmniejszenie hemoglobiny
Leksykon substancji czynnych
Octan – Przeciwwskazania stosowania

Preparaty Lipoflex peri oraz Lipoflex special zawierają octan w postaci sodu octanu trójwodnego, potasu octanu oraz magnezu octanu czterowodnego, które są istotne w żywieniu pozajelitowym. Zawartość jonów octanowych w tych preparatach wynosi od 30 do 90 mmol w zależności od objętości i rodzaju preparatu, co ma znaczenie kliniczne przy doborze terapii. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, w tym alergię na białko jaj, orzeszki ziemne i soję (obecność oleju sojowego w emulsji tłuszczowej), a także wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką hipertriglicerydemię (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), hiperglikemię niereagującą na insulinę (do 6 j./h), kwasicę, cholestazę wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolność wątroby oraz niewydolność nerek bez terapii nerkozastępczej. Dodatkowo, preparaty są przeciwwskazane u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 lat.
alergia na soję, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja tłuszczowa, epizod zakrzepowo-zatorowy, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, koagulopatia, kwasica, nadwrażliwość na białko jaj, nadwrażliwość na składniki, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, potas octanu, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, terapia nerkozastępcza, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zakrzepica, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół poagresyjny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Omegaflex peri –

Lek Omegaflex peri jest emulsją do infuzji dożylnej stosowaną w żywieniu pozajelitowym, zawierającą aminokwasy, węglowodany (64–160 g) oraz tłuszcze (40–100 g) w objętościach od 1000 do 2500 ml, o kaloryczności od 765 do 1910 kcal i osmolalności około 950 mOsm/kg. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu (w tym białka jaj, ryb, orzeszków ziemnych, soi), wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemię z hipertriglicerydemią ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), ciężką koagulopatię, skazy krwotoczne, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz zator tłuszczowy. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z hiperglikemią oporną na insulinę (>6 j./h), kwasicą, cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek bez terapii nerkozastępczej, a także u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład metaboliczny.
białko jaja, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja do infuzji dożylnej, encefalopatia wątrobowa, hiperglikemia oporna na insulinę, hiperlipidemia, hiperosmolarność osocza, hipertriglicerydemia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na składniki, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej sojowy, omega-3 kwasy tłuszczowe, ostre zapalenie trzustki, skaza krwotoczna, śpiączka hiperglikemiczna, terapia nerkozastępcza, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wrodzone zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół powstrząsowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas asparaginowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas asparaginowy, aminokwas endogenny istotny w metabolizmie białek i cyklu mocznikowym, jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Aminoplasmal, Nutriflex, Kabiven, Olimel, Omegaflex, Lipoflex, Pediaven). Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję lub składniki preparatu, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperglikemię oporną na insulinę (>6 j./h), ciężkie zaburzenia krążenia (wstrząs, zapaść, ostry obrzęk płuc, niewyrównana niewydolność serca), ciężką niewydolność nerek bez terapii nerkozastępczej, ciężką niewydolność wątroby (w tym cholestazę wewnątrzwątrobową), kwasicę metaboliczną, hipoksję, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (nadmiar sodu, potasu, magnezu, wapnia, fosforu), ciężkie zaburzenia krzepnięcia oraz niestabilny stan ogólny pacjenta (np. ostra faza zawału, ciężka posocznica, śpiączka hiperosmolarna). U noworodków i dzieci <2 lat zaleca się stosowanie specjalistycznych preparatów (Pediaven NN1, NN2) dostosowanych do ich potrzeb.
aminokwas endogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cykl mocznikowy, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwas asparaginowy, kwasica metaboliczna, metabolizm białek, nadwrażliwość na substancje, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, posocznica, śpiączka hiperosmolarna, stan zakrzepowo-zatorowy, terapia nerkozastępcza, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krążenia, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zatorowość tłuszczowa, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół ponownego odżywienia, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Polfilin 20 mg/ml

Produkt leczniczy Polfilin zawiera pentoksyfilinę w stężeniu 20 mg/ml do infuzji i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo często do bardzo rzadko. Do najważniejszych działań należą bardzo rzadkie krwawienia (skóra, błony śluzowe, przewód pokarmowy) oraz pojedyncze przypadki małopłytkowości. Reakcje nadwrażliwości, w tym świąd, rumień i pokrzywka, występują rzadko, natomiast ciężkie reakcje anafilaktyczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się już w pierwszych minutach podania leku. Rzadko obserwuje się objawy neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych), szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy, kolagenozy mieszane). W zakresie układu sercowo-naczyniowego rzadko występują tachykardia, bardzo rzadko niedociśnienie tętnicze i nagłe objawy dławicy piersiowej, zwłaszcza przy dużych dawkach. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, wzdęcia i biegunka, pojawiają się niekiedy. Bardzo rzadko odnotowuje się cholestazę wewnątrzwątrobową oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy, fosfataza alkaliczna).
aminotransferaza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, cholestaza wewnątrzwątrobowa, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dławica piersiowa, fosfataza alkaliczna, kolagenoza mieszana, koncentrat do infuzji, małopłytkowość, mieszana choroba tkanki łącznej, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, pentoksyfilina, pokrzywka, Polfilin, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zastój żółci
Leksykon substancji czynnych
Lizyna – Przeciwwskazania stosowania

Lizyna, aminokwas egzogenny kluczowy dla syntezy białek, absorpcji wapnia, produkcji kolagenu oraz wsparcia układu odpornościowego, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego i suplementów diety. Jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością wątroby (w tym cholestazą wewnątrzwątrobową), ciężką niewydolnością nerek bez terapii nerkozastępczej, a także w stanach takich jak hiperglikemia >38 mmol/l (w przypadku Nutrineal PD4), kwasica metaboliczna, ciężka hiperlipidemia, zaburzenia elektrolitowe (patologicznie podwyższone stężenia sodu, potasu, magnezu, wapnia i fosforanów), oraz ciężkie zaburzenia krążenia (wstrząs, zapaść, ostry obrzęk płuc). Preparaty zawierające lizynę, takie jak Aminomix 1 Novum, Aminoplasmal 15%, Finomel, Nutriflex Lipid peri czy Multimel, mogą w tych sytuacjach nasilać zaburzenia metaboliczne, pogarszać funkcję narządów i zwiększać ryzyko powikłań kardiologicznych, neurologicznych i metabolicznych.
aminokwas egzogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, defekt genetyczny, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, karbocysteina, kwasica metaboliczna, mocznica, mocznik, nadwrażliwość, niedotlenienie komórkowe, niestabilność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, osłabienie mięśniowe, posocznica, powikłania kardiologiczne, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, stan astmatyczny, stan zakrzepowo-zatorowy, synteza białka, terapia nerkozastępcza, toksyczne metabolity, udar, układ odpornościowy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia rytmu serca, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon chorób i schorzeń
Cholestaza ciążowa – Objawy

Cholestaza ciążowa (ICP) to zaburzenie przepływu żółci w wątrobie występujące głównie w trzecim trymestrze ciąży, objawiające się przede wszystkim intensywnym świądem skóry, często bez wysypki, rozpoczynającym się na dłoniach i podeszwach stóp. Świąd może poprzedzać zmiany biochemiczne, takie jak podwyższone stężenie kwasów żółciowych (TBA), aminotransferaz (ALT, AST) oraz bilirubiny. Diagnostycznie istotne jest monitorowanie poziomu kwasów żółciowych, który klasyfikuje ciężkość choroby: łagodna (<40 µmol/L), umiarkowana (40-99 µmol/L) i ciężka (≥100 µmol/L). Wczesne wystąpienie cholestazy (przed 30. tygodniem) wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań, takich jak poród przedwczesny, zespół aspiracji smółki, zaburzenia oddychania noworodka oraz wewnątrzmaciczne niedotlenienie. Najpoważniejszym powikłaniem jest zwiększone ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego, szczególnie przy poziomie kwasów żółciowych powyżej 100 µmol/L, co uzasadnia rozważenie wcześniejszego zakończenia ciąży między 35. a 36. tygodniem.
aminotransferazy, bezsenność, bilirubina, ból prawego podżebrza, cholestaza ciążowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroby pęcherzyka żółciowego, ciemny mocz, cukrzyca ciążowa, fosfataza alkaliczna, hipoglikemia, kamica żółciowa, kwasy żółciowe, marskość wątroby, niedobór witaminy K, niedotlenienie wewnątrzmaciczne, parametry biochemiczne, podwyższone enzymy wątrobowe, poród przedwczesny, profil biofizyczny płodu, stan przedrzucawkowy, stolce tłuszczowe, świąd skóry, test niestresowy, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia snu, zapalenie wątroby, zespół aspiracji smółki, zespół zaburzeń oddychania, zgon wewnątrzmaciczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych – Przeciwwskazania stosowania

