Specjalne ostrzeżenia
Olanzapine Lekam

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Olanzapine Lekam

Podczas leczenia lekiem Olanzapine Lekam należy uwzględnić, że poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić dopiero po wielu dniach lub kilku tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjentów w celu zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.¹

Przeciwwskazania u pacjentów z otępieniem

Stosowanie olanzapiny u pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem nie jest zalecane ze względu na zwiększoną śmiertelność oraz podwyższone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Badania kliniczne kontrolowane placebo (trwające 6-12 tygodni) u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą/zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem wykazały dwukrotny wzrost częstości zgonów u osób leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy placebo (3,5% vs 1,5%). Zwiększona śmiertelność nie była zależna od dawki olanzapiny (średnia dobowa dawka 4,4 mg) ani czasu trwania leczenia.²

Czynniki ryzyka, które mogły przyczynić się do zwiększonej śmiertelności w tej populacji, to: wiek powyżej 65 lat, utrudnione połykanie, uspokojenie polekowe, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc (w tym zapalenie płuc z aspiracją lub bez) oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Niemniej jednak, śmiertelność była wyższa u pacjentów przyjmujących olanzapinę niezależnie od występowania tych czynników ryzyka.^{65 lat, utrudnienie połykania, uspokojenie polekowe, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Jednak niezależnie od występowania tych czynników ryzyka częstość śmiertelności była wyższa u pacjentów leczonych olanzapiną niż w grupie pacjentów leczonych placebo.”>3}

W tych samych badaniach klinicznych odnotowano również trzykrotny wzrost częstości występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych (np. udar, przejściowy atak niedokrwienny), włącznie z przypadkami śmiertelnymi, u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy placebo (1,3% vs 0,4%). U wszystkich pacjentów, u których wystąpiły zdarzenia naczyniowo-mózgowe, zidentyfikowano wcześniej istniejące czynniki ryzyka. Wiek powyżej 75 lat oraz otępienie naczyniowe lub mieszane zostały uznane za czynniki zwiększające ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych w grupie leczonej olanzapiną.^{75 lat i otępienie naczyniowe lub mieszane były uznane za czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia zdarzeń naczyniowo-mózgowych w grupie pacjentów leczonych olanzapiną. Nie ustalono skuteczności olanzapiny w czasie prowadzenia tych badań.”>4}

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, występujące częściej niż w grupie placebo. Ponadto, olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tych pacjentów.⁵

W tych badaniach wymagano, aby początkowy stan pacjentów był stabilny przy przyjmowaniu najmniejszej skutecznej dawki leków przeciwparkinsonowskich (agonistów dopaminy), oraz aby pacjenci kontynuowali przyjmowanie tych samych leków i dawek przez cały czas trwania badania. Dawkowanie olanzapiny rozpoczynano od 2,5 mg/dobę, a następnie zwiększano do maksymalnie 15 mg/dobę według oceny lekarza prowadzącego.⁶

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny jest stanem zagrażającym życiu, związanym ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Podczas terapii olanzapiną zgłaszano rzadkie przypadki ZZN. Objawy kliniczne ZZN obejmują: bardzo wysoką gorączkę, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości oraz objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno lub wahania ciśnienia tętniczego krwi, tachykardię, obfite pocenie się i zaburzenia rytmu serca).⁷

Dodatkowo może wystąpić zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku pojawienia się objawów podmiotowych i przedmiotowych sugerujących ZZN lub występowania wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.⁸

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano wystąpienie hiperglikemii i/lub rozwój albo nasilenie cukrzycy, w niektórych przypadkach z kwasicą ketonową lub śpiączką, włącznie z kilkoma przypadkami śmiertelnymi. W części przypadków odnotowano uprzednie zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.⁹

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania leków przeciwpsychotycznych. U pacjentów leczonych olanzapiną należy kontrolować stężenie glukozy we krwi na początku terapii, po 12 tygodniach leczenia, a następnie raz w roku. Wszyscy pacjenci otrzymujący leki przeciwpsychotyczne, w tym Olanzapine Lekam, powinni być obserwowani pod kątem objawów hiperglikemii (takich jak wzmożone pragnienie, wielomocz, nadmierne łaknienie lub osłabienie).¹⁰

Pacjenci chorujący na cukrzycę lub z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy wymagają regularnej kontroli w kierunku pogorszenia kontroli glikemii. Konieczne jest również regularne monitorowanie masy ciała – na początku terapii, po 4, 8 i 12 tygodniach leczenia, a następnie co trzy miesiące.¹¹

Zaburzenia lipidowe

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. Konieczne jest odpowiednie leczenie dyslipidemi, zwłaszcza u pacjentów z rozpoznaną dyslipidemią oraz u osób z czynnikami ryzyka rozwoju zaburzeń lipidowych.¹²

