Właściwości farmakodynamiczne
Enoxaparin sodium LEK-AM 4 000 j.m. (40 mg)/0,4 ml

Właściwości farmakodynamiczne

Enoksaparyna sodowa należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych z grupy heparyn i posiada kod ATC: B01AB05. Enoxaparin sodium LEK-AM jest produktem leczniczym biopodobnym, co oznacza, że jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania są porównywalne do produktu referencyjnego. Szczegółowe informacje dotyczące tej biopodobności są dostępne na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹

Charakterystyka molekularna

Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej wynoszącej około 4500 daltonów. Jest to substancja biologiczna otrzymywana w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny, której źródłem jest błona śluzowa jelit świń. Istotną cechą enoksaparyny jest fakt, że aktywność przeciwzakrzepowa i przeciwkrzepliwa standardowej heparyny zostały w niej rozdzielone. Substancją czynną preparatu jest sól sodowa enoksaparyny.²³

Mechanizm działania

Oczyszczona in vitro enoksaparyna sodowa charakteryzuje się dwoma podstawowymi aktywnościami przeciwkrzepliwymi:

• Wysoka aktywność przeciw czynnikowi Xa (anty-Xa) – około 100 j.m./mg
• Niska aktywność przeciw czynnikowi IIa (anty-IIa) lub przeciwtrombinowa – około 28 j.m./mg

Istotną cechą enoksaparyny jest specyficzny stosunek tych aktywności, który wynosi 3,6. Działania przeciwzakrzepowe enoksaparyny zachodzą przy udziale antytrombiny III (ATIII), co w efekcie prowadzi do działania przeciwzakrzepowego u ludzi.⁴

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne

Oprócz głównych aktywności anty-Xa i anty-IIa, enoksaparyna wykazuje także dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, które zidentyfikowano zarówno w badaniach klinicznych z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak również w modelach nieklinicznych. Te dodatkowe właściwości obejmują:

• Zahamowanie innych czynników krzepnięcia zależne od ATIII, w tym czynnika VIIa
• Indukcję uwalniania endogennego inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (TFPI – Tissue Factor Pathway Inhibitor)
• Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu

Wymienione czynniki przyczyniają się do całościowego działania przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej, które jest sumą wielu mechanizmów molekularnych.⁵

Wpływ na parametry krzepnięcia

Wpływ enoksaparyny sodowej na parametry krzepnięcia zależy od sposobu jej stosowania:

• W dawkach profilaktycznych – brak istotnego wpływu na wartość czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT)
• W dawkach terapeutycznych – wartość aPTT może ulec wydłużeniu o 1,5-2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego przy maksymalnej aktywności leku

Ta różnica wpływu na parametry koagulologiczne jest istotna przy monitorowaniu leczenia i ocenie efektów terapeutycznych.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej związanej z operacją

Rozszerzona profilaktyka po operacjach ortopedycznych została dokładnie zbadana w badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. W badaniu tym oceniano skuteczność przedłużonej profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów poddanych operacji alloplastyki stawu biodrowego. Badanie obejmowało 179 pacjentów bez wyjściowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, którzy początkowo, podczas hospitalizacji, otrzymywali enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie.⁷

Po wypisaniu ze szpitala pacjentów zrandomizowano do dwóch grup:

• Grupa otrzymująca enoksaparynę sodową w schemacie 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie (n=90)
• Grupa otrzymująca placebo (n=89)

Profilaktyka w obu grupach była kontynuowana przez 3 tygodnie. Wyniki badania wykazały istotnie niższą częstość występowania zakrzepicy żył głębokich w grupie otrzymującej enoksaparynę sodową w porównaniu z grupą placebo. Co ważne, w trakcie badania nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej ani epizodów poważnego krwawienia, co świadczy o korzystnym profilu bezpieczeństwa leku przy stosowaniu w przedłużonej profilaktyce przeciwzakrzepowej.⁸

Dane przedstawione w tabeli potwierdzają, że stosowanie enoksaparyny sodowej w rozszerzonej profilaktyce przeciwzakrzepowej po operacjach ortopedycznych skutecznie zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, przy zachowaniu dobrego profilu bezpieczeństwa.⁹