Właściwości farmakodynamiczne leku Ospen 1500

Fenoksymetylopenicylina potasowa, stanowiąca substancję czynną produktu leczniczego Ospen 1500, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakaźnych do stosowania ogólnego, a dokładniej do penicylin wrażliwych na β-laktamazę. Zgodnie z klasyfikacją anatomiczno-terapeutyczno-chemiczną (ATC) przypisano jej kod J01CE02.¹

Mechanizm działania

Fenoksymetylopenicylina wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne przy podaniu doustnym. Jej mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do efektu bakteriobójczego wobec wrażliwych, aktywnie namnażających się drobnoustrojów.²

Spektrum przeciwbakteryjne

Zakres aktywności przeciwbakteryjnej fenoksymetylopenicyliny jest analogiczny do spektrum działania benzylopenicyliny. Obejmuje szeroki wachlarz drobnoustrojów, w tym:

• Paciorkowce grup A, C, G, H, L i M – bakterie odpowiedzialne za liczne zakażenia, w tym anginy paciorkowcowe i infekcje skóry³
• Streptococcus pneumoniae (pneumokoki) – główny czynnik etiologiczny pozaszpitalnych zapaleń płuc i zapaleń ucha środkowego⁴
• Gronkowce niewytwarzające penicylinazy – wrażliwe szczepy Staphylococcus spp., które nie produkują enzymu rozkładającego penicyliny⁵
• Neisseria spp. – w tym dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (N. meningitidis) oraz dwoinka rzeżączki (N. gonorrhoeae)⁶
• Erysipelothrix rhusiopathiae – czynnik etiologiczny różycy⁷
• Listeria spp. – patogeny mogące powodować listeriozę⁸
• Corynebacterium spp. – bakterie z rodzaju maczugowców, w tym C. diphtheriae powodujące błonicę⁹
• Bacillus anthracis – laseczka wąglika odpowiedzialna za wąglik¹⁰
• Actinomycetes spp. – promienice powodujące promienicę¹¹
• Streptobacillus spp. – bakterie odpowiedzialne za gorączkę Haverhill¹²
• Pasteurella multocida – patogen odpowiedzialny za pasterelozę, często związany z infekcjami po ugryzieniach zwierząt¹³
• Spirillum minus – bakteria spiralna powodująca gorączkę wskutek ugryzienia szczura¹⁴

Skuteczność wobec krętków i bakterii beztlenowych

Fenoksymetylopenicylina wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną wobec:

• Krętków i innych drobnoustrojów spiralnych, w tym:
  • Leptospira spp. – czynnik etiologiczny leptospirozy¹⁵
  • Treponema spp. – w tym krętek blady (T. pallidum) wywołujący kiłę¹⁶
  • Borrelia spp. – w tym B. burgdorferi powodujący boreliozę¹⁷
• Bakterii beztlenowych, takich jak:
  • Peptococcus spp. – ziarenkowce beztlenowe¹⁸
  • Peptostreptococcus spp. – paciorkowce beztlenowe¹⁹
  • Bakterie z rodzaju Clostridium – laseczki beztlenowe²⁰
  • Bakterie z rodzaju Fusobacterium – pałeczki beztlenowe²¹

Ograniczenia skuteczności

Należy zaznaczyć, że wśród enterokoków (paciorkowców grupy D) jedynie niektóre szczepy wykazują wrażliwość na fenoksymetylopenicylinę.²² Ponadto, szczepy bakterii wytwarzające β-laktamazę (penicylinazę) są oporne na działanie fenoksymetylopenicyliny, co ogranicza jej skuteczność wobec tych drobnoustrojów.

Produkt leczniczy Ospen 1500 w postaci tabletek powlekanych zawiera 1 500 000 IU (981 mg) fenoksymetylopenicyliny potasowej jako substancję czynną.²³ Tabletki mają owalny kształt, są obustronnie wypukłe, z linią podziału po obu stronach, barwy białej lub lekko kremowej.²⁴