Działania niepożądane leku Diaprel MR (gliklazyd)

W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych produktu leczniczego Diaprel MR, zawierającego 30 mg gliklazydu w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Charakterystyka opiera się na zgromadzonych danych klinicznych oraz doświadczeniu w stosowaniu gliklazydu.¹

Hipoglikemia – najczęstsze działanie niepożądane

Hipoglikemia stanowi najczęściej występujące działanie niepożądane gliklazydu. Podobnie jak w przypadku innych pochodnych sulfonylomocznika, leczenie preparatem Diaprel MR może wywoływać stany hipoglikemiczne, szczególnie gdy pacjent przyjmuje nieregularne posiłki lub całkowicie je pomija.²

Objawy hipoglikemii mogą obejmować:

• Objawy neuropsychiatryczne: ból głowy, silny głód, zaburzenia snu, pobudzenie, agresja, osłabiona koncentracja, zaburzenia świadomości, spowolnienie reakcji, depresja, uczucie splątania, zaburzenia widzenia i mowy, afazja, drżenie, niedowład, zaburzenia czucia, zawroty głowy, uczucie bezsilności, utrata samokontroli, majaczenie, drgawki, płytki oddech, senność i utrata świadomości – mogąca prowadzić do śpiączki i zgonu.³
• Objawy z układu pokarmowego: nudności, wymioty⁴
• Objawy z układu sercowo-naczyniowego: bradykardia⁵

Ponadto, w przebiegu hipoglikemii mogą wystąpić objawy pobudzenia układu adrenergicznego:

• Wzmożona potliwość i wilgotność skóry
• Niepokój
• Tachykardia
• Nadciśnienie
• Kołatanie serca
• Dławica piersiowa
• Zaburzenia rytmu serca⁶

Istotne jest, że objawy hipoglikemii zazwyczaj ustępują po podaniu węglowodanów (cukru), należy jednak pamiętać, że sztuczne substancje słodzące nie wykazują skuteczności w tym zakresie. Doświadczenia kliniczne ze stosowaniem innych pochodnych sulfonylomocznika wskazują, że hipoglikemia może nawracać, nawet jeśli początkowa interwencja terapeutyczna wydaje się skuteczna.⁷

W przypadkach ciężkiej lub długotrwałej hipoglikemii, nawet gdy jest ona przejściowo kontrolowana poprzez podaż cukru, konieczne jest niezwłoczne wdrożenie leczenia, a w niektórych sytuacjach może być wymagana hospitalizacja pacjenta.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Podczas terapii gliklazydem raportowano występowanie zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego, takich jak:

• Ból brzucha
• Nudności
• Wymioty
• Niestrawność
• Biegunka
• Zaparcia⁹

Warto podkreślić, że nasilenie tych objawów można zminimalizować lub całkowicie ich uniknąć poprzez przyjmowanie preparatu Diaprel MR podczas śniadania.¹⁰

Rzadziej obserwowane działania niepożądane

Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące rzadziej podczas terapii gliklazydem:¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wśród dermatologicznych działań niepożądanych obserwowano:

• Wysypka
• Świąd
• Pokrzywka
• Obrzęk naczynioruchowy
• Rumień
• Wykwity plamkowo-grudkowe
• Ciężkie odczyny pęcherzowe, takie jak:
  • Zespół Stevensa-Johnsona
  • Martwica toksyczno-rozpływna naskórka
  • Autoimmunologiczne choroby pęcherzowe
• W wyjątkowych przypadkach – wysypka polekowa z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS)¹²

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Zmiany hematologiczne występują rzadko i obejmują:

• Niedokrwistość
• Leukopenia
• Małopłytkowość
• Granulocytopenia¹³

Wymienione zaburzenia hematologiczne zazwyczaj mają charakter odwracalny i ustępują po zaprzestaniu leczenia gliklazydem.¹⁴

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Raportowano następujące zaburzenia hepatologiczne:

• Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych:
  • AspAT (aminotransferaza asparaginianowa)
  • AlAT (aminotransferaza alaninowa)
  • Fosfataza zasadowa
• Zapalenie wątroby (przypadki odosobnione)¹⁵

W przypadku wystąpienia żółtaczki cholestatycznej należy bezwzględnie przerwać terapię gliklazydem. Należy podkreślić, że po odstawieniu leku objawy hepatotoksyczności zazwyczaj ustępują.¹⁶

Zaburzenia oka

Podczas leczenia gliklazydem mogą wystąpić przemijające zaburzenia widzenia, szczególnie w początkowej fazie terapii. Zaburzenia te są konsekwencją zmian stężenia glukozy we krwi.¹⁷

Działania niepożądane charakterystyczne dla pochodnych sulfonylomocznika

Oprócz wyżej wymienionych działań niepożądanych, dla pochodnych sulfonylomocznika jako grupy leków charakterystyczne są następujące zdarzenia niepożądane:¹⁸

• Hematologiczne:
  • Erytrocytopenia – zmniejszenie liczby krwinek czerwonych
  • Agranulocytoza – drastyczne obniżenie liczby granulocytów
  • Niedokrwistość hemolityczna – spowodowana przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych
  • Pancytopenia – jednoczesne zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi¹⁹
• Naczyniowe:
  • Alergiczne zapalenie naczyń²⁰
• Metaboliczne:
  • Hiponatremia – obniżenie stężenia sodu w surowicy krwi²¹
• Hepatologiczne:
  • Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
  • Zaburzenia czynności wątroby (np. z zastojem żółci i żółtaczką)
  • Zapalenie wątroby²²

Zaburzenia te zazwyczaj ustępują po odstawieniu leku, jednak w odosobnionych przypadkach mogą prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby.²³

Tabela działań niepożądanych leku Diaprel MR

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu Diaprel MR. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁴

Dane kontaktowe:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²⁵

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.²⁶