Dawkowanie i sposób podawania leku Biseptol

Lek Biseptol zawierający połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu (kotrimoksazol) występuje w trzech wariantach dawkowania: Biseptol 120 (100 mg + 20 mg), Biseptol 480 (400 mg + 80 mg) oraz Biseptol 960 (800 mg + 160 mg) w postaci tabletek. Dawkowanie należy dostosować do rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek.¹

Ograniczenia stosowania tabletek u dzieci

Należy pamiętać, że ze względu na ryzyko zachłyśnięcia, tabletek Biseptol nie zaleca się podawać dzieciom poniżej 6 roku życia. Dla tej grupy wiekowej dostępne są preparaty w postaci zawiesiny.²

Sposób podawania

Tabletki Biseptol należy przyjmować doustnie w czasie jedzenia lub tuż po posiłku. Nie należy dzielić tabletek. Podczas terapii pacjent powinien pić dużo płynów, co pomaga zminimalizować ryzyko działań niepożądanych ze strony układu moczowego.³

Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

Zakażenia dróg moczowych, zakażenia przewodu pokarmowego Shigella i zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli

Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 960 mg kotrimoksazolu (co odpowiada 8 tabletkom Biseptol 120 lub 2 tabletkom Biseptol 480 lub 1 tabletce Biseptol 960) podawana 2 razy na dobę. Czas trwania terapii różni się w zależności od typu zakażenia:⁴

• Zakażenia dróg moczowych: 10-14 dni
• Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli: 14 dni
• Zakażenie przewodu pokarmowego pałeczkami Shigella: 5 dni

Biegunka podróżnych wywołana enteropatogennymi szczepami E. coli

W przypadku biegunki podróżnych u dorosłych zaleca się dawkę 960 mg kotrimoksazolu (8 tabletek Biseptol 120 lub 2 tabletki Biseptol 480 lub 1 tabletka Biseptol 960) podawaną co 12 godzin.⁵

Leczenie dawką pojedynczą w niepowikłanym, ostrym zapaleniu dróg moczowych

W przypadku niepowikłanego, ostrego zapalenia dróg moczowych można zastosować leczenie jednorazową dawką 1920 mg do 2880 mg kotrimoksazolu (4 do 6 tabletek Biseptol 480 lub 2 do 3 tabletek Biseptol 960). Dawkę tę zaleca się przyjmować wieczorem po kolacji lub przed snem.⁶

Dawkowanie dla dzieci

Zakażenia dróg moczowych, zakażenia przewodu pokarmowego Shigella i ostre zapalenie ucha środkowego

U dzieci zwykle stosuje się dawkę 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kg masy ciała na dobę, podawaną w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin. Dzieci w wieku 6-12 lat otrzymują przeciętnie 480 mg kotrimoksazolu co 12 godzin. Należy pamiętać, aby nie przekraczać dawki stosowanej u dorosłych.⁷

Czas trwania terapii zależy od typu zakażenia:⁸

• Zakażenia dróg moczowych: 10 dni
• Ostre zapalenie ucha środkowego: 10 dni
• Zakażenie pałeczkami Shigella: 5 dni

Dawkowanie w zapaleniu płuc wywołanym przez Pneumocystis jirovecii

Leczenie zapalenia płuc

W przypadku udokumentowanego zakażenia Pneumocystis jirovecii zaleca się dawkę 90-120 mg kotrimoksazolu na kg masy ciała na dobę, podawaną w dawkach podzielonych co 6 godzin przez 21 dni, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.⁹

¹⁰

Profilaktyka zakażeń Pneumocystis jirovecii

W profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii stosuje się następujące dawkowanie:¹¹

Dorośli i młodzież: 960 mg kotrimoksazolu (8 tabletek Biseptol 120 lub 2 tabletki Biseptol 480 lub 1 tabletka Biseptol 960) raz na dobę przez 7 dni. W przypadku słabej tolerancji leku można rozważyć zmniejszenie dawki dobowej do 480 mg. U pacjentów zakażonych wirusem HIV wykazano również skuteczność dawki 480 mg kotrimoksazolu raz na dobę.

Dzieci: 900 mg kotrimoksazolu na m² powierzchni ciała na dobę, podawane w 2 równych dawkach podzielonych co 12 godzin przez kolejne 3 dni tygodnia.¹²

¹³

Maksymalna dawka dobowa w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii wynosi 1920 mg kotrimoksazolu (4 tabletki Biseptol 480 lub 2 tabletki Biseptol 960).¹⁴

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dawkowanie leku Biseptol należy dostosować do funkcji nerek pacjenta, mierzonej klirensem kreatyniny:¹⁵

• Klirens kreatyniny >30 mL/min: standardowe dawkowanie
• Klirens kreatyniny 15-30 mL/min: dawkę należy zmniejszyć o połowę
• Klirens kreatyniny <15 mL/min: nie zaleca się stosowania kotrimoksazolu

Pacjenci poddawani dializom

Pacjenci poddawani hemodializom powinni początkowo otrzymywać normalną dawkę nasycającą kotrimoksazolu, a następnie dodatkowo połowę dawki po każdej hemodializie.¹⁶

W przypadku dializy otrzewnowej, która powoduje minimalną eliminację kotrimoksazolu, nie zaleca się stosowania tego leku u pacjentów poddawanych takiej procedurze.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek należy stosować standardowe dawkowanie jak u dorosłych. Należy jednak pamiętać o monitorowaniu czynności nerek, gdyż osoby starsze są bardziej narażone na ich pogorszenie.¹⁸