Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Biseptol 120 100 mg + 20 mg

Ko-trimoksazol, zawierający sulfametoksazol i trimetoprim w dawkach 120 mg, 480 mg lub 960 mg, wymaga ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Badania obserwacyjne wskazują na 2-3,5-krotnie zwiększone ryzyko poronienia samoistnego przy stosowaniu trimetoprimu w pierwszym trymestrze ciąży. Substancje te przenikają przez łożysko i mogą zaburzać metabolizm kwasu foliowego, co potwierdzają eksperymenty na zwierzętach przy bardzo wysokich dawkach. W ciąży lek należy stosować wyłącznie, gdy korzyść terapeutyczna dla matki przewyższa ryzyko dla płodu, z jednoczesnym podawaniem kwasu foliowego w dawce 5 mg/dobę, aby zmniejszyć ryzyko wad cewy nerwowej. Bezwzględnie należy unikać stosowania Biseptolu w trzecim trymestrze ze względu na ryzyko żółtaczki jąder podkorowych mózgu u noworodka.

Wpływ leku Biseptol na płodność, ciążę i laktację: informacje kluczowe dla personelu medycznego

Lek Biseptol, zawierający sulfametoksazol i trimetoprim w różnych dawkach (120 mg, 480 mg lub 960 mg), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz matek karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentkom oraz uwzględnić przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.1

Stosowanie leku Biseptol w czasie ciąży

Dotychczasowe badania nie wykazały w sposób jednoznaczny ryzyka wystąpienia wad rozwojowych płodu u kobiet leczonych ko-trimoksazolem we wczesnym okresie ciąży. Należy jednak zwrócić uwagę na wyniki dwóch dużych badań obserwacyjnych, które wskazują na istotne zwiększenie ryzyka poronienia samoistnego o 2 do 3,5 razy u kobiet, które stosowały trimetoprim w monoterapii lub w skojarzeniu z sulfametoksazolem w pierwszym trymestrze ciąży, w porównaniu z pacjentkami niestosującymi antybiotyków lub leczonymi penicylinami.2

Badania eksperymentalne na modelach zwierzęcych wykazały, że bardzo wysokie dawki ko-trimoksazolu mogą powodować powstawanie wad rozwojowych płodu, charakterystycznych dla substancji antagonistycznych dla kwasu foliowego. Jest to istotna informacja kliniczna, ponieważ zarówno trimetoprim, jak i sulfametoksazol przenikają przez barierę łożyska i mogą wpływać na metabolizm kwasu foliowego u rozwijającego się płodu.3

Zalecenia dotyczące stosowania leku Biseptol w ciąży

Biseptol powinien być stosowany w ciąży wyłącznie w przypadkach, gdy w opinii lekarza prowadzącego potencjalna korzyść terapeutyczna dla matki przewyższa możliwe zagrożenie dla rozwijającego się płodu. W takiej sytuacji należy wdrożyć następujące środki ostrożności:4

  • U pacjentek ciężarnych lub planujących ciążę podczas terapii Biseptolem zaleca się profilaktyczne podawanie kwasu foliowego w dawce 5 mg na dobę, co może zmniejszyć ryzyko wad cewy nerwowej i innych zaburzeń rozwojowych płodu.5
  • Należy bezwzględnie unikać stosowania leku Biseptol w ostatnim okresie ciąży ze względu na istotne ryzyko wystąpienia żółtaczki jąder podkorowych mózgu u noworodka, która może prowadzić do ciężkich powikłań neurologicznych.6

Stosowanie leku Biseptol podczas karmienia piersią

Należy poinformować pacjentki, że zarówno trimetoprim, jak i sulfametoksazol przenikają do mleka ludzkiego. Pomimo że ilość substancji czynnych przyjmowana przez dziecko karmione piersią przez matkę leczoną ko-trimoksazolem jest stosunkowo niewielka, konieczne jest rozważenie potencjalnego ryzyka dla dziecka w stosunku do oczekiwanych korzyści terapeutycznych dla matki.7

Główne zagrożenia dla dziecka karmionego piersią przez matkę przyjmującą Biseptol obejmują:8

  • Żółtaczkę jąder podkorowych mózgu – szczególnie u noworodków i wcześniaków, ze względu na niedojrzałość układu glukuronizacji bilirubiny
  • Reakcje nadwrażliwości – w tym reakcje skórne, które mogą wystąpić u niemowląt wrażliwych na składniki leku

W przypadku konieczności zastosowania leku Biseptol u matki karmiącej piersią, należy rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią lub wybór alternatywnej terapii, jeżeli jest ona dostępna i równie skuteczna.

Wpływ leku Biseptol na płodność

Aktualnie brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących wpływu leku Biseptol na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. W przypadku pacjentów zaniepokojonych potencjalnym wpływem terapii na płodność, należy rozważyć alternatywne metody leczenia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.9

Okres stosowania Główne zagrożenia Zalecenia dla lekarza
Pierwszy trymestr ciąży Zwiększone ryzyko poronienia samoistnego (2-3,5x) Stosować tylko gdy korzyść dla matki przewyższa ryzyko; podawać kwas foliowy 5 mg/dobę
Drugi trymestr ciąży Potencjalny wpływ na metabolizm kwasu foliowego Stosować tylko gdy korzyść dla matki przewyższa ryzyko; podawać kwas foliowy 5 mg/dobę
Trzeci trymestr ciąży Ryzyko żółtaczki jąder podkorowych mózgu u noworodka Bezwzględnie unikać stosowania
Karmienie piersią Żółtaczka jąder podkorowych mózgu, reakcje nadwrażliwości Rozważyć stosunek korzyści dla matki do ryzyka dla dziecka; rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl