Przeciwwskazania stosowania
Fosforan

Przeciwwskazania stosowania fosforanów

Fosforan, będący niezbędnym składnikiem żywienia parentalnego oraz roztworów stosowanych w dializoterapii, podlega ścisłym ograniczeniom w zastosowaniu klinicznym. Przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających fosforany wynikają zarówno z ich specyficznego działania, jak i ze stanu klinicznego pacjenta.¹

Hiperfosfatemia jako kluczowe przeciwwskazanie

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających fosforany jest hiperfosfatemia, czyli podwyższony poziom fosforanów we krwi. Substancja ta w formie wodorofosforanowej (HPO4²⁻) stanowi istotny składnik elektrolitowy roztworu Biphozyl, stosowanego w hemodializie i hemofiltracji. Podanie fosforanów pacjentom z już istniejącą hiperfosfatemią może prowadzić do dalszego pogorszenia stanu klinicznego i wystąpienia poważnych powikłań metabolicznych.²

Niewydolność nerek i zaburzenia funkcji nerek

Ciężka niewydolność nerek bez zastosowania terapii nerkozastępczej stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających fosforany, takich jak Lipoflex peri i Lipoflex special, które zawierają sodu diwodorofosforan dwuwodny. Nerki odgrywają kluczową rolę w regulacji gospodarki fosforanowej, a ich niewydolność prowadzi do zaburzeń wydalania fosforanów, co może skutkować ich kumulacją w organizmie.^{3 4}

Zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne

Fosforany nie powinny być stosowane w przypadku występowania kwasicy, gdyż mogą nasilać zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. Produkty zawierające fosforany, takie jak Lipoflex peri i Lipoflex special, są przeciwwskazane u pacjentów z kwasicą metaboliczną, gdyż mogą przyczyniać się do jej pogłębienia.^{5 6}

Dodatkowo, zaburzenia równowagi płynowej i elektrolitowej stanowią ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego z wykorzystaniem preparatów zawierających fosforany. Należy wówczas najpierw skorygować istniejące zaburzenia, a dopiero następnie rozważyć włączenie żywienia pozajelitowego.^{7 8}

Hipokalcemia w kontekście stosowania fosforanów

W przypadku produktu Biphozyl, który zawiera aniony wodorofosforanowe (HPO4²⁻), przeciwwskazaniem jest hipokalcemia, chyba że wapń jest dostarczany pacjentowi z innych źródeł. Wynika to z faktu, że fosforany mogą wiązać się z wapniem, powodując dalszy spadek jego stężenia w surowicy, co może prowadzić do poważnych następstw, takich jak tężyczka czy zaburzenia rytmu serca.⁹

Hiperkaliemia jako przeciwwskazanie dla fosforanów

Produkty zawierające fosforany, jak Biphozyl, są często stosowane w połączeniu z potasem, dlatego hiperkaliemia stanowi przeciwwskazanie do ich stosowania. Nadmierne stężenie potasu we krwi, które może być jeszcze bardziej podwyższone po podaniu preparatów zawierających ten elektrolit, stwarza poważne ryzyko zaburzeń rytmu serca, prowadzących nawet do zatrzymania krążenia.¹⁰

Niewydolność wątroby a stosowanie fosforanów

Ciężka niewydolność wątroby stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających fosforany, takich jak Lipoflex peri i Lipoflex special. Wątroba odgrywa istotną rolę w regulacji metabolizmu fosforanów, a jej dysfunkcja może prowadzić do zaburzeń gospodarki fosforanowej. Dodatkowo, cholestaza wewnątrzwątrobowa również stanowi przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów.^{11 12}

Niestabilność krążeniowa a podawanie fosforanów

Ogólne przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego zawierającego fosforany obejmują również niestabilność układu krążenia z zagrożeniem życia (np. zapaść i wstrząs), ostrą fazę zawału mięśnia sercowego lub udaru, niewystarczające zaopatrzenie komórek w tlen, ostry obrzęk płuc oraz niewyrównaną niewydolność serca.^{13 14}

Zaburzenia krzepnięcia a podawanie fosforanów

Fosforany zawarte w preparatach do żywienia pozajelitowego nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężką koagulopatią oraz zaostrzeniem skazy krwotocznej. Dodatkowo, ostre epizody zakrzepowo-zatorowe i zatorowość tłuszczowa stanowią przeciwwskazania do stosowania preparatów Lipoflex peri i Lipoflex special, zawierających fosforany.^{15 16}

Zaburzenia metaboliczne jako przeciwwskazanie

Niestabilna czynność metaboliczna, obejmująca ciężki zespół poagresyjny i śpiączkę o nieznanym podłożu, stanowi przeciwwskazanie do podawania preparatów z fosforanami w żywieniu pozajelitowym. Podobnie, hiperglikemia niereagująca na dawki insuliny do 6 jednostek insuliny na godzinę oraz wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów są przeciwwskazaniami do stosowania produktów Lipoflex peri i Lipoflex special.^{17 18}

Nadwrażliwość na substancje czynne i pomocnicze

Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających fosforany. W przypadku produktów Lipoflex, dodatkowo przeciwwskazane jest ich stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na białko jaj, orzeszków ziemnych lub soi.^{19 20 21}

Przeciwwskazania wiekowe

Ze względu na skład preparatów Lipoflex peri i Lipoflex special, zawierających fosforany, nie wolno ich stosować u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku poniżej 2 lat.^{22 23}

Hipertriglicerydemia a stosowanie fosforanów w żywieniu pozajelitowym

Ciężka hipertriglicerydemia (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l) stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających fosforany w żywieniu pozajelitowym, takich jak Lipoflex peri i Lipoflex special. Wynika to z faktu, że emulsje tłuszczowe mogą dodatkowo podwyższać poziom triglicerydów we krwi, prowadząc do poważnych zaburzeń metabolicznych.^{24 25}