Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Hyzaar, zawierający 100 mg losartanu potasowego i 12,5 mg hydrochlorotiazydu, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Ze względu na złożony skład preparatu, interakcje te wynikają zarówno z właściwości losartanu, jak i hydrochlorotiazydu.¹

Interakcje związane z losartanem potasowym

Interakcje farmakokinetyczne – wykazano, że ryfampicyna i flukonazol mogą zmniejszać stężenie aktywnego metabolitu losartanu we krwi, jednak kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało w pełni określone.²

Interakcje z sokiem grejpfrutowym – sok grejpfrutowy zawiera składniki hamujące enzymy z układu cytochromu P450, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia aktywnego metabolitu losartanu i osłabienia jego działania terapeutycznego. Zaleca się unikanie spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii preparatem Hyzaar.³

Leki i suplementy zwiększające stężenie potasu – podobnie jak w przypadku innych leków blokujących działanie angiotensyny II, jednoczesne stosowanie losartanu z lekami oszczędzającymi potas (np. spironolakton, triamteren, amiloryd), suplementami potasu, substytutami soli zawierającymi potas lub produktami, które mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy (np. preparaty zawierające trimetoprim) może prowadzić do hiperkaliemii. Takie połączenia terapeutyczne nie są zalecane.⁴

Interakcje z litem – antagoniści receptora angiotensyny II, w tym losartan, podobnie jak inne leki wpływające na wydalanie sodu, mogą zmniejszać wydalanie litu przez nerki. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania soli litu i losartanu należy ściśle monitorować stężenie litu w surowicy krwi.⁵

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II, takich jak losartan, z NLPZ (w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwzapalnych oraz nieselektywnymi NLPZ) może prowadzić do:

• Osłabienia działania przeciwnadciśnieniowego losartanu⁶
• Zwiększonego ryzyka pogorszenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek⁷
• Ryzyka ostrej niewydolności nerek⁸
• Wzrostu stężenia potasu w surowicy krwi⁹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku i osób z zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, a czynność nerek powinna być monitorowana zarówno po rozpoczęciu terapii skojarzonej, jak i w trakcie jej trwania.¹⁰

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) – dane kliniczne wykazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa częstość występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z monoterapią lekami z tej grupy.¹¹

Leki hipotensyjne – jednoczesne stosowanie losartanu z substancjami obniżającymi ciśnienie tętnicze, takimi jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, baklofen czy amifostyna, może zwiększać ryzyko niedociśnienia.¹²

Interakcje związane z hydrochlorotiazydem

Hydrochlorotiazyd, będący składnikiem preparatu Hyzaar, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków:

Leki wpływające na ciśnienie tętnicze:

• Alkohol, barbiturany, leki narkotyczne, przeciwdepresyjne – mogą nasilać niedociśnienie ortostatyczne¹³
• Inne leki przeciwnadciśnieniowe – obserwuje się nasilenie działania hipotensyjnego¹⁴
• Aminy presyjne (np. adrenalina) – może wystąpić zmniejszona odpowiedź na aminy zwiększające ciśnienie tętnicze¹⁵

Leki wpływające na metabolizm węglowodanów:

• Leki przeciwcukrzycowe (doustne i insulina) – leczenie tiazydami może wpływać na tolerancję glukozy, co może wymagać dostosowania dawek leków przeciwcukrzycowych¹⁶
• Metformina – wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, która może wystąpić w przypadku czynnościowej niewydolności nerek wywołanej hydrochlorotiazydem¹⁷

Interakcje wpływające na wchłanianie hydrochlorotiazydu:

• Kolestyramina i żywice kolestypolowe – utrudniają wchłanianie hydrochlorotiazydu w przewodzie pokarmowym. Pojedyncze dawki tych żywic anionowymiennych mogą wiązać hydrochlorotiazyd i zmniejszać jego wchłanianie odpowiednio o 85% i 43%¹⁸
• Leki przeciwcholinergiczne (np. atropina, biperyden) – mogą zwiększać biodostępność hydrochlorotiazydu poprzez zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego i opóźnienie opróżniania żołądka¹⁹

Interakcje wpływające na gospodarkę elektrolitową:

• Kortykosteroidy, ACTH – nasilają niedobory elektrolitów, szczególnie hipokaliemię²⁰
• Amfoterycyna B (droga pozajelitowa), kortykosteroidy, ACTH, leki przeczyszczające o działaniu pobudzającym, glicyryzyna (zawarta w lukrecji) – mogą nasilać zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemię²¹
• Glikozydy naparstnicy – hipokaliemia lub hipomagnezemia spowodowane przez hydrochlorotiazyd mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca indukowanych glikozydami naparstnicy²²
• Sole wapnia – tiazydy mogą zwiększać stężenie wapnia w surowicy poprzez zmniejszenie jego wydalania. W przypadku konieczności stosowania suplementów wapnia, należy monitorować kalcemię i odpowiednio dostosować dawkowanie²³

Interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu dny moczanowej:

• Probenecyd, sulfinpyrazon – hydrochlorotiazyd może zwiększać stężenie kwasu moczowego, co może wymagać dostosowania dawek leków urykozurycznych (zwiększających wydalanie kwasu moczowego)²⁴
• Allopurynol – jednoczesne stosowanie z tiazydami może zwiększać częstość reakcji nadwrażliwości na allopurynol²⁵

Inne istotne interakcje:

• Lit – tiazydy zmniejszają klirens nerkowy litu, zwiększając ryzyko jego działań toksycznych; łączne stosowanie nie jest zalecane²⁶
• Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe (niedepolaryzujące, np. tubokuraryna) – może wystąpić nasilenie odpowiedzi na działanie tych leków²⁷
• Leki cytotoksyczne (np. cyklofosfamid, metotreksat) – tiazydy mogą zmniejszać wydalanie nerkowe tych leków i nasilać ich działanie mielosupresyjne²⁸
• Salicylany – w przypadku dużych dawek salicylanów, hydrochlorotiazyd może nasilać ich toksyczne działanie na ośrodkowy układ nerwowy²⁹
• Metyldopa – opisywano pojedyncze przypadki niedokrwistości hemolitycznej przy jednoczesnym stosowaniu z hydrochlorotiazydem³⁰
• Cyklosporyna – jednoczesne leczenie może zwiększać ryzyko hiperurykemii i objawów dny³¹
• Karbamazepina – zwiększa ryzyko objawowej hiponatremii; konieczna jest kontrola kliniczna i biologiczna³²
• Środki kontrastujące zawierające jod – u pacjentów odwodnionych w wyniku działania tiazydów istnieje zwiększone ryzyko ostrej niewydolności nerek, szczególnie przy zastosowaniu dużych dawek jodowych środków kontrastowych; przed podaniem należy nawodnić pacjenta³³

Interakcje z lekami powodującymi zaburzenia rytmu serca

Przy jednoczesnym stosowaniu preparatu Hyzaar z lekami, które mogą powodować zaburzenia stężenia potasu w surowicy, zaleca się okresowe monitorowanie kaliemii oraz wykonywanie badania EKG. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące leki, które w połączeniu z hipokaliemią mogą indukować wielokształtny częstoskurcz komorowy (torsade de pointes):³⁴

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia: chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid³⁵
• Leki przeciwarytmiczne klasy III: amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid³⁶
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne: tiorydazyna, chloropromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, cyjamemazyna, sulpiryd, sultopryd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperydol, droperydol³⁷
• Inne leki o potencjale arytmogennym: beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna IV, halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, terfenadyna, winkamina IV³⁸

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii preparatem Hyzaar może prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i zwiększenia ryzyka wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego. Alkohol, podobnie jak barbiturany i leki narkotyczne, może potęgować niedociśnienie wywoływane przez hydrochlorotiazyd.³⁹

Jednoczesne spożywanie alkoholu może również potęgować efekt odwadniający hydrochlorotiazydu, co może prowadzić do nasilenia zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. Dodatkowo, alkohol może wpływać na metabolizm glukozy, co w połączeniu z hydrochlorotiazydem może nasilać zaburzenia gospodarki węglowodanowej.

Zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas leczenia lub co najmniej znaczne ograniczenie jego spożycia. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych konsekwencjach spożywania alkoholu podczas terapii preparatem Hyzaar, zwłaszcza o ryzyku niedociśnienia, zawrotów głowy i omdleń.

Tabela interakcji leku Hyzaar (losartan 100 mg + hydrochlorotiazyd 12,5 mg)