Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Eplexemid

Produkt leczniczy Eplexemid, zawierający eplerenon i furosemid, wymaga szczególnej uwagi przy przepisywaniu ze względu na mechanizm działania obu składników aktywnych oraz ich potencjalne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności związanych z każdym ze składników oraz z ich połączeniem.¹

Ostrzeżenia związane z eplerenonem

Hiperkaliemia

Hiperkaliemia może wystąpić podczas stosowania eplerenonu ze względu na jego mechanizm działania. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy u wszystkich pacjentów na początku terapii oraz po każdej zmianie dawkowania. W trakcie leczenia szczególnie zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka hiperkaliemii, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci z niewydolnością nerek oraz chorzy na cukrzycę.²

Preparaty potasu nie są zalecane po rozpoczęciu leczenia eplerenonem ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z furosemidem może kompensować zwiększenie stężenia potasu w surowicy, podobnie jak wykazano w przypadku hydrochlorotiazydu, dzięki potencjałowi furosemidu do obniżania stężenia potasu.³

Należy zachować szczególną ostrożność przy równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE i/lub antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), ponieważ mogą one zwiększać ryzyko hiperkaliemii. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z inhibitorem ACE i AIIRA jest przeciwwskazane.⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy, należy regularnie kontrolować stężenie potasu. Ryzyko hiperkaliemii wzrasta proporcjonalnie do stopnia niewydolności nerek. Szczególnej ostrożności wymaga leczenie pacjentów z cukrzycą typu 2 i mikroalbuminurią, u których zaobserwowano zwiększoną częstość występowania hiperkaliemii. Eplerenon nie jest eliminowany przez hemodializę.⁵

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) nie zaobserwowano zwiększenia stężenia potasu w surowicy powyżej 5,5 mmol/l. Zaleca się jednak kontrolowanie stężenia elektrolitów u tych pacjentów. Stosowanie eplerenonu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań w tej grupie chorych.⁶

Interakcje z induktorami CYP3A4 i innymi lekami

Jednoczesne stosowanie eplerenonu z silnymi induktorami CYP3A4 nie jest zalecane. Należy również unikać stosowania litu, cyklosporyny i takrolimusu podczas terapii eplerenonem ze względu na ryzyko interakcji.⁷

Ostrzeżenia związane z furosemidem

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Bardzo dokładna kontrola lub zmniejszenie dawki furosemidu jest wymagane u następujących grup pacjentów:⁸

• Pacjenci w podeszłym wieku – należy stosować mniejszą dawkę początkową ze względu na szczególną podatność na działania niepożądane⁹
• Pacjenci z trudnościami w oddawaniu moczu, szczególnie w przypadku rozrostu gruczołu krokowego – istnieje zwiększone ryzyko zatrzymania moczu; należy rozważyć stosowanie mniejszej dawki i bardzo dokładnie kontrolować stan pacjentów z częściową niedrożnością dróg moczowych¹⁰
• Pacjenci z cukrzycą – furosemid może ujawnić cukrzycę utajoną lub zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę u pacjentów z już zdiagnozowaną cukrzycą; należy zaprzestać stosowania furosemidu przed badaniem tolerancji glukozy¹¹
• Kobiety w ciąży¹²
• Pacjenci z dną moczanową – stężenie kwasu moczowego w surowicy wzrasta podczas leczenia furosemidem, co może czasami prowadzić do ostrego napadu dny moczanowej¹³
• Pacjenci z zespołem wątrobowo-nerkowym¹⁴
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – wymagają dokładnej kontroli¹⁵
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – wymagają dokładnej kontroli¹⁶
• Pacjenci z chorobami nadnerczy – wymagają dokładnej kontroli¹⁷
• Pacjenci z hipoproteinemią, np. związaną z zespołem nerczycowym – działanie furosemidu może być osłabione, a jego ototoksyczność nasilona; dawkę należy dostosowywać ostrożnie¹⁸
• Pacjenci z ostrą hiperkalcemią – odwodnienie na skutek wymiotów i diurezy wymaga skorygowania przed podaniem furosemidu¹⁹
• Pacjenci leczeni dużymi dawkami furosemidu z powodu hiperkalcemii – mogą wystąpić zaburzenia wodno-elektrolitowe; należy uzupełnić niedobory płynów i elektrolitów²⁰
• Pacjenci zagrożeni znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego²¹
• Pacjenci z ryzykiem objawowego niedociśnienia prowadzącego do zawrotów głowy, omdlenia lub utraty przytomności – dotyczy to szczególnie osób w podeszłym wieku, pacjentów przyjmujących inne leki hipotensyjne oraz chorych z innymi schorzeniami predysponującymi do niedociśnienia²²

Stany wymagające wyrównania przed rozpoczęciem terapii

Przed rozpoczęciem stosowania furosemidu należy wyrównać następujące stany:²³

• Niedociśnienie²⁴
• Hipowolemia²⁵
• Ciężkie zaburzenia elektrolitowe – szczególnie hipokaliemia, hiponatremia i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej²⁶

Niezalecane zastosowania

U pacjentów z dużym ryzykiem nefropatii wywołanej podaniem kontrastu nie należy stosować furosemidu w celu wywołania diurezy, mającej zapobiec nefropatii indukowanej kontrastem.²⁷

Interakcje lekowe wymagające ostrożności

Należy unikać jednoczesnego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jeśli nie jest to możliwe, należy liczyć się z osłabieniem działania moczopędnego furosemidu.²⁸

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II może wystąpić ciężkie niedociśnienie. Zaleca się zmniejszenie dawki furosemidu lub przerwanie jego stosowania (na 3 dni) przed rozpoczęciem podawania lub zwiększeniem dawki tych leków.²⁹

Kontrola parametrów laboratoryjnych

Podczas terapii produktem Eplexemid niezbędne jest regularne monitorowanie następujących parametrów laboratoryjnych:³⁰

• Stężenie sodu w surowicy – szczególnie u osób w podeszłym wieku lub podatnych na niedobory elektrolitów³¹
• Stężenie potasu w surowicy – ze względu na ryzyko hipokaliemii, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby, przyjmujących kortykosteroidy, osób stosujących niezbilansowaną dietę i nadużywających środków przeczyszczających³²
• Czynność nerek – w pierwszych kilku miesiącach leczenia należy często oznaczać stężenie azotu mocznikowego we krwi, a następnie kontrolować je okresowo; w przypadku długotrwałego leczenia i/lub stosowania dużych dawek furosemidu konieczne jest regularne monitorowanie tego parametru. Nasilona diureza może powodować odwracalne zaburzenia czynności nerek u pacjentów z osłabioną funkcją nerek, dlatego należy zapewnić odpowiednią podaż płynów. Podczas leczenia zwiększa się stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy.³³
• Stężenie glukozy – ze względu na niekorzystny wpływ na metabolizm węglowodanów, mogący prowadzić do zaostrzenia istniejącej nietolerancji węglowodanów lub cukrzycy, należy kontrolować stężenie glukozy we krwi³⁴
• Stężenie pozostałych elektrolitów – pacjenci z niewydolnością wątroby/alkoholową marskością wątroby są szczególnie narażeni na hipomagnezemię i hipokaliemię; podczas długotrwałego leczenia (zwłaszcza dużymi dawkami) należy regularnie oznaczać stężenie magnezu, wapnia, chlorków, wodorowęglanów i kwasu moczowego³⁵

Monitorowanie stanu klinicznego

Podczas leczenia produktem Eplexemid należy regularnie monitorować stan kliniczny pacjenta w kierunku:³⁶

• Zaburzeń morfologii krwi – w przypadku dyskrazji krwi należy natychmiast przerwać stosowanie furosemidu
• Uszkodzenia wątroby
• Reakcji idiosynkratycznych

W trakcie leczenia może wystąpić wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów w osoczu, ale zazwyczaj wartości te wracają do normy w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia stosowania furosemidu.³⁷

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Produkt Eplexemid zawiera laktozę. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą, dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁸

Eplexemid zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁹