Właściwości farmakokinetyczne rupatadyny

Rupatadyna, substancja czynna produktu Rupatadine Bluefish 10 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, którego znajomość jest istotna dla optymalnego stosowania leku w praktyce klinicznej. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesu wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji rupatadyny w organizmie człowieka.¹

Wchłanianie i biodostępność

Rupatadyna po podaniu doustnym ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (tmax) osiągane jest w czasie około 0,75 godziny po przyjęciu leku. Przy jednorazowym podaniu doustnym dawki 10 mg średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 2,6 ng/ml, natomiast po zastosowaniu dawki 20 mg wartość ta wzrasta do 4,6 ng/ml.²

Badania wykazały, że farmakokinetyka rupatadyny ma charakter liniowy w zakresie dawek 10-20 mg, zarówno przy podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym. W przypadku podawania dawki 10 mg raz na dobę przez 7 dni średnie Cmax wzrastało do 3,8 ng/ml.³

Należy zaznaczyć, że nie prowadzono badań z dożylnym podawaniem rupatadyny u ludzi, w związku z czym brak jest danych dotyczących bezwzględnej biodostępności tej substancji.⁴

Wpływ pokarmu na farmakokinetykę rupatadyny

Przyjmowanie rupatadyny wraz z pokarmem wywiera istotny wpływ na jej parametry farmakokinetyczne. Spożywanie posiłku podczas aplikacji leku powoduje zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji (AUC) na rupatadynę o około 23%. Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) ulega wydłużeniu o około 1 godzinę.⁵

Co interesujące, ekspozycja na jeden z aktywnych metabolitów rupatadyny oraz na główny nieaktywny metabolit pozostaje praktycznie niezmieniona (odnotowano niewielkie zmniejszenie o około 5% i 3%). Spożywanie pokarmu nie wpływa na maksymalne stężenie rupatadyny w osoczu (Cmax). Zaobserwowane różnice w parametrach farmakokinetycznych nie mają jednak istotnego znaczenia klinicznego.⁶

Dystrybucja

Po wchłonięciu rupatadyna charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 98,5-99%. Oznacza to, że jedynie niewielka frakcja substancji czynnej występuje w osoczu w postaci wolnej, niezwiązanej.⁷

Stężenie rupatadyny w osoczu zmniejsza się zgodnie z modelem dwuwykładniczym, ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) wynoszącym 5,9 godziny.⁸

Metabolizm

Rupatadyna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów ludzkiej wątroby wykazały, że rupatadyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450.⁹

W wyniku przemian metabolicznych powstają liczne metabolity, wśród których zidentyfikowano desloratadynę oraz różne hydroksylowane pochodne. Aktywne metabolity stanowią znaczący udział w całkowitej ekspozycji ogólnoustrojowej substancji czynnej – desloratadyna odpowiada za 27%, natomiast hydroksylowane pochodne za 48% całkowitej ekspozycji.¹⁰

Eliminacja

Badania nad wydalaniem rupatadyny znakowanej izotopem 14C (w dawce 40 mg) wykazały, że w ciągu 7 dni 34,6% podanej radioaktywności wykryto w moczu, natomiast 60,9% w kale. Zarówno w moczu, jak i w kale stwierdzano jedynie nieznaczne ilości niezmienionej substancji czynnej, co potwierdza, że rupatadyna ulega niemal całkowitej biotransformacji przed wydaleniem z organizmu.¹¹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Przeprowadzono porównawcze badania farmakokinetyczne z udziałem zdrowych młodych osób dorosłych oraz ochotników w podeszłym wieku. Wykazano, że u osób starszych wartości AUC i Cmax dla rupatadyny były większe niż u osób młodszych. Różnica ta prawdopodobnie wynika ze zmniejszonej intensywności wątrobowego metabolizmu pierwszego przejścia u osób w podeszłym wieku.¹²

Warto zauważyć, że nie zaobserwowano podobnych różnic w przypadku metabolitów rupatadyny. Średni okres półtrwania eliminacji rupatadyny różnił się między grupami wiekowymi i wynosił 8,7 godziny u osób w podeszłym wieku oraz 5,9 godziny u młodszych ochotników.¹³

Pomimo zaobserwowanych różnic w parametrach farmakokinetycznych, nie mają one istotnego znaczenia klinicznego. W związku z tym nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób w podeszłym wieku przyjmujących standardową dawkę 10 mg rupatadyny.¹⁴