U wszystkich pacjentów otrzymujących leki przeciwpsychotyczne, w tym Olanzapine Lekam, należy regularnie monitorować stężenie lipidów zgodnie z wytycznymi – na początku terapii, po 12 tygodniach leczenia, a następnie co 5 lat.¹³

Działanie przeciwcholinergiczne

Pomimo wykazanej aktywności przeciwcholinergicznej olanzapiny in vitro, doświadczenia z badań klinicznych wskazują na małą częstość występowania powiązanych objawów. Jednakże, z powodu ograniczonego doświadczenia klinicznego ze stosowaniem olanzapiny u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować szczególną ostrożność przepisując lek pacjentom z przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością porażenną jelit i podobnymi schorzeniami.¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów leczonych olanzapiną często obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT), zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i wykonywać regularne badania kontrolne u pacjentów ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT, z objawami zaburzeń czynności wątroby, z wcześniej stwierdzonymi schorzeniami związanymi z ograniczoną rezerwą czynnościową wątroby oraz u pacjentów przyjmujących leki potencjalnie hepatotoksyczne.¹⁵

W przypadku rozpoznania zapalenia wątroby (w tym wątrobowokomórkowego, cholestatycznego uszkodzenia wątroby lub mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy natychmiast przerwać leczenie olanzapiną.¹⁶

Neutropenia

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z obniżoną z jakiejkolwiek przyczyny liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych, u pacjentów przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię, u pacjentów z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku w wywiadzie, u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym przez chorobę współistniejącą, radioterapię lub chemioterapię oraz u pacjentów z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną.¹⁷

Neutropenię zgłaszano często u pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem.¹⁸

Przerwanie leczenia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak: poty, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty.<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Rzadko (≥1/10 000 do 19

Odstęp QT

W badaniach klinicznych, klinicznie istotne wydłużenie odstępu QT (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [msec] w jakimkolwiek momencie po rozpoczęciu badania, u pacjentów z wyjściową wartością QTcF <500 msec) występowało niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) u pacjentów leczonych olanzapiną, przy czym nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania powiązanych zdarzeń sercowych w porównaniu z placebo.<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W badaniach klinicznych, wydłużenie odstępu QT o znaczeniu klinicznym (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [msec] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF <500 msec przed rozpoczęciem badania) u osób leczonych olanzapiną występowało niezbyt często (≥1/1 000 do 20

Niemniej jednak, należy zachować szczególną ostrożność przepisując olanzapinę w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT, zastoinową niewydolnością serca, przerostem mięśnia sercowego, hipokaliemią lub hipomagnezemią.²¹

Choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zgłaszano czasowe występowanie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Związek przyczynowy między występowaniem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej a leczeniem olanzapiną nie został jednoznacznie ustalony.<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Podczas leczenia olanzapiną, niezbyt często (≥1/1 000 do 22

Ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie pacjentów) i wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne.²³

Działanie na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na pierwotne działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność stosując ją w skojarzeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje in vitro antagonizm wobec dopaminy, może ona antagonizować działanie bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.²⁴

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub u których występują czynniki mogące obniżać próg drgawkowy. Napady drgawek zgłaszano niezbyt często u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości tych przypadków zgłaszano w wywiadzie napady drgawek lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia.²⁵

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, dyskinezy związane z leczeniem występowały ze statystycznie istotnie mniejszą częstością u pacjentów leczonych olanzapiną. Ryzyko wystąpienia późnych dyskinez zwiększa się jednak wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego też w przypadku wystąpienia objawów podmiotowych lub przedmiotowych późnych dyskinez u pacjenta przyjmującego olanzapinę, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.²⁶

Objawy te mogą czasowo nasilić się lub nawet pojawić po odstawieniu leku.²⁷

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych olanzapiny u pacjentów w podeszłym wieku obserwowano niezbyt często przypadki niedociśnienia ortostatycznego. U pacjentów powyżej 65. roku życia zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego.²⁸

Nagła śmierć sercowa

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano przypadki nagłej śmierci sercowej u pacjentów leczonych tym lekiem. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym typu kohortowego, ryzyko domniemanej nagłej śmierci sercowej u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie wyższe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. W badaniu tym ryzyko związane ze stosowaniem olanzapiny było porównywalne do ryzyka stosowania atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²⁹

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. Badania z udziałem pacjentów w wieku 13-17 lat wykazały różnorodne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych oraz wzrost stężenia prolaktyny.³⁰

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Olanzapine Lekam w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla pacjentów chorych na fenyloketonurię.³¹

Pacjenci, którzy nie mogą przyjmować mannitolu, powinni być poinformowani, że produkt leczniczy Olanzapine Lekam w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera mannitol.³²