Przeciwwskazania
Ayupil 25 mg

Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest przeciwpsychotycznym lekiem o specyficznym profilu farmakologicznym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (E951) obecny w dawkach od 1,6 mg do 24,8 mg w zależności od wielkości tabletki (12,5 mg do 200 mg). Klozapina jest przeciwwskazana u pacjentów bez możliwości regularnego monitoringu hematologicznego, z wywiadem granulocytopenii/agranulocytozy, upośledzoną czynnością szpiku kostnego oraz u osób z agranulocytozą wywołaną wcześniej klozapiną. Ponadto, nie należy rozpoczynać terapii u pacjentów przyjmujących leki zwiększające ryzyko agranulocytozy lub stosujących depotowe leki przeciwpsychotyczne. Niekontrolowana padaczka stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie ze względu na obniżenie progu drgawkowego przez klozapinę.

Przeciwwskazania stosowania leku Ayupil. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest lekiem przeciwpsychotycznym o specyficznym mechanizmie działania i zastosowaniu klinicznym. Ze względu na swój profil farmakologiczny i potencjalne działania niepożądane, istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie leku Ayupil jest bezwzględnie przeciwwskazane. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii pacjenta.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Ayupil jest nadwrażliwość na klozapinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Warto zwrócić uwagę, że preparat Ayupil zawiera aspartam (E 951) jako substancję pomocniczą, w ilości zależnej od dawki leku: 1,6 mg w tabletce 12,5 mg, 3,1 mg w tabletce 25 mg, 12,4 mg w tabletce 100 mg oraz 24,8 mg w tabletce 200 mg.2

Przeciwwskazania hematologiczne

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń hematologicznych, lek Ayupil jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:

  • U pacjentów, u których nie ma możliwości wykonywania regularnych badań krwi – regularny monitoring hematologiczny jest warunkiem koniecznym prowadzenia terapii klozapiną3
  • U osób z wywiadem granulocytopenii lub agranulocytozy wywołanej przez czynniki toksyczne lub w wyniku reakcji idiosynkrazji (z wyjątkiem granulocytopenii/agranulocytozy związanej z wcześniej prowadzoną chemioterapią)4
  • U pacjentów z agranulocytozą wywołaną stosowaniem produktu leczniczego Ayupil w wywiadzie – wcześniejsze wystąpienie agranulocytozy podczas terapii klozapiną stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego wdrożenia leczenia tym preparatem5
  • W przypadku upośledzonej czynności szpiku kostnego – każda sytuacja kliniczna związana z zaburzeniem funkcji szpiku kostnego stanowi przeciwwskazanie do wprowadzenia terapii klozapiną6

Interakcje lekowe jako podstawa przeciwwskazań

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje lekowe. Leczenie produktem Ayupil nie powinno być rozpoczynane u pacjentów przyjmujących jednocześnie substancje, które wiążą się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy. Dodatkowo, należy unikać jednoczesnego podawania klozapiny z lekami przeciwpsychotycznymi w postaci depot.7

Neurologiczne przeciwwskazania

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Ayupil jest niekontrolowana padaczka. Klozapina obniża próg drgawkowy, co w przypadku pacjentów z niestabilnym przebiegiem padaczki może prowadzić do znaczącego pogorszenia kontroli napadów.8

Przeciwwskazania związane ze stanami klinicznymi

Lek Ayupil nie powinien być stosowany w następujących stanach klinicznych:

  • Psychozy alkoholowe lub inne psychozy wywołane przez czynniki toksyczne9
  • Zatrucie lekami – zastosowanie klozapiny u pacjentów z zatruciem lekami może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy10
  • Stany śpiączki niezależnie od etiologii11
  • Zapaść krążeniowa i/lub zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego niezależnie od przyczyny – ze względu na potencjalne działanie hipotensyjne klozapiny oraz jej wpływ na ośrodkowy układ nerwowy12

Przeciwwskazania kardiologiczne i nefrologiczne

Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ciężkimi zaburzeniami czynności serca, takimi jak zapalenie mięśnia sercowego, nie powinni otrzymywać leku Ayupil. Związane jest to z potencjalnym wpływem klozapiny na układ sercowo-naczyniowy oraz metabolizmem i wydalaniem leku.13

Przeciwwskazania związane z układem pokarmowym i wątroby

Ayupil jest przeciwwskazany w następujących stanach związanych z funkcją przewodu pokarmowego i wątroby:

  • Czynna choroba wątroby związana z występowaniem nudności, jadłowstrętu lub żółtaczki14
  • Postępująca choroba wątroby – klozapina może powodować uszkodzenie wątroby, dlatego jej stosowanie w przypadku już istniejącej, postępującej choroby wątroby jest przeciwwskazane15
  • Niewydolność wątroby – ze względu na metabolizm klozapiny w wątrobie, niewydolność tego narządu stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku16
  • Porażenna niedrożność jelit – klozapina może nasilać zaburzenia perystaltyki przewodu pokarmowego, dlatego jest przeciwwskazana w tym stanie17
Kategoria przeciwwskazań Szczegółowe przeciwwskazania
Nadwrażliwość Nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze (w tym aspartam E951)
Hematologiczne – Brak możliwości regularnych badań krwi
– Granulocytopenia/agranulocytoza w wywiadzie
– Agranulocytoza wywołana klozapiną w przeszłości
– Upośledzenie czynności szpiku kostnego
Interakcje lekowe – Jednoczesne stosowanie substancji zwiększających ryzyko agranulocytozy
– Jednoczesne stosowanie leków przeciwpsychotycznych w formie depot
Neurologiczne Niekontrolowana padaczka
Stany kliniczne – Psychozy alkoholowe
– Psychozy wywołane czynnikami toksycznymi
– Zatrucie lekami
– Stany śpiączki
– Zapaść krążeniowa
– Zahamowanie czynności OUN
Kardiologiczne i nefrologiczne – Ciężkie zaburzenia czynności nerek
– Ciężkie zaburzenia czynności serca (np. zapalenie mięśnia sercowego)
Układ pokarmowy i wątroba – Czynna choroba wątroby z nudnościami, jadłowstrętem lub żółtaczką
– Postępująca choroba wątroby
– Niewydolność wątroby
– Porażenna niedrożność jelit

Postępowanie kliniczne przy ocenie przeciwwskazań

Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia klozapiną, konieczne jest dokładne zebranie wywiadu chorobowego ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji na leki przeciwpsychotyczne, schorzeń hematologicznych, chorób wątroby, nerek i serca. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać pełną morfologię krwi z rozmazem, badania funkcji wątroby oraz EKG. Istotne jest również zaplanowanie regularnych badań kontrolnych, zwłaszcza monitoringu parametrów hematologicznych, które są warunkiem koniecznym bezpiecznej terapii klozapiną.18

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl