Działania niepożądane
Dalacin C 150 mg/ml
Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według terminologii MedDRA i częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty, z istotnym klinicznie ryzykiem rzekomobłoniastego zapalenia jelit oraz choroby związanej z Clostridioides difficile, które mogą prowadzić do ciężkich powikłań, w tym perforacji jelit. W zakresie hematologicznym odnotowano eozynofilię (≥1/1 000 do <1/100), a także poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia i leukopenia. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktoidalne, stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Wśród działań skórnych często występują wysypka grudkowo-plamkowa i pokrzywka, natomiast rzadkie, ale ciężkie reakcje obejmują toksyczną nekrolizę naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), DRESS oraz AGEP, które wymagają pilnej konsultacji dermatologicznej.
- Działania niepożądane leku Dalacin C (150 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji)
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych
- Szczegółowy opis poważnych działań niepożądanych
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Reakcje hematologiczne
- Reakcje nadwrażliwości
- Reakcje skórne
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia nerkowe
- Zaburzenia wątroby
- Reakcje miejscowe
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
- płonica
- posocznica
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie jamy brzusznej
- zakażenie jamy ustnej
- zakażenie kości i stawu
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanki miękkiej
- zakażenie w obrębie miednicy
- zakażenie zęba
- zakażenie żeńskiego narządu płciowego
- zapalenie gardła
- zapalenie ucha środkowego
- zapalenie wsierdzia
- zapalenie zatoki
Działania niepożądane leku Dalacin C (150 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji)
Przedstawione poniżej działania niepożądane klindamycyny w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji zostały sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA oraz częstością występowania. Szczegółowa charakterystyka uwzględnia stopień nasilenia oraz znaczenie kliniczne poszczególnych objawów, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku w praktyce klinicznej.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Zgodnie z przyjętą klasyfikacją, częstość występowania działań niepożądanych jest kategoryzowana następująco:
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1 000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
W każdej kategorii częstości występowania działania niepożądane przedstawiono zgodnie z malejącym nasileniem, co ułatwia ocenę potencjalnego ryzyka terapii.2
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Często ≥1/100 do <1/10 |
Niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100 |
Rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000 |
Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) |
|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Rzekomobłoniaste zapalenie jelit* Choroba związana z Clostridioides difficile* Zakażenie pochwy* |
|||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia | Agranulocytoza* Neutropenia* Trombocytopenia* Leukopenia* |
||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Wstrząs anafilaktyczny* Reakcje anafilaktoidalne* Reakcje anafilaktyczne* Nadwrażliwość* |
|||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zaburzenia smaku | |||
| Zaburzenia serca | Zatrzymanie akcji serca§ | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Zakrzepowe zapalenie żył† Niedociśnienie tętnicze§ |
|||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka Ból brzucha Wymioty Nudności |
Owrzodzenie przełyku* Zapalenie błony śluzowej przełyku* |
||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Żółtaczka* | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka grudkowo-plamkowa Pokrzywka |
Rumień wielopostaciowy Świąd Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella, TEN)* Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS)* Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS)* Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)* Obrzęk naczynioruchowy* Złuszczające zapalenie skóry* Pęcherzowe zapalenie skóry* Wysypka odropodobna* |
||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostre uszkodzenie nerek# | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból† Ropień w miejscu podania† Podrażnienie w miejscu podania* |
|||
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby |
* Działania niepożądane zaobserwowane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.
# Patrz punkt 4.4.
† Działania niepożądane zaobserwowane tylko podczas stosowania postaci produktu leczniczego do wstrzykiwań.
‡ Działania niepożądane zaobserwowane tylko podczas stosowania postaci doustnej produktu leczniczego.
§ Rzadkie przypadki działań niepożądanych zaobserwowane po zbyt szybkim podaniu dożylnym produktu leczniczego.3
Szczegółowy opis poważnych działań niepożądanych
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych klindamycyny należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty. Szczególnie istotne klinicznie jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz choroba związana z Clostridioides difficile, które mogą wystąpić zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu antybiotykoterapii. Te powikłania mogą mieć różne nasilenie – od łagodnej biegunki do zagrażającego życiu zapalenia okrężnicy z perforacją jelit.4
Reakcje hematologiczne
Klindamycyna może powodować zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia (zwiększenie liczby eozynofilów we krwi), która występuje niezbyt często. Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano poważniejsze zaburzenia krwi, w tym agranulocytozę (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów, szczególnie neutrofilów), neutropenię (zmniejszenie liczby neutrofilów), trombocytopenię (zmniejszenie liczby płytek krwi) oraz leukopenię (zmniejszenie liczby białych krwinek).5
Reakcje nadwrażliwości
Stosowanie klindamycyny może prowadzić do poważnych reakcji nadwrażliwości, takich jak wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktoidalne i reakcje anafilaktyczne, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta. Objawy te wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia odpowiedniego postępowania ratunkowego.6
Reakcje skórne
Do często występujących reakcji skórnych należą wysypka grudkowo-plamkowa i pokrzywka. Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano bardzo poważne reakcje skórne, takie jak:
- Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella, TEN) – stan zagrażający życiu, charakteryzujący się rozległym złuszczaniem naskórka
- Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS) – ciężka reakcja skórna z zajęciem błon śluzowych
- Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS) – zespół objawów obejmujący wysypkę, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i zmiany narządowe
- Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – charakteryzująca się gorączką i sterylnymi krostkami
- Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych
- Złuszczające zapalenie skóry, pęcherzowe zapalenie skóry i wysypka odropodobna
Wszystkie te reakcje wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku i konsultacji dermatologicznej.7
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Przy zbyt szybkim podaniu dożylnym klindamycyny obserwowano rzadkie przypadki zatrzymania akcji serca oraz niedociśnienia tętniczego. Dlatego ważne jest przestrzeganie zalecanej szybkości podawania leku. Odnotowano również przypadki zakrzepowego zapalenia żył podczas stosowania postaci dożylnej produktu.8
Zaburzenia nerkowe
Obserwowano przypadki ostrego uszkodzenia nerek po stosowaniu klindamycyny. Jest to poważne powikłanie wymagające monitorowania funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi chorobami nerek lub stosujących jednocześnie inne nefrotoksyczne leki.9
Zaburzenia wątroby
Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, a po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki żółtaczki. Zaleca się monitorowanie parametrów wątrobowych podczas długotrwałej terapii klindamycyną.10
Reakcje miejscowe
Podczas podawania postaci iniekcyjnej klindamycyny mogą wystąpić miejscowe reakcje, takie jak ból, ropień w miejscu podania oraz podrażnienie w miejscu podania. Prawidłowa technika podawania może zmniejszyć ryzyko tych działań niepożądanych.11
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania