metabolizm pierwszego przejścia
Metabolizm pierwszego przejścia (ang. first-pass metabolism) to proces biotransformacji substancji leczniczej, który zachodzi podczas jej pierwszego przepływu przez wątrobę, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego. Jest to kluczowy mechanizm wpływający na biodostępność leków podawanych drogą doustną.
Podczas metabolizmu pierwszego przejścia, lek zaabsorbowany z przewodu pokarmowego transportowany jest poprzez żyłę wrotną bezpośrednio do wątroby, gdzie podlega intensywnym procesom enzymatycznym. Głównymi enzymami uczestniczącymi w tym procesie są enzymy cytochromu P450, które mogą znacząco zmniejszyć ilość aktywnej substancji docierającej do krążenia systemowego.
Konsekwencją intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia jest konieczność stosowania wyższych dawek leków podawanych doustnie w porównaniu do podania parenteralnego. Zjawisko to jest szczególnie istotne dla substancji takich jak nitrogliceryna, propranolol, morfina czy lidokaina, których biodostępność po podaniu doustnym jest znacząco obniżona.
W praktyce klinicznej, znajomość podatności leku na metabolizm pierwszego przejścia pozwala na odpowiednie dostosowanie drogi podania, dawkowania oraz przewidywanie potencjalnych interakcji lekowych, które mogą wpływać na aktywność enzymów wątrobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupafin 1 mg/ml
Rupatadyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z wartościami Cmax wynoszącymi odpowiednio 1,9 ng/ml u dzieci w wieku 2-5 lat oraz 2,5 ng/ml u dzieci 6-11 lat, a AUC około 10,4-10,7 ng∙h/ml. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest dłuższy u dzieci (15,9 h dla 2-5 lat i 12,3 h dla 6-11 lat) niż u dorosłych i młodzieży, co może wynikać z różnic w formulacji (roztwór doustny vs tabletki). Spożycie pokarmu zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową (AUC) rupatadyny o około 23%, nie wpływając jednak na maksymalne stężenie (Cmax), a różnica ta nie ma znaczenia klinicznego. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm pierwszego przejścia, z wydaleniem 34,6% dawki w moczu i 60,9% w kale w ciągu 7 dni, przy niemal całkowitym metabolizmie substancji czynnej.
AUC, badanie in vitro, biodostępność, Cmax, cytochrom P450 3A4, desloratadyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, glikoproteina p, hamowanie enzymatyczne, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania eliminacji, pochodne hydroksylowane, roztwór doustny, Rupafin, rupatadyna, transporter leków - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sidretella 20 3 mg + 0,02 mg
Sidretella 20 zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu, które charakteryzują się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie drospirenonu w surowicy wynosi około 38 ng/ml po 1-2 godzinach, z biodostępnością 76-85%, natomiast etynyloestradiol osiąga stężenie maksymalne około 33 pg/ml w tym samym czasie, z biodostępnością około 60%. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami, nie z SHBG ani CBG, a jego okres półtrwania wynosi 31 godzin, podczas gdy etynyloestradiol wykazuje okres półtrwania około 24 godzin i wiąże się nieswoiście z albuminami w 98,5%. Metabolizm drospirenonu obejmuje otwarcie pierścienia laktonowego oraz redukcję i sulfatację, z udziałem CYP3A4, a etynyloestradiol ulega głównie hydroksylacji pierścienia aromatycznego z udziałem licznych enzymów CYP, w tym CYP3A4/5. Metabolity drospirenonu eliminowane są głównie z kałem i moczem (stosunek 1,2-1,4), a etynyloestradiolu z moczem i żółcią (stosunek 4:6).
albumina surowicy, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, faza eliminacji, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, hiperkaliemia, klirens doustny, klirens metaboliczny, metabolit, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sertagen 50 mg
Sertralina, substancja czynna leku Sertagen, charakteryzuje się farmakokinetyką umożliwiającą dawkowanie raz na dobę, z Tmax wynoszącym 4,5-8,4 godziny oraz okresem półtrwania około 26 godzin (zakres 22-36 godzin). Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu, a około 98% sertraliny wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6, a główny metabolit – N-demetylosertralina – wykazuje dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Sertralina i jej metabolity są wydalane z kałem i moczem, przy czym mniej niż 0,2% leku jest wydalane z moczem w formie niezmienionej. Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie 50-200 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu stosowania.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, desmetylosertralina, enzymy metabolizujące, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, farmakokinetyka sertraliny, intensywny metabolizm, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm sertraliny, N-demetylosertralina, niewydolność nerek, odpowiedź kliniczna, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, Sertagen, słaby metabolizm, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, Tmax, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 40 mg 40 mg
Produkt Medikinet CR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym z szybkim wzrostem stężenia w osoczu w pierwszej fazie oraz kolejnym wzrostem i 3-4 godzinną fazą plateau utrzymującą stężenie na poziomie ≥75% Cmax. Po podaniu dawki 20 mg po śniadaniu, Cmax wynosi 6,4 ng/ml, tmax 2,75 h, AUCinf 48,9 ng·h/ml, a okres półtrwania t½ to 3,2 h. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a przyjmowanie leku z posiłkiem, zwłaszcza tłustym, opóźnia tmax o około 1,5 h, nie zmieniając całkowitej biodostępności. Zaleca się podawanie leku podczas lub bezpośrednio po śniadaniu, aby uniknąć zbyt szybkiego wchłaniania i potencjalnych zaburzeń profilu terapeutycznego. Zawartość kapsułki może być wysypana na pokarm o odpowiedniej konsystencji bez utraty biorównoważności.
biorównoważność, chlorowodorek metylofenidatu, d-metylofenidat, dostępność biologiczna leku, dystrybucja tkankowa, erytrocyt, farmakokinetyka metylofenidatu, izomer, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens, kwas 2-fenylo-2-piperydylooctowy, kwas rytalinowy, l-metylofenidat, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zespół hiperkinetyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 30 mg 30 mg
Farmakokinetyka chlorowodorku metylofenidatu w kapsułkach Medikinet CR charakteryzuje się dwufazowym profilem uwalniania, z szybkim wzrostem stężenia w osoczu (Cmax 6,4 ng/ml) osiąganym w około 2,75 godziny (tmax) po podaniu dawki 20 mg oraz fazą plateau trwającą 3-4 godziny, podczas której stężenie utrzymuje się na poziomie co najmniej 75% maksymalnego stężenia. Pole powierzchni pod krzywą (AUCinf) wynosi 48,9 ng∙h/ml, a okres półtrwania (t½) około 3,2 godziny. Biodostępność leku wynosi około 30% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Podanie leku z pokarmem opóźnia wchłanianie (tmax o 1,5 h), ale nie wpływa na całkowitą dostępność biologiczną, co uzasadnia zalecenie przyjmowania Medikinet CR podczas lub po śniadaniu. Zawartość kapsułki może być podawana zarówno w formie nienaruszonej, jak i wysypanej na pokarm o odpowiedniej konsystencji bez utraty biorównoważności.
chlorowodorek metylofenidatu, dostępność biologiczna, dostępność ogólnoustrojowa, dwufazowe uwalnianie, erytrocyt, farmakokinetyka metylofenidatu, kapsułka o natychmiastowym uwalnianiu, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kwas 2-fenylo-2-piperydylooctowy, kwas rytalinowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole powierzchni pod krzywą, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zespół hiperkinetyczny - Leksykon substancji czynnych
Chlormadinon octan – Właściwości farmakokinetyczne
Chlormadinon octan, składnik aktywny preparatu Clormetin (2 mg chlormadinonu octanu + 0,03 mg etynyloestradiolu), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz wysoką biodostępnością, wynikającą z braku efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga w ciągu 1-2 godzin, a okres półtrwania wynosi około 34 godzin po dawce pojedynczej i wydłuża się do 36-39 godzin przy dawkowaniu wielokrotnym. Substancja wiąże się w ponad 95% z albuminami, nie wykazując powinowactwa do SHBG ani CBG, a jej metabolity, głównie 3α- i 3β-hydroksychlormadynonu octan, zachowują aktywność przeciwandrogenową. Eliminacja chlormadinonu octanu i jego metabolitów odbywa się równomiernie przez nerki i kał, głównie w postaci koniugatów.
aktywność przeciwandrogenowa, albuminy, białka osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biodostępność układowa, biotransformacja, chlormadinon octan, cytochrom P-450, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, główny metabolit, glukuronidy, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, induktory enzymatyczne, interakcje lekowe, koniugaty, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolity osocza, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, sprzęganie, stężenie w osoczu, tkanka tłuszczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupiron 10 mg
Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg (produkt leczniczy Rupiron), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2,6 ng/ml po 0,75 godziny (tmax). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 10-20 mg, a po 7-dniowym podawaniu dawki 10 mg Cmax wzrasta do 3,8 ng/ml. Spożycie pokarmu zwiększa całkowitą ekspozycję (AUC) o 23% i wydłuża tmax o 1 godzinę, nie wpływając jednak na Cmax ani na ekspozycję na metabolity. Rupatadyna wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (98,5-99%) oraz intensywny metabolizm pierwszego przejścia głównie przez CYP3A4, z aktywnymi metabolitami stanowiącymi 27% i 48% całkowitej ekspozycji substancji czynnych. Okres półtrwania eliminacji wynosi średnio 5,9 godziny u młodych dorosłych, a u osób starszych wydłuża się do 8,7 godziny, co nie wymaga jednak korekty dawki.
aktywny metabolit, białka osocza, CYP3A4, desloratadyna, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, farmakokinetyka rupatadyny, farmakokinetyka w grupach szczególnych, glikoproteina p, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątrobowe, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, rupatadyna, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pantoprazol Zentiva 40 mg
Pantoprazol Zentiva w dawce 40 mg podawany dożylnie wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 10-80 mg, niezależnie od drogi podania. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~98%) oraz ograniczoną objętością dystrybucji (~0,15 L/kg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2C19 (demetylacja i sprzęganie z siarczanem) oraz CYP3A4 (utlenienie). Okres półtrwania pantoprazolu u osób zdrowych wynosi około 1 godziny, a klirens około 0,1 L/h/kg. Metabolity eliminowane są głównie przez nerki (~80%), z głównym metabolitem demetylopantoprazolem sprzężonym z siarczanem o okresie półtrwania około 1,5 godziny. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę – u osób słabo metabolizujących obserwuje się 6-krotnie wyższe AUC i około 60% wyższe Cmax, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania.
AUC, biotransformacja, demetylopantoprazol, dializoterapia, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, farmakokinetyka pantoprazolu, hemodializa, klasyfikacja Childa, kwas solny, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoby słabo metabolizujące, pantoprazol sodowy, podanie dożylne, polimorfizm genetyczny, proszek do sporządzania roztworu, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Olej rybny – Właściwości farmakokinetyczne
Olej rybny, będący składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, charakteryzuje się unikalnymi właściwościami farmakokinetycznymi. W preparatach takich jak Omegaven, SMOFlipid czy SmofKabiven, olej rybny dostarcza kwasów tłuszczowych omega-3, głównie EPA (1,25-2,82 g/100 ml w Omegaven) oraz DHA (1,44-3,09 g/100 ml w Omegaven). Cząsteczki tłuszczu z oleju rybnego wykazują okres półtrwania około 54 minut u zdrowych mężczyzn, a ich klirens jest zbliżony do triglicerydów długołańcuchowych (LCT). W mieszankach takich jak SMOFlipid, które zawierają różne oleje, eliminacja oleju rybnego jest szybsza niż samych LCT, co sprzyja efektywniejszemu usuwaniu tłuszczów z organizmu. W porównaniu do innych składników emulsji, olej z oliwek ma najniższy klirens, a triglicerydy o średniej długości łańcucha (MCT) eliminują się najszybciej.
chylomikron endogenny, eliminacja tłuszczów, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina olejów, okres półtrwania, olej rybny wysoko oczyszczony, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd średniołańcuchowy, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Nalokson – Właściwości farmakodynamiczne
Nalokson, półsyntetyczna pochodna morfiny, jest specyficznym antagonistą receptorów opioidowych (kappa, mu, delta) o wysokim powinowactwie, stosowanym przede wszystkim jako antidotum w przedawkowaniu opioidów oraz składnik preparatów złożonych z agonistami opioidowymi (np. oksykodonem) w celu ograniczenia działań niepożądanych obwodowych, takich jak zaparcia. Jego mechanizm działania opiera się na kompetycyjnym wiązaniu z receptorami opioidowymi w OUN i narządach obwodowych, wypierając agonistów i częściowych antagonistów. Nalokson charakteryzuje się brakiem działania agonistycznego, nie nasila depresji ośrodkowej wywołanej lekami nieopioidowymi oraz korzystnym profilem bezpieczeństwa nawet przy dawkach 10-krotnie przekraczających standardowe, bez ryzyka depresji oddechowej czy działań psychotomimetycznych. Biodostępność po podaniu doustnym jest niska (<3%), co ogranicza jego działanie ogólnoustrojowe i umożliwia stosowanie w preparatach złożonych, gdzie działa głównie miejscowo w przewodzie pokarmowym, przeciwdziałając zaparciom opioidowym. Po podaniu dożylnym efekt antagonistyczny pojawia się w ciągu 2 minut i trwa zwykle 1-4 godziny, co wymaga czasem powtarzania dawek w przypadku przedawkowania opioidów o długim czasie działania.
