Wpływ produktu HYZAAR na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy HYZAAR, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu (HCTZ), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet planujących ciążę, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce, uwzględniając specyfikę obu substancji czynnych oraz ich potencjalne działania niepożądane w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Stosowanie HYZAAR w okresie ciąży

Produkt HYZAAR zawiera dwie substancje czynne: losartan (antagonista receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd (tiazydowy lek moczopędny), z których każda ma określony wpływ na przebieg ciąży.²

Antagoniści receptora angiotensyny II (losartan) w okresie ciąży

• Pierwszy trymestr ciąży: Nie zaleca się stosowania antagonistów receptora angiotensyny II, w tym losartanu, w tym okresie. Chociaż dane epidemiologiczne nie są jednoznaczne, nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka działania teratogennego.³
• Drugi i trzeci trymestr ciąży: Stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II jest bezwzględnie przeciwwskazane. W tym okresie leki te mogą powodować toksyczność dla płodu, objawiającą się zaburzeniami funkcji nerek, małowodziem, opóźnieniem kostnienia czaszki, a także mogą wywoływać u noworodków niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemię.⁴

Hydrochlorotiazyd w okresie ciąży

• Doświadczenia ze stosowaniem hydrochlorotiazydu w ciąży są ograniczone, szczególnie w pierwszym trymestrze.⁵
• Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować szereg zaburzeń u płodu i noworodka, zwłaszcza gdy jest stosowany w drugim i trzecim trymestrze ciąży.⁶
• Najczęstsze zaburzenia obejmują:
  • Zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej
  • Żółtaczkę u noworodka
  • Zaburzenia równowagi elektrolitowej
  • Trombocytopenię
• Przeciwwskazania do stosowania hydrochlorotiazydu w ciąży obejmują:
  • Obrzęki ciążowe
  • Nadciśnienie ciążowe
  • Stan przedrzucawkowy
• Nie należy stosować hydrochlorotiazydu w samoistnym nadciśnieniu tętniczym u kobiet w ciąży, z wyjątkiem rzadkich sytuacji, gdy niemożliwe jest zastosowanie alternatywnego leczenia.⁷

Postępowanie u kobiet w ciąży lub planujących ciążę

1. Kobiety planujące ciążę: Należy zmienić terapię na alternatywne metody leczenia przeciwnadciśnieniowego o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. Kontynuacja leczenia antagonistą receptora angiotensyny II możliwa jest tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne.⁸
2. W przypadku rozpoznania ciąży: Należy natychmiast przerwać stosowanie HYZAAR i rozpocząć alternatywne leczenie o udowodnionym bezpieczeństwie w ciąży.⁹
3. Monitoring w przypadku ekspozycji na HYZAAR w ciąży:
   • Jeśli pacjentka była narażona na działanie antagonistów receptora angiotensyny II od drugiego trymestru ciąży, zaleca się regularne badania ultrasonograficzne w celu oceny czynności nerek płodu oraz struktur czaszki.¹⁰
   • Noworodki, których matki przyjmowały HYZAAR w ciąży, należy ściśle obserwować pod kątem wystąpienia niedociśnienia.¹¹

Karmienie piersią

Stosowanie produktu HYZAAR podczas karmienia piersią nie jest zalecane z uwagi na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u dziecka. Konieczne jest rozważenie znaczenia leczenia dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla dziecka.¹²

Losartan podczas karmienia piersią

Brak jest dostępnych informacji dotyczących stosowania losartanu podczas karmienia piersią, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tym okresie. Zaleca się stosowanie innych leków o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa podczas laktacji.¹³

Hydrochlorotiazyd podczas karmienia piersią

• Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach.¹⁴
• Tiazydy w dużych dawkach mogą hamować wydzielanie mleka przez zwiększoną diurezę.¹⁵
• Jeżeli stosowanie HYZAAR podczas karmienia piersią jest konieczne, należy stosować najmniejszą możliwą dawkę.¹⁶

Zalecenia dla lekarzy prowadzących leczenie produktem HYZAAR u kobiet w wieku rozrodczym

Uwzględniając powyższe informacje, lekarz powinien postępować według następujących wytycznych:

W przypadku konieczności stosowania HYZAAR podczas karmienia piersią należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę i monitorować stan dziecka.¹⁷

Monitorowanie noworodków po ekspozycji na HYZAAR w ciąży

Noworodki, których matki były leczone produktem HYZAAR w okresie ciąży, wymagają szczególnej obserwacji po urodzeniu ze względu na ryzyko wystąpienia:¹⁸

• Niedociśnienia – wymagającego monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej interwencji
• Niewydolności nerek – konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i diurezy
• Hiperkaliemii – regularne badanie stężenia potasu w surowicy
• Zaburzeń równowagi elektrolitowej – wynikających z działania hydrochlorotiazydu
• Trombocytopenii – monitorowanie morfologii krwi
• Żółtaczki – ocena stężenia bilirubiny

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności natychmiastowego zgłoszenia ciąży, jeśli nastąpi podczas terapii HYZAAR, oraz o potrzebie zmiany leczenia. Należy również podkreślić znaczenie regularnych kontroli prenatalnych i odpowiedniego monitorowania stanu płodu, zwłaszcza jeśli doszło do ekspozycji na lek w II lub III trymestrze ciąży.¹⁹