Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Elecoxel

Stosowanie celekoksybu (Elecoxel) wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane dotyczące różnych układów i narządów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat niebezpieczeństw oraz środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas leczenia pacjentów tym lekiem.¹

Działanie na przewód pokarmowy

Podczas terapii celekoksybem opisywano poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak perforacje, owrzodzenia lub krwawienia, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych:²

• Pacjenci w podeszłym wieku
• Pacjenci jednocześnie stosujący inne NLPZ
• Pacjenci przyjmujący leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)
• Pacjenci leczeni glikokortykosteroidami
• Pacjenci spożywający alkohol
• Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie (owrzodzenia, krwawienia)

Ważne jest, aby pamiętać, że jednoczesne stosowanie celekoksybu i kwasu acetylosalicylowego (nawet w małych dawkach) dodatkowo zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w obrębie układu pokarmowego, takich jak owrzodzenia i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. W badaniach długoterminowych nie wykazano istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania dla przewodu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 z kwasem acetylosalicylowym a innymi NLPZ w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym.³

Należy unikać jednoczesnego stosowania celekoksybu i innych NLPZ poza kwasem acetylosalicylowym.⁴

Działanie na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach długoterminowych kontrolowanych placebo wykazano zwiększoną częstość występowania ciężkich incydentów sercowo-naczyniowych, głównie zawałów mięśnia sercowego, u pacjentów z rzadko występującymi polipami gruczolakowatymi jelita, leczonych celekoksybem w dawkach 200 mg dwa razy na dobę i 400 mg dwa razy na dobę w porównaniu do placebo.⁵

Ponieważ ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem czasu leczenia, należy:⁶

• Stosować najmniejszą skuteczną dawkę dobową
• Prowadzić terapię przez możliwie najkrótszy okres
• Okresowo oceniać potrzebę kontynuacji leczenia objawowego i reakcji pacjenta na leczenie, szczególnie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów

Długotrwałe stosowanie NLPZ, w tym selektywnych inhibitorów COX-2, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych sercowo-naczyniowych i incydentów zakrzepowych, choć dokładna wielkość tego ryzyka w odniesieniu do pojedynczej dawki oraz długość leczenia związana ze wzrostem ryzyka nie zostały jednoznacznie określone.⁷

Pacjenci z istotnymi czynnikami ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) mogą być leczeni celekoksybem wyłącznie po dokładnym rozważeniu zasadności takiej terapii.⁸

Ważne jest, aby pamiętać, że selektywne inhibitory COX-2, w tym celekoksyb, nie mogą zastępować kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób zakrzepowo-zatorowych układu krążenia, ponieważ nie wykazują działania przeciwpłytkowego. Z tego powodu nie należy przerywać leczenia przeciwpłytkowego u pacjentów przyjmujących jednocześnie celekoksyb.⁹

Zatrzymanie płynów i obrzęki

Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących syntezę prostaglandyn, u pacjentów przyjmujących celekoksyb obserwuje się zatrzymywanie płynów i obrzęki. Z tego powodu celekoksyb należy stosować ostrożnie u:¹⁰

• Pacjentów z niewydolnością serca
• Pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory
• Pacjentów z nadciśnieniem tętniczym
• Pacjentów z istniejącymi uprzednio obrzękami z różnych przyczyn

Hamowanie syntezy prostaglandyn może pogorszyć czynność nerek i doprowadzić do zatrzymywania płynów. Ze względu na ryzyko wystąpienia hipowolemii, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących leki moczopędne.¹¹

Nadciśnienie tętnicze

Podobnie jak wszystkie leki z grupy NLPZ, celekoksyb może powodować wystąpienie nadciśnienia tętniczego lub nasilenie już istniejącego nadciśnienia, co w obu przypadkach może przyczyniać się do większej częstości występowania incydentów sercowo-naczyniowych. Z tego powodu należy dokładnie monitorować ciśnienie krwi podczas rozpoczynania leczenia celekoksybem oraz przez cały okres terapii.¹²

Działanie na wątrobę i nerki

Wystąpienie zaburzeń czynności nerek lub wątroby, a szczególnie zaburzeń czynności serca, jest bardziej prawdopodobne u osób w podeszłym wieku, które z tego powodu powinny być objęte odpowiednią opieką medyczną.¹³

Leki z grupy NLPZ, w tym celekoksyb, mogą wykazywać działanie nefrotoksyczne. Badania kliniczne wykazały, że celekoksyb ma podobny wpływ na nerki jak inne leki z grupy NLPZ. Szczególne ryzyko wystąpienia toksycznego działania na nerki dotyczy:¹⁴

• Pacjentów z zaburzoną czynnością nerek
• Pacjentów z niewydolnością serca
• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjentów stosujących diuretyki
• Pacjentów przyjmujących inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)
• Pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II
• Pacjentów w podeszłym wieku

Pacjentów z wymienionych grup ryzyka należy dokładnie monitorować podczas leczenia celekoksybem.¹⁵

Podczas stosowania celekoksybu zgłaszano przypadki ciężkich reakcji ze strony wątroby, w tym:¹⁶

• Piorunujące zapalenie wątroby (czasem zakończone zgonem)
• Martwicę wątroby
• Niewydolność wątroby (niektóre przypadki zakończone zgonem lub wymagające przeszczepienia wątroby)

W przypadkach, gdy znany był okres poprzedzający wystąpienie zdarzenia, większość ciężkich zdarzeń niepożądanych ze strony wątroby rozwijała się w ciągu miesiąca od rozpoczęcia leczenia celekoksybem.¹⁷

Jeżeli podczas leczenia u pacjenta wystąpi pogorszenie czynności układów i (lub) narządów opisanych powyżej, należy podjąć właściwe leczenie i rozważyć przerwanie terapii celekoksybem.¹⁸

Hamowanie cytochromu CYP2D6

Celekoksyb hamuje cytochrom CYP2D6. Chociaż nie jest on silnym inhibitorem tego enzymu, może okazać się konieczne zmniejszenie indywidualnie ustalanej dawki produktów metabolizowanych przez CYP2D6.¹⁹

Pacjenci z zaburzonym metabolizmem zależnym od cytochromu CYP2C9

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których stwierdza się zmniejszoną aktywność cytochromu CYP2C9.²⁰

Reakcje skórne i reakcje nadwrażliwości układowej

W rzadkich przypadkach zgłaszano ciężkie, niekiedy zakończone zgonem pacjenta, reakcje skórne związane z przyjmowaniem celekoksybu, takie jak:²¹

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych działań jest prawdopodobnie największe na początku terapii – większość powikłań obserwowano w ciągu pierwszego miesiąca leczenia.²²

U pacjentów przyjmujących celekoksyb opisywano również ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym:²³

• Reakcje anafilaktyczne
• Obrzęk naczynioruchowy
• Wysypkę polekową z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS lub zespół nadwrażliwości)

U pacjentów z nadwrażliwością na sulfonamidy lub inne leki w wywiadzie, może występować zwiększone ryzyko ciężkich reakcji skórnych lub reakcji nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości należy niezwłocznie przerwać stosowanie celekoksybu.²⁴

Informacje ogólne

Celekoksyb może maskować objawy gorączki i inne objawy stanu zapalnego, co może utrudniać właściwą diagnostykę.²⁵

Stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów leczonych jednocześnie warfaryną i celekoksybem zgłaszano przypadki poważnych krwawień, niekiedy prowadzących do zgonu. Odnotowano również przypadki wydłużenia czasu protrombinowego (INR) podczas jednoczesnego leczenia warfaryną.²⁶

Z tego powodu należy:²⁷

• Ściśle monitorować pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe typu warfaryna lub kumaryna
• Szczególną uwagę zwrócić na okres rozpoczynania leczenia celekoksybem lub zmianę jego dawki

Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych z lekami z grupy NLPZ może zwiększać ryzyko krwawienia, dlatego należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania celekoksybu z warfaryną lub innymi lekami przeciwzakrzepowymi, w tym lekami przeciwzakrzepowymi nowej generacji (apiksaban, dabigatran, rywaroksaban).²⁸

Substancje pomocnicze

Produkt Elecoxel zawiera laktozę jednowodną (23,56 mg w kapsułce 100 mg i 47,12 mg w kapsułce 200 mg). Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.²⁹³⁰