Przeciwwskazania stosowania
Chlorki

Produkty zawierające chlorki, takie jak Lipoflex peri, Lipoflex special, Olimel N9E oraz Prismasol, mają liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed ich zastosowaniem. Przede wszystkim są one przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (np. białko jaj, orzeszki ziemne, soja, kukurydza). Produkty te nie powinny być stosowane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką hipertriglicerydemią (Lipoflex peri i Lipoflex special: ≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), ciężką hiperglikemią (np. niereagującą na dawki insuliny do 6 j./h), kwasicą, alkalozą metaboliczną (Prismasol 2 mmol/l potasu), cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek bez terapii nerkozastępczej, a także u pacjentów z ciężką koagulopatią, zaostrzeniem skazy krwotocznej, ostrymi epizodami zakrzepowo-zatorowymi i zatorowością tłuszczową. Dodatkowo, preparaty te są przeciwwskazane u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 lat oraz u pacjentów z niestabilną czynnością metaboliczną lub patologicznym stężeniem elektrolitów w osoczu (Olimel N9E).

Przeciwwskazania związane z reakcjami nadwrażliwości na składniki chlorków

Substancje zawierające chlorki są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którąkolwiek z substancji czynnych lub pomocniczych zawartych w produktach. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości na białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego obecne w preparatach zawierających chlorki12.

W przypadku preparatów zawierających emulsje tłuszczowe, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na białko jaj, orzeszków ziemnych lub soi. W przypadku produktów Lipoflex peri oraz Lipoflex special, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne, białko jaj, orzeszków ziemnych lub soi, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą12.

Produkt Olimel N9E jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na jaja, soję, białka orzeszków ziemnych, kukurydzę/produkty zawierające kukurydzę lub na którąkolwiek substancję czynną lub pomocniczą3.

W przypadku produktu Prismasol, należy zwrócić uwagę, że glukoza zawarta w produkcie może być otrzymywana z hydrolizowanej skrobi kukurydzianej, dlatego nie można wykluczyć obecności antygenu skrobi w produkcie końcowym, co może wywoływać reakcje nadwrażliwości4.

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami metabolicznymi

Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Produkty zawierające chlorki i aminokwasy (Lipoflex peri, Lipoflex special, Olimel N9E) są przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów. Ze względu na potencjalne ryzyko gromadzenia się toksycznych metabolitów, podawanie tych produktów może prowadzić do ciężkich powikłań metabolicznych u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów123.

Zaburzenia gospodarki lipidowej

Produkty zawierające emulsje tłuszczowe są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką hipertriglicerydemią. W przypadku Lipoflex peri i Lipoflex special, przeciwwskazaniem jest ciężka hipertriglicerydemia (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l)12. W przypadku produktu Olimel N9E przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia lub ciężkie zaburzenia metabolizmu tłuszczów z występowaniem hipertriglicerydemii3.

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

Preparaty zawierające glukozę są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką hiperglikemią. W przypadku produktów Lipoflex peri i Lipoflex special, przeciwwskazaniem jest hiperglikemia niereagująca na dawki insuliny do 6 jednostek insuliny na godzinę12. Produkt Olimel N9E jest przeciwwskazany w przypadku ciężkiej hiperglikemii3.

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Preparaty zawierające chlorki są przeciwwskazane u pacjentów z kwasicą12. Natomiast produkt Prismasol 2 mmol/l potasu jest przeciwwskazany u pacjentów z alkalozą metaboliczną4.

Przeciwwskazania związane z niewydolnością narządową

Niewydolność wątroby

Produkty zawierające chlorki (Lipoflex peri, Lipoflex special) są przeciwwskazane u pacjentów z cholestazą wewnątrzwątrobową oraz ciężką niewydolnością wątroby12. Podawanie tych produktów może pogorszyć funkcję wątroby i nasilić objawy encefalopatii wątrobowej.

