Przeciwwskazania stosowania
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych

Przeciwwskazania stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, m.in. w produktach leczniczych takich jak Nutriflex Lipid peri czy SmofKabiven extra Nitrogen. Pomimo swoich zalet w dostarczaniu szybko dostępnej energii, stosowanie tych substancji podlega ścisłym przeciwwskazaniom, które lekarz musi uwzględnić przed włączeniem terapii.^{1 2}

Zaburzenia metabolizmu tłuszczów

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych są wszelkie zaburzenia metabolizmu tłuszczów. W szczególności nie należy podawać tych substancji pacjentom z ciężką hiperlipidemią, gdyż może to prowadzić do pogorszenia ich stanu klinicznego i nasilenia zaburzeń metabolicznych.^{3 4}

Niewydolność wątroby

Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby nie powinni otrzymywać preparatów zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych. Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie tłuszczów, a jej niewydolność uniemożliwia prawidłowe przetwarzanie składników emulsji tłuszczowej. Ponadto cholestaza wewnątrzwątrobowa stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podawania tych preparatów.^{5 6}

Zaburzenia krzepnięcia

Stosowanie triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia krwi oraz w przypadku nasilenia skaz krwotocznych. Ponadto należy unikać ich stosowania w ostrych stanach zakrzepowo-zatorowych oraz przy ryzyku zatorowości tłuszczowej.^{7 8}

Niestabilny stan ogólny pacjenta

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych nie powinny być podawane pacjentom w niestabilnym stanie ogólnym. Dotyczy to w szczególności:

• Ciężkiego stanu pourazowego
• Niewyrównanej cukrzycy
• Śpiączki niewiadomego pochodzenia
• Ostrego zawału mięśnia sercowego
• Udaru mózgu
• Zatoru
• Kwasicy metabolicznej
• Ciężkiej posocznicy

^{9 10}

Zaburzenia metabolizmu węglowodanów

Hiperglikemia nieodpowiadająca na dawki insuliny do 6 jednostek insuliny na godzinę oraz niekontrolowana hiperglikemia stanowią przeciwwskazanie do stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych w ramach żywienia pozajelitowego. W takich przypadkach wprowadzenie dodatkowych źródeł energii, w tym tłuszczów, może prowadzić do dalszego pogorszenia kontroli glikemii.^{11 12}

Niewydolność nerek

Ciężka niewydolność nerek, szczególnie bez możliwości zastosowania hemofiltracji lub dializoterapii, stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych. Wynika to z ryzyka kumulacji metabolitów i potencjalnego pogorszenia funkcji nerek.^{13 14}

Zaburzenia gospodarki elektrolitowej

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego nie powinny być stosowane w przypadku znaczących zaburzeń gospodarki elektrolitowej, szczególnie:

• Hiperkaliemii
• Hiponatremii
• Patologicznie zwiększonego stężenia w surowicy któregokolwiek z elektrolitów zawartych w produkcie leczniczym

^{15 16}

Zaburzenia układu krążenia

Pacjenci z niewydolnością serca, ciężkim wstrząsem oraz niewyrównaną niewydolnością krążenia nie powinni otrzymywać triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych. Ponadto przeciwwskazaniami są:^{17 18}

• Nieustabilizowany stan krążenia z zagrożeniem życia (stany zapaści i wstrząsu)
• Niewystarczająca podaż tlenu dla komórek organizmu
• Stany przewodnienia
• Ostry obrzęk płuc

^{19 20}

Nadwrażliwość na składniki

Przeciwwskazaniem do podawania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych jest również nadwrażliwość na:

• Białko jaja kurzego
• Soję lub olej sojowy
• Orzeszki ziemne lub olej arachidowy
• Białko ryb (w przypadku preparatów zawierających olej rybi)
• Jakiekolwiek inne składniki preparatu

^{21 22}

Zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Chociaż nie jest to bezpośrednio związane z triglicerydami nasyconych kwasów tłuszczowych, należy pamiętać, że preparaty żywienia pozajelitowego zawierające te substancje często zawierają również aminokwasy. Dlatego zaburzenia metabolizmu aminokwasów, w tym wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, stanowią przeciwwskazanie do stosowania takich kompleksowych preparatów.^{23 24}

Zespół hemofagocytarny

Zespół hemofagocytarny (HLH) jest rzadkim ale poważnym stanem, charakteryzującym się nadmierną aktywacją układu immunologicznego. Ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia zaburzeń metabolicznych i immunologicznych, preparaty zawierające triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych są przeciwwskazane u pacjentów z tym zespołem.²⁵

Przeciwwskazania wiekowe

Ze względu na skład i stężenie składników, preparaty zawierające triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych nie powinny być stosowane u:

• Noworodków
• Niemowląt
• Dzieci poniżej 2 roku życia

Jest to związane z niepełną dojrzałością układów metabolicznych u tych pacjentów oraz specyficznymi wymaganiami żywieniowymi.^{26 27}

Kwasica metaboliczna

Kwasica jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych w ramach żywienia pozajelitowego. Wprowadzenie dodatkowych substancji energetycznych może pogorszyć stan pacjenta z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej.^{28 29}

Monitorowanie pacjenta podczas terapii

Pacjenci otrzymujący preparaty zawierające triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych wymagają regularnego monitorowania parametrów biochemicznych, szczególnie:^{30 31}

• Profilu lipidowego (triglicerydy, cholesterol)
• Funkcji wątroby (ALT, AST, bilirubina)
• Funkcji nerek (mocznik, kreatynina)
• Gospodarki węglowodanowej (glukoza)
• Stężenia elektrolitów
• Parametrów równowagi kwasowo-zasadowej

Pojawienie się nieprawidłowości w tych parametrach może stanowić wskazanie do modyfikacji lub przerwania terapii z użyciem triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych.^{32 33}