Przedawkowanie leku Efektan

Przedawkowanie leku Efektan (25 mg/5 mL, roztwór doustny w saszetce) może prowadzić do szeregu poważnych zaburzeń, związanych przede wszystkim z jego działaniem przeciwhistaminowym i cholinolitycznym. Lek zawiera dimenhydraminę w stężeniu 25 mg w 5 mL roztworu doustnego, a jego niewłaściwe stosowanie może skutkować stanem zagrożenia życia.¹

Rozwój objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania dimenhydraminy pojawiają się stosunkowo szybko po ekspozycji na dawkę toksyczną – w czasie od 30 minut do 2 godzin po przyjęciu. Za dawkę toksyczną przyjmuje się 25 mg/kg masy ciała pacjenta. Symptomatologia przedawkowania ewoluuje w czasie, a jej nasilenie zależy od przyjętej dawki leku.²

Objawy wczesne

Pierwsze symptomy intoksykacji obejmują przede wszystkim dolegliwości ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak: bóle głowy, zawroty głowy, narastające uczucie zmęczenia i senności. Te objawy stanowią pierwsze sygnały ostrzegawcze i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.³

Objawy pośrednie

W dalszej kolejności dochodzi do rozwoju kolejnych manifestacji przedawkowania, które obejmują:

• Świąd skóry – związany z działaniem histaminergicznym leku
• Rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry – prowadzące do zaczerwienienia
• Rozszerzenie źrenic z ich zwolnioną reakcją na światło i porażeniem akomodacji – typowy objaw antycholinergiczny
• Oczopląs – niekontrolowane ruchy gałek ocznych
• Osłabienie siły mięśniowej i odruchów ścięgnistych – sugerujące wpływ na funkcje motoryczne
• Zatrzymanie moczu – wynikające z działania cholinolitycznego

W tym stadium obserwuje się również zaburzenia w układzie sercowo-naczyniowym – czynność serca jest wyraźnie przyśpieszona, natomiast ciśnienie krwi może być zarówno podwyższone, jak i obniżone, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów życiowych.⁴

Objawy późne

W zaawansowanym stadium przedawkowania dochodzi do nasilenia objawów ośrodkowych, które mogą przebiegać dwukierunkowo:

1. Zahamowanie czynności OUN: manifestujące się zaburzeniami mowy, zaburzeniami orientacji w czasie i przestrzeni, ataksją (zaburzeniami koordynacji ruchowej) oraz śpiączką
2. Pobudzenie czynności OUN: charakteryzujące się napadami drgawkowymi i omamami

Objawy te są charakterystyczne dla zespołu cholinolitycznego, który stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowego leczenia.⁵

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku rozpoznania przedawkowania dimenhydraminy, niezbędne jest wdrożenie intensywnego leczenia objawowego. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie funkcji życiowych, wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz leczenie objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W ciężkich przypadkach może być konieczna intubacja i podtrzymywanie funkcji oddechowych.⁶

Tabela objawów przedawkowania leku Efektan