Dawkowanie i sposób podawania leku Penicillinum Crystallisatum TZF

Penicillinum Crystallisatum TZF to preparat zawierający benzylopenicylinę potasową, dostępny w trzech różnych mocach: 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Dawkowanie tego antybiotyku wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od szeregu czynników klinicznych oraz charakterystyki pacjenta.¹

Należy pamiętać, że 1 milion jednostek międzynarodowych (j.m.) odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej.²

Dawkowanie u dorosłych

Ze względu na krótki okres półtrwania benzylopenicyliny potasowej, lek zwykle podaje się w dawkach podzielonych co 4-6 godzin, z wyjątkiem zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy, gdzie zaleca się podawanie co 2 godziny.³

Zalecane dawkowanie w zależności od rodzaju zakażenia przedstawia się następująco:

• Ciężkie zakażenia wywołane przez paciorkowce i pneumokoki (zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych): 12 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 2-6 godzin.⁴
• Ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce (wrażliwe na penicylinę): 5 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.⁵
• Zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie płuc, oskrzeli, ropniak, zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia wywołane przez paciorkowce (w tym grupy A), pneumokoki, gronkowce: co najmniej 5 mln j.m. do 24 mln j.m. w zależności od zakażenia i stopnia ciężkości, w dawkach podzielonych, co 4 do 6 godzin.⁶
• Paciorkowcowe zapalenie wsierdzia: 12-18 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godz. lub we wlewie ciągłym przez 4-6 tygodni.⁷
• Meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i/lub posocznica: 24 mln j.m. po 2 mln j.m. co 2 godziny.⁸
• Zakażenia skóry i tkanek miękkich: 2-4 mln j.m. co 4-6 godzin; stosować w połączeniu z klindamycyną, podawanie kontynuować do poprawy klinicznej pacjenta, pacjent bez gorączki przez 48 do 72 godzin.⁹
• Błonica (w skojarzeniu z antytoksyną): 2-3 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin przez 10 do 12 dni.¹⁰
• Zapalenie tkanki łącznej (róża, cellulitis): 2-4 mln j.m. co 4 godziny; czas trwania kuracji 10 dni.¹¹
• Ostry rzut gorączki reumatycznej wywołany zakażeniem paciorkowcowym, zapalenie stawów (Streptococcus grupa A, grupa B): 2 mln j.m. co 4 godziny.¹²
• Zapalenie kości i szpiku wywołane przez Enterococcus spp. (wrażliwe na penicylinę) lub paciorkowce (beta-hemolizujące): 20 do 24 mln j.m. na dobę jako wlew ciągły lub w dawkach podzielonych co 4 godziny przez 6 tygodni. U pacjentów z towarzyszącym zapaleniem wsierdzia zaleca się dodanie aminoglikozydu przez 4-6 tygodni.¹³
• Kiła ośrodkowego układu nerwowego, kiła narządu wzroku: 18-24 mln j.m. na dobę i.v. podawana po 3-4 mln j.m. co 4 godziny, lub we wlewie ciągłym przez 10-14 dni.¹⁴
• Zakażenia gardła, dolnych dróg oddechowych i narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.: 5-10 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁵
• Wąglik: 8 mln j.m. w dawkach podzielonych co 6 godzin (mogą być wymagane wyższe dawki w zależności od wrażliwości organizmu).¹⁶
• Borelioza: 18-24 mln j.m. w dawkach podzielonych, co 4 godziny, czas trwania leczenia 14-28 dni.¹⁷
• Zakażenia wywołane przez Clostridium spp. (w tym tężec): 20 mln j.m./dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁸
• Listerioza: 15-20 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin dziennie przez 2-4 tygodnie.¹⁹
• Promienica:
  • Promienica szyjno-twarzowa: 1-6 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 godzin
  • Promienica brzuszna: 10-20 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 godzin²⁰
• Profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B (Streptococcus agalactiae): pierwsza dawka 5 mln j.m., następnie 2,5 mln j.m. co 4 godziny aż do porodu.²¹

Dawkowanie u dzieci

U dzieci dawkowanie zależy od wieku i masy ciała:

Noworodki:²³

Niemowlęta i dzieci:²⁴

• Zakażenia łagodne do umiarkowanych: 100 000 do 150 000 j.m./kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin domięśniowo lub dożylnie (maksymalnie 8 mln j.m. na dobę)
• Zakażenia ciężkie: 200 000 do 300 000 j.m./kg masy ciała na dobę w 4 do 6 dawkach podzielonych (nie należy przekraczać dawki 24 mln j.m. na dobę)

Dawkowanie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek należy zmodyfikować dawkowanie w zależności od stopnia upośledzenia funkcji nerek, mierzonego klirensem kreatyniny:²⁵

Dawka uzupełniająca po hemodializie wynosi 500 000 j.m.²⁶

Czas trwania leczenia

Czas leczenia zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. W zakażeniach wywołanych przez paciorkowce grupy A leczenie należy prowadzić przynajmniej przez 10 dni, aby zapobiec powikłaniom.²⁷

Sposób podawania leku Penicillinum Crystallisatum TZF

Roztwory penicyliny należy podawać natychmiast po przygotowaniu.²⁸

Benzylopenicylinę można podawać:²⁹

• Domięśniowo – nie więcej niż 2 mln j.m. w jednym wstrzyknięciu
• Dożylnie – we wstrzyknięciu trwającym 3 do 5 minut lub w infuzji dożylnej

Dawki powyżej 2 mln j.m. należy podawać dożylnie powoli, z prędkością nie większą niż 500 000 j.m./min.³⁰

Dawkę 20 mln j.m. i wyższe należy podawać wyłącznie w infuzji dożylnej.³¹

Ostrzeżenia dotyczące podawania

Domięśniowe wstrzyknięcia penicylin należy wykonywać z dużą ostrożnością, aby nie uszkodzić nerwów obwodowych lub naczyń krwionośnych.³²

Podczas podawania dożylnego należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył.³³