Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klobetazol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania klobetazolu

Klobetazol propionian jest silnie działającym kortykosteroidem stosowanym miejscowo w leczeniu różnych schorzeń dermatologicznych. Poniżej przedstawiono dostępne dane przedkliniczne na temat bezpieczeństwa stosowania tej substancji, obejmujące badania na różnych modelach zwierzęcych oraz analizy potencjalnego ryzyka.^{1 2}

Badania tolerancji miejscowej

W badaniach tolerancji miejscowej przeprowadzonych na królikach stwierdzono, że klobetazol propionian w formie kremu (Clobederm) nie powodował żadnych widocznych zmian na skórze zwierząt, co świadczy o dobrej miejscowej tolerancji tej substancji.³

Potencjał rakotwórczy

Nie przeprowadzono długoterminowych badań na zwierzętach w celu oceny potencjalnego działania rakotwórczego klobetazolu propionianu. Brak jest więc kompleksowych danych dotyczących karcinogenności tej substancji.^{4 5 6}

Genotoksyczność

Klobetazolu propionian nie wykazywał działań genotoksycznych w badaniach in vitro na komórkach bakteryjnych. Nie zaobserwowano potencjału mutagennego tej substancji.^{7 8 9}

Wpływ na płodność

Badania nad wpływem klobetazolu propionianu na płodność wykazały, że podskórne podawanie tej substancji szczurom w dawkach od 6,25 do 50 μg/kg mc./dobę nie wpływało na proces krycia. Jedynie przy najwyższej dawce 50 μg/kg mc./dobę zaobserwowano zmniejszenie płodności.^{10 11 12}

W przypadku badań na szczurach, którym podawano doustnie klobetazol w dawkach do 50 mg/kg mc. na dobę, nie wykazano wpływu na płodność samców. U samic, po zastosowaniu klobetazolu w dużych dawkach, obserwowano zwiększenie liczby wchłoniętych embrionów i zmniejszenie liczby żywych płodów.¹³

Wpływ na ciążę i rozród

Podskórne podawanie klobetazolu propionianu ciężarnym zwierzętom wykazało działanie teratogenne w różnych modelach zwierzęcych:

• U myszy, przy dawkach ≥100 μg/kg mc./dobę, obserwowano uszkodzenia płodu, w tym rozszczep wargi i podniebienia^{14 15}
• U szczurów, przy dawce 400 μg/kg mc./dobę, również występowały podobne wady rozwojowe^{16 17}
• U królików, już przy dawkach od 1 do 10 μg/kg mc./dobę, zaobserwowano uszkodzenia płodu^{18 19}

W szczegółowych badaniach na królikach, po podaniu podskórnym klobetazolu w dawkach 3 i 10 μg/kg mc., zaobserwowano rozszczepienie podniebienia, zmiany w budowie szkieletu oraz powstanie szczeliny czaszki u płodu. Dawki te stanowią zaledwie 0,01 i 0,003 dawek klobetazolu, które ulegają wchłonięciu po zastosowaniu miejscowym produktu Novate.²⁰

W badaniach na myszach wykazano, że po podaniu podskórnym klobetazolu występuje działanie fetotoksyczne (po dawce 1 mg/kg mc.) oraz teratogenne (już po dawce 0,03 mg/kg mc.). Obserwowano rozszczepienie podniebienia oraz zmiany w budowie szkieletu. Podawane dawki stanowią około 0,01 i 0,33 dawek klobetazolu, które ulegają wchłonięciu po zastosowaniu miejscowym.²¹

W badaniu na szczurach, w którym części zwierząt umożliwiono wydanie potomstwa, przy dawce ≥100 μg/kg mc./dobę obserwowano opóźnienie rozwoju w pokoleniu F1, a przy dawce 400 μg/kg mc./dobę – zmniejszenie przeżycia potomstwa. Nie stwierdzono wpływu leczenia na zdolności reprodukcyjne w pokoleniu F1 ani na pokolenie F2.^{22 23}

Toksyczność przewlekła

Badania nad toksycznością przewlekłą klobetazolu propionianu wykazały, że objawy przedawkowania glikokortykoidów po ich miejscowej aplikacji u szczurów i myszy są zależne od dawki. Obserwowano charakterystyczne dla tej grupy leków efekty, takie jak:²⁴

• Zmiany zanikowe w śledzionie, grasicy i nadnerczach
• Zwiększone stężenia cholesterolu w surowicy
• Zmniejszenie liczby limfocytów w krwi obwodowej
• Depresja szpiku kostnego
• Zmniejszenie przyrostu masy ciała

²⁵

Należy podkreślić, że klobetazol wykazuje silniejsze działanie teratogenne w porównaniu z kortykosteroidami o słabszym działaniu, co potwierdzają liczne badania przedkliniczne.²⁶