Działania niepożądane leku HYZAAR (losartan potasowy + hydrochlorotiazyd)

Lek HYZAAR, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu (HCTZ), jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku w oparciu o dane z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji medycznej stosowana jest następująca klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych:²

• Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
• Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
• Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane specyficzne dla leku HYZAAR

W badaniach klinicznych dotyczących skojarzonego leczenia losartanem potasowym i hydrochlorotiazydem nie stwierdzono występowania działań niepożądanych specyficznych wyłącznie dla tego połączenia. Obserwowane działania niepożądane odpowiadały tym, które wcześniej opisywano dla poszczególnych substancji czynnych.³

W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących leczenia pierwotnego nadciśnienia tętniczego, zawroty głowy stanowiły jedyne działanie niepożądane związane ze stosowaniem leku, które występowało z częstością większą niż w grupie placebo u co najmniej 1% pacjentów leczonych losartanem potasowym i hydrochlorotiazydem.⁴

Po wprowadzeniu produktu leczniczego od obrotu zgłaszano dodatkowo następujące działania niepożądane specyficzne dla kombinacji losartanu i hydrochlorotiazydu:⁵

• Zapalenie wątroby (rzadko)
• Hiperkaliemia (rzadko)
• Zwiększenie aktywności AlAT (rzadko)

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi poszczególnych składników leku HYZAAR, które mogą wystąpić podczas stosowania tego skojarzonego preparatu.

Działania niepożądane związane z losartanem

Losartan potasowy może powodować szereg działań niepożądanych, które mogą wpływać na różne układy narządów:⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego – niezbyt często występują: niedokrwistość, plamica Schönleina-Henocha, wybroczyny, hemoliza. Z nieznaną częstością może wystąpić małopłytkowość.⁷

Zaburzenia serca – niezbyt często: niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, ból zamostkowy, dławica piersiowa, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, udar naczyniowy mózgu, zawał mięśnia sercowego, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, bradykardia zatokowa, tachykardia, tachykardia komorowa, migotanie komór).⁸

Zaburzenia układu immunologicznego – rzadko: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani i głośni powodujący niedrożność dróg oddechowych), obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka.⁹

Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk naczynioruchowy, które mogą zagrażać życiu z powodu niedrożności dróg oddechowych. Warto zauważyć, że u niektórych pacjentów obrzęk naczynioruchowy występował w przeszłości po podaniu innych leków, np. inhibitorów ACE.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – z nieznaną częstością może wystąpić rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych), będąca poważnym powikłaniem, które może prowadzić do niewydolności nerek.¹⁰

Zaburzenia nerek i dróg moczowych – często występuje zaburzenie czynności nerek i niewydolność nerek, co stanowi poważne zagrożenie wymagające monitorowania funkcji nerek.¹¹

Zaburzenia wątroby – nieznana częstość występowania zaburzeń czynności wątroby. Bardzo rzadko obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny.¹²

Działania niepożądane związane z hydrochlorotiazydem

Hydrochlorotiazyd może wywoływać następujące poważne działania niepożądane:¹³

Zaburzenia krwi i układu chłonnego – niezbyt często: agranulocytoza (niedobór granulocytów, krwinek białych odpowiedzialnych za obronę przed zakażeniami), niedokrwistość aplastyczna (zahamowanie funkcji szpiku kostnego), niedokrwistość hemolityczna, leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek), plamica, małopłytkowość.¹⁴

Te zaburzenia hematologiczne są szczególnie niebezpieczne, gdyż mogą predysponować do ciężkich zakażeń (agranulocytoza), zaburzeń krzepnięcia (małopłytkowość) lub niedotlenienia tkanek (niedokrwistość).

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania – niezbyt często: hipokaliemia (niski poziom potasu), hiponatremia (niski poziom sodu), hiperglikemia (podwyższone stężenie glukozy), hiperurykemia (podwyższone stężenie kwasu moczowego).¹⁵

Hipokaliemia i hiponatremia mogą prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśniowego, a w ciężkich przypadkach do zaburzeń neurologicznych.

Zaburzenia oka – może wystąpić przemijające niewyraźne widzenie, widzenie na żółto (niezbyt często), a także poważniejsze powikłania o nieznanej częstości: nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność oraz ostra jaskra zamkniętego kąta.¹⁶

Zaburzenia oddechowe – niezbyt często: zaburzenia oddychania, w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc, które mogą stanowić poważne, zagrażające życiu powikłania.¹⁷

Zaburzenia nerek – niezbyt często: śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁸

Nowotwory – z nieznaną częstością: nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy). Występowanie tych nowotworów związane jest z łączną dawką przyjętego hydrochlorotiazydu.¹⁹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁰

Szczególne zagrożenia wymagające uwagi klinicznej

Podczas stosowania leku HYZAAR należy zwrócić szczególną uwagę na następujące potencjalnie groźne działania niepożądane:

1. Reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy – mogą zagrażać życiu poprzez blokadę dróg oddechowych
2. Zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia, hiperkaliemia) – mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca
3. Zaburzenia czynności nerek i niewydolność nerek – wymagają systematycznego monitorowania funkcji nerek
4. Zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, małopłytkowość) – zwiększają ryzyko infekcji i krwawień
5. Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry – ryzyko rośnie wraz z kumulacyjną dawką hydrochlorotiazydu
6. Rabdomioliza – może prowadzić do ostrej niewydolności nerek