Niewydolność nerek

Preparaty zawierające chlorki (Lipoflex peri, Lipoflex special) są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek bez terapii nerkozastępczej12. Mogą prowadzić do retencji chlorków i innych elektrolitów, powodując zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

W przypadku produktu Prismasol 2 mmol/l potasu, przeciwwskazanie stanowi hipokaliemia4. Ponadto, w odniesieniu do hemofiltracji/dializy z użyciem tego produktu, przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek z wyraźnym hiperkatabolizmem, jeśli objawów uremii nie można złagodzić za pomocą hemofiltracji4.

Przeciwwskazania hematologiczne i związane z zaburzeniami krzepnięcia

Preparaty zawierające chlorki (Lipoflex peri, Lipoflex special) są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką koagulopatią oraz zaostrzeniem skazy krwotocznej12. Ich stosowanie może zwiększać ryzyko krwawień.

Ponadto, preparaty te są przeciwwskazane w przypadku ostrych epizodów zakrzepowo-zatorowych oraz zatorowości tłuszczowej12. Stosowanie tych produktów może nasilić objawy lub zwiększyć ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.

W przypadku hemofiltracji/dializy z użyciem produktu Prismasol 2 mmol/l potasu, przeciwwskazaniem jest antykoagulacja ogólnoustrojowa ze względu na wysokie ryzyko krwotoku4.

Przeciwwskazania związane z niestabilnością hemodynamiczną

Ogólne przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego zawierającego chlorki (Lipoflex peri, Lipoflex special) obejmują niestabilność układu krążenia z zagrożeniem życia (np. zapaść i wstrząs)12. Stosowanie tych produktów może dodatkowo obciążyć niewydolny układ krążenia.

Inne przeciwwskazania związane z niestabilnością hemodynamiczną obejmują:

W przypadku stosowania produktu Prismasol 2 mmol/l potasu w hemofiltracji/dializie, przeciwwskazaniem jest niewystarczające ciśnienie tętnicze w dostępie naczyniowym4.

Przeciwwskazania związane z wiekiem pacjenta

Ze względu na skład, produkty zawierające chlorki takie jak Lipoflex peri i Lipoflex special nie wolno stosować u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku poniżej 2 lat12. Podobnie, produkt Olimel N9E jest przeciwwskazany u wcześniaków, noworodków oraz dzieci w wieku poniżej 2 lat3.

Inne przeciwwskazania metaboliczne

Preparaty zawierające chlorki, zwłaszcza Lipoflex peri i Lipoflex special, są przeciwwskazane w przypadku niestabilnej czynności metabolicznej (np. ciężki zespół poagresyjny, śpiączka o nieznanym podłożu)12. Stosowanie tych produktów może nasilić istniejące zaburzenia metaboliczne.

W przypadku produktu Olimel N9E, przeciwwskazaniem jest patologicznie podwyższone stężenie w osoczu sodu, potasu, magnezu, wapnia i (lub) fosforu3.

Zalecenia kliniczne przy rozważaniu stosowania produktów zawierających chlorki

Przed rozpoczęciem terapii produktami zawierającymi chlorki, lekarz powinien dokładnie ocenić stan pacjenta, uwzględniając wszystkie przeciwwskazania. Konieczne jest wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych, w tym oceny funkcji wątroby, nerek, parametrów gospodarki lipidowej, węglowodanowej oraz stanu układu krzepnięcia.

W przypadku występowania względnych przeciwwskazań, należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i w razie konieczności zastosować alternatywne metody leczenia. W sytuacjach wątpliwych, zaleca się konsultację ze specjalistą w zakresie żywienia klinicznego lub odpowiedniej dziedziny medycyny.

Pacjenci otrzymujący produkty zawierające chlorki powinni być regularnie monitorowani pod kątem parametrów biochemicznych, stanu nawodnienia oraz równowagi elektrolitowej, aby wcześnie wykryć potencjalne powikłania.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl