Przeciwwskazania stosowania leku Enoxaparin sodium LEK-AM

Stosowanie enoksaparyny sodowej jest bezwzględnie przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować historię choroby pacjenta oraz aktualny stan kliniczny przed podjęciem decyzji o wdrożeniu leczenia tym preparatem heparyny drobnocząsteczkowej.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek nie może być podawany pacjentom, u których stwierdzono nadwrażliwość na:

• enoksaparynę sodową – substancję czynną preparatu
• heparynę niefrakcjonowaną
• pochodne heparyny, w tym inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH)
• którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie

Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować szerokie spektrum objawów od łagodnych (świąd, pokrzywka) do ciężkich, zagrażających życiu (wstrząs anafilaktyczny).²

Małopłytkowość poheparynowa (HIT)

Małopłytkowość poheparynowa (HIT, heparin-induced thrombocytopenia) stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania enoksaparyny sodowej. Lek nie może być podawany pacjentom z:

• potwierdzoną w wywiadzie immunologiczną małopłytkowością poheparynową, która wystąpiła w ciągu ostatnich 100 dni
• obecnością krążących przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4

HIT jest groźnym powikłaniem terapii heparynowej, mogącym prowadzić paradoksalnie do zakrzepicy pomimo małopłytkowości, dlatego absolutnie nie wolno stosować enoksaparyny u pacjentów z tym schorzeniem w wywiadzie.³

Czynne krwawienie i stany wysokiego ryzyka krwawienia

Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz ze stanami medycznymi wiążącymi się z wysokim ryzykiem wystąpienia powikłań krwotocznych. Do tej grupy należą:⁴

• Niedawno przebyty udar krwotoczny – enoksaparyna może nasilić istniejące krwawienie śródczaszkowe lub zwiększyć ryzyko ponownego krwawienia
• Owrzodzenie żołądka lub jelit – aktywna choroba wrzodowa zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego
• Nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia – szczególnie guzy bogate w unaczynienie, guzy z naciekaniem naczyń lub tendencją do krwawień
• Niedawno przebyta operacja:
  • mózgu
  • rdzenia kręgowego
  • oka
• Żylaki przełyku – rozpoznane lub podejrzewane, ze względu na wysokie ryzyko krwotoku
• Nieprawidłowości anatomiczne w układzie tętniczo-żylnym – wrodzone lub nabyte malformacje naczyniowe
• Tętniaki naczyniowe – szczególnie te w lokalizacjach trudno dostępnych chirurgicznie
• Poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie:
  • rdzenia kręgowego
  • mózgu

Znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe

Stosowanie enoksaparyny sodowej jest przeciwwskazane w przypadku planowanego lub niedawno wykonanego znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego lub znieczulenia miejscowego, jeśli lek był stosowany w celach terapeutycznych w okresie ostatnich 24 godzin. Jednoczesne stosowanie enoksaparyny i wymienionych procedur anestezjologicznych znacząco zwiększa ryzyko powstania krwiaka okołordzeniowego, który może prowadzić do długotrwałego lub permanentnego porażenia.⁵

Sytuacje wymagające odradzenia stosowania leku

Ciężka niewydolność nerek

Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu enoksaparyny pacjentom z ciężką niewydolnością nerek. Enoksaparyna jest wydalana głównie przez nerki, a u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek może dochodzić do kumulacji leku i zwiększonego ryzyka krwawień. W takich przypadkach należy rozważyć redukcję dawki lub zastosowanie alternatywnych leków przeciwzakrzepowych.

Ciężka niewydolność wątroby

U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy rozważyć przeciwwskazania do stosowania enoksaparyny ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Pacjenci z chorobami wątroby mogą mieć upośledzoną syntezę czynników krzepnięcia, co w połączeniu z działaniem przeciwzakrzepowym enoksaparyny znacząco zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych.

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (szczególnie powyżej 75 roku życia) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Często współistniejąca u tych pacjentów niewydolność nerek, mniejsza masa ciała oraz ogólna słabsza kondycja organizmu mogą predysponować do powikłań krwotocznych podczas terapii enoksaparyną.

Ciąża i laktacja

Choć enoksaparyna nie przechodzi przez łożysko i jest relatywnie bezpieczna w ciąży, należy zachować ostrożność przy jej stosowaniu u kobiet ciężarnych, zwłaszcza w trzecim trymestrze oraz w okresie okołoporodowym ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Podobnie w okresie laktacji, choć przenikanie do mleka matki jest minimalne, decyzja o stosowaniu leku powinna być podejmowana po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka.

Zaburzenia krzepnięcia

Pacjenci z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia, takimi jak hemofilia, choroba von Willebranda, trombocytopenia czy inne koagulopatie, powinni być leczeni enoksaparyną z wyjątkową ostrożnością lub w ogóle nie powinni jej otrzymywać, zależnie od nasilenia zaburzeń hemostazy.