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, np. w Nutriflex Lipid peri czy SmofKabiven extra Nitrogen. Ich podawanie jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, w tym ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby (zwłaszcza cholestazą wewnątrzwątrobową), ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, ostrymi stanami zakrzepowo-zatorowymi oraz niestabilnym stanem ogólnym (np. ciężki stan pourazowy, niewyrównana cukrzyca, śpiączka, ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zator, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica). Przeciwwskazaniem jest także hiperglikemia nieodpowiadająca na dawki insuliny do 6 j./h, ciężka niewydolność nerek bez możliwości dializy, zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia), niewydolność serca i krążenia, a także nadwrażliwość na składniki preparatu (np. białko jaja kurzego, soja, orzeszki ziemne, białko ryb). Nie zaleca się ich stosowania u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na niedojrzałość metaboliczną.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka hiperlipidemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka posocznica, ciężki wstrząs, dializoterapia, funkcja nerek, funkcja wątroby, gospodarka węglowodanowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość, niestabilny stan ogólny, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, niewyrównana niewydolność krążenia, ostry obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, profil lipidowy, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stężenie elektrolitów, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar mózgu, wrodzona wada metabolizmu aminokwasów, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Octan magnezu – Przeciwwskazania stosowania

Octan magnezu czterowodny, jako składnik preparatu Nutriflex Lipid peri, dostarcza istotne ilości magnezu (3,0 mmol w 1250 ml, 4,5 mmol w 1875 ml oraz 6,0 mmol w 2500 ml) i jest integralną częścią kompleksowego żywienia pozajelitowego. Jego stosowanie jest jednak przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów i tłuszczów, niestabilnym metabolizmem (np. ciężki zespół pourazowy, nieustabilizowana cukrzyca, śpiączka niewiadomego pochodzenia), a także u osób z hiperkaliemią, hiponatremią oraz zaburzeniami gospodarki elektrolitowej i wodnej. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek, niewydolnością serca, cholestazą wewnątrzwątrobową, a także w stanach hiperglikemii opornej na insulinę (>6 j./h), kwasicy, nasilonych skazach krwotocznych, ostrych fazach zawału serca, udaru, stanach zakrzepowo-zatorowych i zatorowości tłuszczowej.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, filtracja kłębuszkowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kwasica, nadwrażliwość na białko jaja, nieustabilizowana cukrzyca, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, Nutriflex Lipid peri, obrzęk płuc, octan magnezu czterowodny, skaza krwotoczna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stan zakrzepowo-zatorowy, udar, wstrząs, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Klopamid – Działania niepożądane

Klopamid, diuretyk o strukturze tiazydowej, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi obejmującymi zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipochloremia oraz hiperkalcemia. Hipokaliemia, występująca bardzo często (≥1/10), może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca i nasilać toksyczność glikozydów nasercowych. Ponadto, klopamid może indukować hiperglikemię i ujawnienie cukrzycy utajonej, hiperurykemię z ryzykiem ostrego napadu dny moczanowej oraz niekorzystne zmiany w profilu lipidowym (wzrost cholesterolu i triglicerydów). Do innych często obserwowanych objawów należą zawroty głowy, ból głowy, senność, kołatania serca oraz hipotonia ortostatyczna, co wymaga ostrożności zwłaszcza u osób starszych i przyjmujących inne leki hipotensyjne. W preparatach złożonych zgłaszano także miastenię.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca utajona, depresja, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, dysfunkcja seksualna, fotosensytyzacja, glikozyd nasercowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, katar, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, miastenia, nudności, obrzęk płuc, pokrzywka, reakcja alergiczna skóry, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość jamy ustnej, system MedDRA, wymioty, wysięk między naczyniówką a twardówką, zaczerwienienie skóry, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zmęczenie
Leksykon chorób i schorzeń
Amyloidoza – Objawy

Amyloidoza to złożona, wielonarządowa choroba charakteryzująca się odkładaniem patologicznie sfałdowanych białek amyloidowych w tkankach, prowadząc do ich dysfunkcji. Objawy są niespecyficzne i zależą od typu amyloidozy oraz zajętych narządów, co często opóźnia diagnozę. Wśród najczęstszych manifestacji klinicznych znajdują się zmęczenie, duszność, obrzęki, neuropatia oraz objawy kardiomiopatii amyloidowej, która może prowadzić do niewydolności serca i arytmii. W przypadku amyloidozy AL średni czas przeżycia bez leczenia wynosi mniej niż 8 miesięcy (w ciężkich przypadkach 3-6 miesięcy), natomiast dla amyloidozy ATTR od 2 do 5 lat. Zajęcie nerek manifestuje się białkomoczem, zespołem nerczycowym i może prowadzić do schyłkowej niewydolności nerek wymagającej dializoterapii. Neuropatia obwodowa i autonomiczna są powszechne, z progresją objawów sensorycznych i motorycznych, a także zaburzeń funkcji autonomicznych, co znacząco pogarsza jakość życia pacjentów.
amyloidoza AA, amyloidoza AL, amyloidoza ATTR, amyloidoza nerek, amyloidoza serca, arytmia, białko amyloidowe, białkomocz, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, duszność, hepatomegalia, hipoalbuminemia, hipotonia ortostatyczna, kardiomiopatia amyloidowa, makroglosja, nadciśnienie wrotne, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, plamica, przeszczep komórek macierzystych, schyłkowa niewydolność nerek, splenomegalia, wysięk opłucnowy, zaburzenia przewodzenia, zespół cieśni nadgarstka, zespół nerczycowy, złogi amyloidu
Leksykon leków
Interakcje leku – Levomine midi 30 mcg + 125 mcg

Levomine midi, zawierający 30 µg etynyloestradiolu i 125 µg lewonorgestrelu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami oraz substancjami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna pojawia się w ciągu kilku dni i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. Zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej podczas i przez 28 dni po terapii indukującej. Ponadto, preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Leki zwiększające motorykę przewodu pokarmowego, takie jak metoklopramid, mogą obniżać wchłanianie hormonów, co również wymaga rozważenia dodatkowej ochrony antykoncepcyjnej.
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, barbiturany, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, dasabuwir, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP1A1, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2J2, inhibitor CYP3A4/5, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewonorgestrel, melatonina, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, midazolam, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, teofilina, tizanidyna, topiramat, troleandomycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pernazinum 25 mg

Produkt leczniczy Pernazinum (perazyna) stosowany w dawkach 25 mg i 100 mg wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości i układów narządowych zgodnie z MedDRA. Najczęstsze działania obejmują ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego (około 15% pacjentów), przemijające zmiany w zapisie EKG proporcjonalne do dawki oraz mlekotok u 10% kobiet, zależny od dawki. W morfologii krwi obserwuje się sporadycznie leukopenię, eozynofilię i granulocytopenię, a bardzo rzadko małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę. Wśród zaburzeń neurologicznych występują ostra dyskineza (ok. 1%), akatyzja, polekowy zespół Parkinsona (częściej u kobiet i osób starszych) oraz potencjalne późne dyskinezy po odstawieniu leku. Działania psychiczne obejmują uspokojenie, zaburzenia snu, splątanie, niepokój, koszmary, dezorientację, otępienie oraz depresję, która może ustąpić po zmniejszeniu dawki.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia serca, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dezorientacja, elektrokardiogram, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, klasyfikacja MedDRA, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelita, mlekotok, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, ostra dyskineza, ostre zapalenie wątroby, otępienie, parkinsonizm polekowy, perazyna, późna dyskineza, późna dystonia, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna skórna, splątanie, toczeń rumieniowaty, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia tolerancji glukozy, zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas linolowy (omega-6) jest istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, z zawartością w preparatach wahającą się od 24,0-29,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 10%, przez 38,4-46,4 g/l w Lipidem, do 48,0-58,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 20%. Stosowanie tych preparatów wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na białka jaja, olej sojowy, produkty sojowe, orzeszki ziemne oraz specyficzne składniki preparatów, np. ryby w Lipidem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia, definiowana w przypadku Lipidem jako hipertriglicerydemia ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), a także ciężka niewydolność wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność nerek bez dostępu do terapii nerkozastępczej oraz kwasica metaboliczna. Preparaty te są również przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu krzepnięcia, takimi jak ciężka koagulopatia, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zatorowość tłuszczowa oraz nasilająca się skaza krwotoczna.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, koagulopatia, kwas linolowy, kwasica metaboliczna, Lipofundin MCT/LCT, metabolizm lipidów, nadwrażliwość na białka jaja, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, omega-3-kwasów triglicerydy, posocznica, skaza krwotoczna, terapia nerkozastępcza, udar, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia hemostazy, zaburzenia lipidowe, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia układu krzepnięcia, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg

Lek Lozap HCT zawiera 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu i jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych jedynym działaniem niepożądanym występującym częściej niż w grupie placebo były zawroty głowy (≥1%). Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, takie jak zaburzenia smaku, reakcje ortostatyczne, zapalenie wątroby, toczeń rumieniowaty skórny, hiperkaliemia oraz wzrost aktywności AlAT (rzadko). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: hematologiczne (niedokrwistość, plamica, hemoliza, małopłytkowość), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy), neurologiczne (bóle głowy, parestezje, neuropatia), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie, zaburzenia rytmu, incydenty naczyniowo-mózgowe), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zapalenie trzustki), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, bóle stawów, rabdomioliza) oraz nerkowe (zaburzenia czynności nerek, niewydolność). Hydrochlorotiazyd może dodatkowo powodować agranulocytozę, hipokaliemię, hiponatremię, hiperglikemię, a także nieczerniakowe nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), co jest istotne przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, fibromialgia, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, incydent naczyniowo-mózgowy, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valtap HCT 160 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Valtap HCT, zawierający walsartan (160 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), wykazuje działania niepożądane typowe dla obu składników. Najczęściej obserwowane efekty obejmują odwodnienie (związane z działaniem moczopędnym hydrochlorotiazydu), hipokaliemię, hiponatremię, zaburzenia elektrolitowe, a także objawy ze strony układu nerwowego (parestezje, zawroty głowy), układu naczyniowego (niedociśnienie, w tym ortostatyczne), układu oddechowego (suchy kaszel) oraz zaburzenia czynności nerek i biochemiczne (wzrost stężenia kreatyniny, kwasu moczowego, bilirubiny). Rzadziej występują reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia widzenia, bóle mięśni i stawów, a także niekardiogenny obrzęk płuc. Hydrochlorotiazyd w monoterapii może dodatkowo powodować hiperlipidemię, hiperglikemię, zaburzenia rytmu serca, reakcje skórne (pokrzywka, wysypka, reakcje fotouczuleniowe) oraz zwiększone ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), co koreluje z łączną dawką leku.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń krwionośnych, nadciśnienie tętnicze, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, szum uszny, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telmisartan Genoptim 80 mg

Telmisartan Genoptim, dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na telmisartan lub składniki pomocnicze, a także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami odpływu żółci (cholestaza wewnątrz- i zewnątrzwątrobowa) oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby, ze względu na metabolizm telmisartanu w tym narządzie. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu telmisartanu z aliskirenem, które jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą oraz u osób z GFR < 60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholestaza zewnątrzwątrobowa, ciśnienie tętnicze, efekt z odbicia, funkcja wątroby, GFR, hiperkaliemia, hipotensja, lek hipotensyjny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, parametr nerkowy, przesączanie kłębuszkowe, reakcja anafilaktyczna, telmisartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie odpływu żółci
Leksykon substancji czynnych
Kwas dokozaheksaenowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas dokozaheksaenowy (DHA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, występuje w preparatach leczniczych w formie olejów rybich, triglicerydów omega-3 oraz estrów etylowych. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania DHA jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki preparatu, w tym alergia na ryby, soję, orzeszki ziemne lub białko jaj, zależnie od formuły produktu (np. Omegaven, Lipidem, Tran Hasco). Preparaty zawierające DHA są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia krwi, koagulopatią, ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi oraz zatorowością tłuszczową, ze względu na potencjalne nasilenie tendencji do krwawień. Ponadto, metabolizm DHA odbywa się głównie w wątrobie, dlatego preparaty te są niewskazane w ciężkiej niewydolności wątroby oraz cholestazie wewnątrzwątrobowej.
alergia na ryby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, fosfolipidy jaja, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kamica nerkowa, koagulopatia, kwas dokozaheksaenowy, kwasica, kwasy omega-3, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej sojowy, posocznica, śpiączka, udar, wielonienasycony kwas tłuszczowy, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemide Norameda 10 mg/ml

Furosemide Norameda w stężeniu 10 mg/ml, stosowany do wstrzykiwań lub infuzji, może powodować liczne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania. Szczególnie istotne jest ryzyko hipokaliemii, hiponatremii, hipokalcemii, hipomagnezemii oraz zasadowicy metabolicznej, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub wysokich dawkach. Intensywna diureza może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, a nawet zapaści krążeniowej, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych i przy szybkim podaniu dożylnym. Zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia czy zahamowanie czynności szpiku, mogą wymagać przerwania leczenia. Rzadko obserwuje się poważne powikłania, w tym niedokrwistość hemolityczną, aplastyczną czy agranulocytozę. Ponadto, furosemid może pogarszać tolerancję glukozy, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub predyspozycjami do tej choroby.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dna moczanowa, eozynofilia, hiperurykemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kurcz mięśni, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie wątroby, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nudności, ostre zapalenie trzustki, osutka pęcherzowa, parestezja, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tężyczka, toczeń rumieniowaty, tolerancja glukozy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zasadowica metaboliczna, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cuprenil

Podczas terapii penicylaminą (Cuprenil 250 mg) istnieje ryzyko poważnych zaburzeń hematologicznych (niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, trombocytopenia), immunologicznych (zespół Goodpasture’a, miastenia rzekomoporaźna) oraz nefrologicznych (proteinuria, hematuria wskazujące na kłębuszkowe zapalenie nerek). Zaleca się monitorowanie morfologii krwi z rozmazem i liczbą płytek co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, następnie co miesiąc, a także badania ogólne moczu w tym samym schemacie. W przypadku pacjentów z cystynurią wskazane jest coroczne RTG układu moczowego w celu wczesnego wykrycia kamieni nerkowych, które mogą powstawać już w ciągu 6 miesięcy terapii. Kontrolne badania czynnościowe wątroby należy wykonywać co 6 miesięcy ze względu na ryzyko cholestazy i toksycznego zapalenia wątroby. Pacjenci powinni być edukowani o objawach granulocytopenii, trombocytopenii, a także o symptomach ze strony układu oddechowego i mięśniowego, które mogą wskazywać na powikłania terapii.
agranulocytoza, badanie ogólne moczu, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba Wilsona, cystynuria, duszność powysiłkowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, elastyna, granulocytopenia, hematuria, kamienie nerkowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, kolagen, miastenia, miastenia rzekomoporaźna, morfologia krwi, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość na penicylinę, niedobór laktazy, niedokrwistość aplastyczna, opadanie powiek, ostre zapalenie oskrzeli, pęcherzyca, penicylamina, płytki krwi, podwójne widzenie, proteinuria, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna typu późnego, świszczący oddech, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, zespół Goodpasture’a, zespół miasteniczny, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Uldiulan 12,5 mg

Lek Uldiulan zawierający chlortalidon w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najistotniejsze klinicznie są zaburzenia gospodarki elektrolitowej, takie jak hipokaliemia (często), hiponatremia i hipomagnezemia (rzadko), a także hiperkalcemia (bardzo rzadko). Hipokaliemia może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i nasilenia działania glikozydów nasercowych. Ponadto, lek może indukować hiperurykemię, co u predysponowanych pacjentów może wywołać napady dny moczanowej. Wśród innych działań niepożądanych obserwuje się hiperglikemię i glikozurię (rzadko), które mogą pogarszać kontrolę metaboliczną u chorych na cukrzycę lub ujawniać utajoną cukrzycę. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują agranulocytozę, alergiczne śródmiąższowe zapalenie nerek, zapalenie trzustki oraz cholestazę wewnątrzwątrobową. Często zgłaszane są objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, osłabienie) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niedociśnienie i ortostatyczne zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, anoreksja, arytmia, białkomocz, biegunka, ból głowy, chlortalidon, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, duszność, eozynofilia, glikozydy nasercowe, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia mięśniowa, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, nudności, obrzęk płuc idiosynkratyczny, parestezje, reakcja alergiczna skórna, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość w jamie ustnej, utajona cukrzyca, wymioty, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zaburzenia erekcji, zaburzenia ortostatyczne, zaburzenia widzenia, zakażenie, zapalenie trzustki, zaparcia, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Metionina – Przeciwwskazania stosowania

Metionina, aminokwas siarkowy niezbędny w metabolizmie komórkowym i syntezie białek, jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, jednak jej stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, takie jak homocystynuria, hipermetioninemia oraz deficyt syntazy cystationiny, które mogą prowadzić do toksycznej akumulacji metioniny i poważnych powikłań neuropsychiatrycznych. Ponadto, ciężka niewydolność wątroby zaburza metabolizm metioniny, zwiększając ryzyko encefalopatii wątrobowej, a niewydolność nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej sprzyja kumulacji toksycznych metabolitów i kwasicy metabolicznej. W tych stanach zaleca się stosowanie preparatów o zmodyfikowanym składzie aminokwasów, takich jak Aminoplasmal Hepa, Aminomel Nephro czy Nephrotect, dostosowanych do specyficznych potrzeb metabolicznych pacjentów.
aminokwas siarkowy, amoniak we krwi, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka hiperglikemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka posocznica, encefalopatia wątrobowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipermetioninemia, hipernatremia, hipoksja, hipoksja tkankowa, hiponatremia, homocystynuria, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, metionina, niedotlenienie komórkowe, niewyrównana cukrzyca, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk płuc, odwodnienie hiperosmolarne, ostry udar mózgu, ostry zawał mięśnia sercowego, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka, terapia nerkozastępcza, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs krążeniowy, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator płucny, zatorowość tłuszczowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candepres HCT 32 mg + 12,5 mg

Candepres HCT to lek zawierający kandesartan cyleksetylu (32 mg) oraz hydrochlorotiazyd w dawkach 12,5 mg lub 25 mg, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a częstość przerwania leczenia z ich powodu jest porównywalna z placebo (2,3-3,3% vs. 2,7-4,3%). Kandesartan może powodować m.in. zakażenia dróg oddechowych (często), zawroty głowy i bóle głowy (często), a także bardzo rzadko leukopenię, neutropenię, hiperkaliemię, kaszel czy obrzęk naczynioruchowy. Hydrochlorotiazyd, szczególnie w dawce 25 mg i wyższych, wiąże się z ryzykiem hiperglikemii, hiperurykemii, zaburzeń elektrolitowych (hiponatremia, hipokaliemia), leukopenii, reakcji anafilaktycznych, zaburzeń rytmu serca, niedociśnienia ortostatycznego, a także rzadkich, ale poważnych działań jak zapalenie trzustki, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, działanie niepożądane, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, kandesartan cyleksetylu, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy ośrodkowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan HCT Fair-Med 160 mg + 12,5 mg

Valsartan HCT Fair-Med to preparat łączący walsartan (antagonista receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy), którego profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla obu składników, jak i te wynikające z ich synergii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to hipokaliemia i zwiększenie stężenia lipidów we krwi (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także niedociśnienie (niezbyt często). Walsartan może powodować hiperkaliemię, co wymaga monitorowania elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń rytmu serca. Oba składniki mogą wpływać na funkcję nerek, prowadząc do zaburzeń czynności nerek lub ostrej niewydolności, co podkreśla konieczność regularnej kontroli parametrów nerkowych, takich jak kreatynina i azot mocznikowy. Dodatkowo, walsartan może wywoływać zmniejszenie hemoglobiny, obniżenie hematokrytu i małopłytkowość, natomiast hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem poważnych zaburzeń hematologicznych, w tym agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, azot mocznikowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, depresja szpiku kostnego, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, obniżony hematokryt, obrzęk naczyniowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candepres HCT 12,5 mg + 8 mg

Produkt leczniczy Candepres HCT, zawierający kandesartan cyleksetyl oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z właściwościami farmakologicznymi obu składników. W badaniach klinicznych działania niepożądane miały przeważnie charakter łagodny i przemijający, a odsetek przerwania terapii z ich powodu wynosił 2,3-3,3%, porównywalnie do placebo (2,7-4,3%). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zakażenia dróg oddechowych (często), zaburzenia elektrolitowe takie jak hiperglikemia, hiperurykemia, hiponatremia i hipokaliemia (często), zawroty głowy i bóle głowy (często), a także glukozuria (często). Bardzo rzadko występowały poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia czynności nerek, obrzęk naczynioruchowy oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC) związane z hydrochlorotiazydem, potwierdzone epidemiologicznie.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, glukozuria, hemodializa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, kandesartan cyleksetyl, komorowe zaburzenia rytmu serca, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność oddechowa, parestezje, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia elektrolitowe, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka