Działania niepożądane leku Eplexemid (eplerenon + furosemid)

Profil bezpieczeństwa leku Eplexemid jest wypadkową działań niepożądanych dwóch substancji czynnych: eplerenonu i furosemidu. Działania niepożądane eplerenonu oceniano w badaniach klinicznych EPHESUS oraz EMPHASIS-HF, gdzie ogólna częstość ich występowania była porównywalna z placebo. W przypadku furosemidu najczęściej obserwuje się zaburzenia gospodarki elektrolitowej, hipowolemia oraz odwodnienie, które szczególnie często dotyczą pacjentów w podeszłym wieku.¹

Uwagi dotyczące występowania udarów mózgu

W badaniu EPHESUS zaobserwowano większą liczbę przypadków udaru mózgu wśród osób w bardzo podeszłym wieku (≥75 lat), jednak różnica w porównaniu z grupą placebo nie była istotna statystycznie. Natomiast w badaniu EMPHASIS-HF odnotowano 9 przypadków udaru w grupie eplerenonu i 8 w grupie placebo wśród pacjentów ≥75 lat.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Zgodnie z przyjętą klasyfikacją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych opisano następująco:^{1/10) Często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000) Bardzo rzadko (3}

• Bardzo często: >1/10 przypadków
• Często: >1/100 do <1/10 przypadków
• Niezbyt często: >1/1000 do <1/100 przypadków
• Rzadko: >1/10 000 do <1/1000 przypadków
• Bardzo rzadko: <1/10 000 przypadków
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Eplerenon: niezbyt często może powodować odmiedniczkowe zapalenie nerek, infekcje oraz zapalenie gardła.⁴

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Eplerenon: niezbyt często obserwuje się eozynofilię.⁵

Furosemid: może powodować następujące zaburzenia:

• Często: małopłytkowość⁶
• Niezbyt często: eozynofilia, leukopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego (konieczność przerwania leczenia)⁷
• Rzadko: niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza⁸

Zaburzenia endokrynologiczne

Eplerenon: rzadko może powodować niedoczynność tarczycy.⁹

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Eplerenon:

• Bardzo rzadko: hiperkaliemia¹⁰
• Niezbyt często: hiponatremia, odwodnienie, hipertriglicerydemia¹¹

Zaburzenia psychiczne

Eplerenon: często może powodować bezsenność.¹²

Zaburzenia układu nerwowego

Eplerenon:

• Niezbyt często: omdlenie, zawroty głowy, ból głowy¹³
• Rzadko: niedoczulica¹⁴

Furosemid:

• Częstość nieznana: parestezja, śpiączka hiperosmolarna¹⁵
• Niezbyt często: zawroty głowy, omdlenie i utrata przytomności (na skutek niedociśnienia objawowego)¹⁶

Zaburzenia oka

Furosemid: niezbyt często wywołuje zaburzenia widzenia.¹⁷

Zaburzenia ucha i błędnika

Furosemid:

• Rzadko: głuchota (czasami nieodwracalna)¹⁸
• Zaburzenia słuchu i/lub szumy uszne – szczególnie związane ze zbyt szybkim wstrzyknięciem dożylnym, głównie u pacjentów ze współistniejącą niewydolnością nerek lub hipoproteinemią (np. w zespole nerczycowym)¹⁹

Zaburzenia serca

Eplerenon:

• Często: lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków²⁰
• Niezbyt często: tachykardia²¹

Furosemid: często powoduje zaburzenia rytmu serca.²²

Zaburzenia naczyniowe

Eplerenon:

• Często: niedociśnienie tętnicze²³
• Niezbyt często: zakrzepica tętnic kończyn, niedociśnienie ortostatyczne²⁴

Furosemid:

• Często: obniżenie ciśnienia tętniczego objawiające się zaburzeniami koncentracji i reakcji, uczuciem „pustki” lub ucisku w głowie, bólem głowy, zawrotami głowy, sennością, zaburzeniami widzenia, suchością błony śluzowej jamy ustnej i pragnieniem oraz objawami ortostatycznymi. Może również prowadzić do odwodnienia, zapaści krążeniowej oraz hemokoncentracji na skutek hipowolemii, co zwiększa ryzyko zakrzepicy, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.²⁵
• Rzadko: zapalenie naczyń²⁶

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Eplerenon: często powoduje kaszel.²⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

Eplerenon:

• Często: biegunka, nudności, zaparcia, wymioty²⁸
• Niezbyt często: wzdęcia²⁹

Furosemid:

• Często: suchość błony śluzowej jamy ustnej, pragnienie, nudności, zaburzenia motoryki jelit, wymioty, biegunka, zaparcie³⁰
• Rzadko: ostre zapalenie trzustki³¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Eplerenon: niezbyt często powoduje zapalenie pęcherzyka żółciowego.³²

Furosemid: bardzo rzadko może powodować cholestazę wewnątrzwątrobową, zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. U pacjentów z niewydolnością wątroby może wystąpić encefalopatia wątrobowa.³³

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Eplerenon:

• Często: wysypka, świąd³⁴
• Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy, nasilone pocenie³⁵

Furosemid:

• Często: nadwrażliwość na światło³⁶
• Niezbyt często: reakcje skórne i zmiany na błonach śluzowych, takie jak: świąd, pokrzywka, inne wysypki lub zmiany pęcherzowe, gorączka, nadwrażliwość na światło, rumień wielopostaciowy wysiękowy (zespół Lyella i zespół Stevensa-Johnsona), wysypka pęcherzowa, złuszczające zapalenie skóry, plamica i DRESS (wysypka polekowa z towarzyszącą eozynofilią i objawami ogólnymi)³⁷
• Rzadko: ostra uogólniona osutka krostkowa (ang. acute generalized exanthematosus pustulosis, AGEP)³⁸

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Eplerenon:

• Często: kurcze mięśni, ból pleców³⁹
• Niezbyt często: ból mięśniowo-szkieletowy⁴⁰

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Eplerenon: często powoduje niewydolność nerek.⁴¹

Furosemid:

• Często: przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy⁴²
• Niezbyt często: śródmiąższowe zapalenie nerek, ostra niewydolność nerek; u pacjentów z niedrożnością dróg moczowych może wystąpić zwiększone wytwarzanie moczu lub nietrzymanie moczu; ostre zatrzymanie moczu (z możliwymi powikłaniami) może wystąpić np. u pacjentów z zaburzeniami pęcherza, rozrostem gruczołu krokowego lub zwężeniem cewki moczowej.⁴³

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Eplerenon: niezbyt często może powodować ginekomastię.⁴⁴

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Eplerenon:

• Często: osłabienie⁴⁵
• Niezbyt często: złe samopoczucie⁴⁶

Furosemid:

• Często: zmęczenie⁴⁷
• Rzadko: ciężkie reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne (np. ze wstrząsem), gorączka, złe samopoczucie⁴⁸

Badania diagnostyczne

Eplerenon:

• Często: zwiększone stężenie mocznika we krwi, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi⁴⁹
• Rzadko: zmniejszenie ilości receptora czynnika wzrostu naskórka, zwiększone stężenie glukozy we krwi⁵⁰

Tabela działań niepożądanych leku Eplexemid

Specjalne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zaburzeń elektrolitowych oraz zaburzeń metabolicznych, które mogą wymagać monitorowania poziomu elektrolitów, zwłaszcza potasu i sodu. W przypadku eplerenonu istnieje ryzyko hiperkaliemii, podczas gdy furosemid może powodować hipokaliemię i hiponatremię.⁵¹

Należy monitorować funkcje nerek, szczególnie na początku leczenia, ponieważ obie substancje czynne mogą powodować zaburzenia czynności nerek, od przemijającego zwiększenia stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy do niewydolności nerek.⁵²

U pacjentów z niewydolnością wątroby należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia encefalopatii wątrobowej.⁵³

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:⁵⁴

• Al. Jerozolimskie 181C
• 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.⁵⁵