antagonista opioidowy, antagonizm konkurencyjny, badanie podwójnie zaślepione, biodostępność, depresja oddechowa, diagnostyka różnicowa, diagnostyka różnicowa zatruć, działanie antagonistyczne, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, metabolizm pierwszego przejścia, N-allilo-nor-oksymorfon, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna morfiny, przedawkowanie opioidów, receptory opioidowe, selektywność działania, spontaniczne wypróżnienie, wiązanie kompetycyjne, zaparcie wywołane opioidami, zespół abstynencyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ryaltris 600 mcg + 25 mcg/dawkę
Produkt leczniczy Ryaltris zawiera mometazonu furoinian jednowodny (25 µg/dawkę) oraz olopatadyny chlorowodorek (600 µg/dawkę) w formie aerozolu do nosa. Po wielokrotnym donosowym podaniu (2 rozpylenia do każdego otworu nosowego dwa razy na dobę, co odpowiada 2400 µg olopatadyny i 100 µg mometazonu furoinianu dziennie) u pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, średnie maksymalne stężenia (Cmax) wynosiły odpowiednio 19,80 ± 7,01 ng/ml dla olopatadyny oraz 9,92 ± 3,74 pg/ml dla mometazonu furoinianu. Średnie pole pod krzywą (AUCtau) wynosiło 88,77 ± 23,87 ng*hr/ml dla olopatadyny i 58,40 ± 27,00 pg*h/ml dla mometazonu. Mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosiła 1 godzinę dla obu substancji. Olopatadyna wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~55%), głównie z albuminą, natomiast mometazonu furoinian charakteryzuje się wysokim wiązaniem białkowym (98-99%). Nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych między tymi składnikami.
aerozol do nosa, albumina surowicy, cytochrom P-450, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, klirens kreatyniny, lek macierzysty, metabolizm pierwszego przejścia, mometazonu furoinian, okres półtrwania, olopatadyna, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fevarin 50 mg
Maleinian fluwoksaminy, substancja czynna leku Fevarin (50 mg, tabletki powlekane), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-8 godzinach. Biodostępność wynosi około 53% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, a wchłanianie jest niezależne od posiłku. Lek wiąże się z białkami osocza w 80%, co oznacza, że 20% pozostaje w formie wolnej, farmakologicznie aktywnej. Objętość dystrybucji wynosi 25 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek, w tym do ośrodkowego układu nerwowego. Okres półtrwania fluwoksaminy po pojedynczej dawce wynosi 13-15 godzin, a przy terapii przewlekłej wydłuża się do 17-22 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Stan stacjonarny osiągany jest po 10-14 dniach, co jest istotne dla oceny pełnego efektu terapeutycznego.
biodostępność fluwoksaminy, biotransformacja w wątrobie, Cmax, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, efekt pierwszego przejścia, eliminacja metabolitów, Fevarin, fluwoksamina, frakcja wolna, izoenzym cytochromu P450, liniowa farmakokinetyka, maleinian fluwoksaminy, metabolizm pierwszego przejścia, nieliniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacyjna demetylacja, ośrodkowy układ nerwowy, penetracja do tkanek, powinowactwo do białek osocza, proces farmakokinetyczny, równowaga dynamiczna, silna inhibicja, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizm, umiarkowanie silna inhibicja, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie leku z białkami, wolny metabolizm CYP2D6, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Agastin 20 mg 20 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Agastin 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1-2 godzinach, a jego biodostępność wynosi około 40% po jednorazowym podaniu doustnym, wzrastając do około 60% przy podawaniu wielokrotnym. Lek wykazuje umiarkowaną dystrybucję (objętość dystrybucji około 0,3 l/kg) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co determinuje potencjalne interakcje międzylekowe, zwłaszcza u pacjentów z polimorfizmem genetycznym CYP2C19. U osób słabo metabolizujących (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC omeprazolu jest 5-10-krotnie wyższe, a Cmax 3-5-krotnie wyższe, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania leku jest krótki (<1 godzina), a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (~80%) i kałem.
biodostępność ogólnoustrojowa, biodostępność omeprazolu, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka nieliniowa, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent słabo metabolizujący, pacjent szybko metabolizujący, peletka powlekana, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, populacja pediatryczna, sulfon omeprazolu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cirrus Duo 5 mg + 120 mg
Cirrus Duo zawiera 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku o natychmiastowym uwalnianiu oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku o przedłużonym uwalnianiu. Cetyryzyna charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 1 godziny po podaniu na czczo, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (93%) i objętością dystrybucji około 0,5 l/kg masy ciała. Metabolizm pierwszego przejścia jest nieistotny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z 65% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania cetyryzyny wynosi około 9 godzin, ulegając wydłużeniu u pacjentów z niewydolnością nerek. Pseudoefedryna osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-6 godzinach od wielokrotnego podania, jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem, a jej eliminacja zależy od pH moczu (szybsza przy niskim pH, wolniejsza przy zasadowym). Okres półtrwania pseudoefedryny w stanie stacjonarnym wynosi około 9 godzin.
biodostępność substancji czynnej, cetyryzyna dichlorowodorek, dystrybucja w organizmie, interakcja farmakokinetyczna, metabolizm pierwszego przejścia, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pH moczu, podanie na czczo, przedłużone uwalnianie, pseudoefedryna chlorowodorek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ozased 2 mg/ml
Midazolam, zawarty w produkcie OZASED (2 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z medianą Tmax wynoszącą 35-45 minut u dorosłych i młodzieży oraz ≤30 minut u dzieci. Po dawce 15 mg u dorosłych Cmax osiąga 113 ng/ml, natomiast u dzieci przy dawce 0,12-0,30 mg/kg średnia Cmax wynosi 40,8 ng/ml. Bezwzględna biodostępność midazolamu z OZASED wynosi około 39,4%. Lek wykazuje szybkie rozprzestrzenianie się w tkankach, wysokie wiązanie z białkami osocza (96-98%) oraz objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym w zakresie 1,0-6,6 l/kg, z wartością 4,7 l/kg u dorosłych. Metabolizm midazolamu odbywa się głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania farmakologicznie czynnego α-hydroksymidazolamu, który stanowi około 30-50% stężenia leku macierzystego i odpowiada za około 34% działania terapeutycznego. Współczynnik metaboliczny α-hydroksymidazolamu do midazolamu wynosi 0,313 u dorosłych, 0,364 u młodzieży i 0,504 u dzieci.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, biotransformacja, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolit farmakologicznie czynny, metabolizm pierwszego przejścia, midazolam, objętość dystrybucji, obszar pod krzywą, okres półtrwania, OZASED, pacjent otyły, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewlekła niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zastoinowa niewydolność serca, α-hydroksymidazolam - Leksykon substancji czynnych
Chinagolid – Właściwości farmakokinetyczne
Chinagolid, substancja czynna Norprolacu, charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz znaczną dystrybucją w tkankach (objętość dystrybucji około 100 l). Wiązanie z białkami osocza jest wysokie (~90%) i nieswoiste. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, co skutkuje wydalaniem ponad 95% dawki w postaci metabolitów, głównie nieaktywnych związków siarczanowych i glukuronowych, zarówno z moczem, jak i kałem w zbliżonych proporcjach. Okres półtrwania chinagolidu wynosi 11,5 godziny po dawce jednorazowej i wydłuża się do około 17 godzin w stanie równowagi farmakodynamicznej.
białko osocza, biodostępność, biotransformacja, chinagolid, działanie hamujące, efekt kliniczny, farmakokinetyka, hamowanie wydzielania prolaktyny, metabolizm pierwszego przejścia, metoda radioimmunologiczna, Norprolac, objętość dystrybucji, odpowiedź terapeutyczna, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pochodna N-deetylowa, prolaktyna, równowaga farmakodynamiczna, stan równowagi, zależność dawka-odpowiedź - Leksykon substancji czynnych
Spironolakton – Właściwości farmakokinetyczne
Spironolakton, antagonista aldosteronu, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (70-80%), z istotnym wzrostem absorpcji przy podaniu z posiłkiem (25-70%). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga 80 ng/ml po około 2,6 godzinach (Tmax) przy dawce 100 mg/dobę podawanej przez 15 dni. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (14,4 L/kg) oraz silne wiązanie z białkami osocza (>90%), a jego klirens wynosi 100 ml/kg/min. Spironolakton podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, tworząc aktywne metabolity, w tym 7-α-tiometylospironolakton (Cmax 391 ng/ml, Tmax 3,2 h, t1/2 13,8 h) oraz kanrenon (Cmax 181 ng/ml, Tmax 4,3 h, t1/2 16,5 h), które znacząco wydłużają działanie terapeutyczne leku. Okres półtrwania samego spironolaktonu wynosi 1,3-2 h, natomiast metabolitów od 2,8 do około 15 h. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, z udziałem dróg żółciowych.
7-α-tiometylospironolakton, aktywny metabolit, antagonista aldosteronu, biodostępność substancji, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie moczopędne, efekt diuretyczny, efekt farmakologiczny, kanrenon, klirens, metabolit siarkowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, spironolakton, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zoloft 100 mg
Sertralina, dostępna w dawkach 50 mg i 100 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych 50-200 mg, z Tmax wynoszącym 4,5-8,4 godziny oraz okresem półtrwania około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek charakteryzuje się wysokim (około 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Metabolit N-desmetylosertralina ma dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Osiągnięcie stężeń stacjonarnych następuje po około tygodniu stosowania, z około dwukrotną kumulacją. Wydalanie sertraliny w formie niezmienionej z moczem jest minimalne (<0,2%), a metabolity usuwane są zarówno z kałem, jak i moczem w podobnych proporcjach. Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku, co pozwala na elastyczność w podawaniu względem posiłków.
AUC, biodostępność, chlorowodorek, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, desmetylosertralina, farmakokinetyka liniowa, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, sertralina, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, stężenie stacjonarne, T1/2, Tmax, uszkodzenie wątroby, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klozapol 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Klozapol, charakteryzuje się wysoką efektywnością wchłaniania po podaniu doustnym (90-95%), niezależną od obecności pokarmu, co sprzyja stabilności terapii. Bezwzględna biodostępność wynosi 50-60% z powodu umiarkowanego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenia we krwi osiągane są średnio po 2,1 godzinie (zakres 0,4-4,2 h). Objętość dystrybucji wynosi 1,6 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (95%), co ma znaczenie dla dystrybucji i potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP1A2, CYP3A4, z mniejszym udziałem CYP2C19 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu demetylowego o mniejszej sile działania i krótszym czasie aktywności.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP1A2, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, eliminacja dwufazowa, klozapina, Klozapol, krzywa zależności stężenia, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie we krwi, metabolit demetylowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Produkt leczniczy Duexon zawiera salmeterol (w postaci ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian, dostępny w dawkach 25 μg + 50 μg, 25 μg + 125 μg oraz 25 μg + 250 μg w formie aerozolu inhalacyjnego. Farmakokinetyka obu substancji jest zbliżona do podawania ich osobno, co umożliwia oddzielną ocenę każdego składnika. Salmeterol działa miejscowo w płucach, a jego stężenia w osoczu są bardzo niskie (~200 pg/ml lub mniej), co utrudnia precyzyjne oznaczenia i ogranicza dostępność danych farmakokinetycznych. Flutykazonu propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną 5-11% dawki nominalnej, zależną od typu inhalatora, z mniejszą ekspozycją u pacjentów z astmą. Wchłanianie flutykazonu przebiega głównie przez płuca, z minimalną ekspozycją ogólnoustrojową po połknięciu (<1%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Lek wykazuje liniową zależność dawka-ekspozycja, klirens osoczowy 1150 ml/min, objętość dystrybucji około 300 l, okres półtrwania około 8 godzin oraz 91% wiązania z białkami osocza.
aerozol inhalacyjny zawiesina, astma, biodostępność całkowita, biodostępność flutykazonu propionianu, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka flutykazonu, farmakokinetyka salmeterolu, flutykazonu propionian, inhalator typu Dysk, izoenzym 3A4 cytochromu P450, klirens nerkowy, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, ksynafonian, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podawanie wziewne, salmeterol, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Propranolol Accord 10 mg
Propranolol chlorowodorek wykazuje różne właściwości farmakokinetyczne w zależności od drogi podania, co ma kluczowe znaczenie dla dawkowania i efektu klinicznego. Po podaniu doustnym lek jest całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach na czczo. Charakteryzuje się szeroką dystrybucją, z najwyższymi stężeniami w płucach, wątrobie, nerkach, mózgu i sercu. Propranolol silnie wiąże się z białkami osocza (80-95%), co wpływa na jego biodostępność i interakcje lekowe. Metabolizm wątrobowy jest intensywny (około 90% dawki doustnej), co powoduje efekt pierwszego przejścia i zmniejsza biodostępność. Po podaniu dożylnym metabolizm jest mniej intensywny, a obecność 4-hydroksypropranololu, głównego metabolitu po podaniu doustnym, nie jest stwierdzana. Okres półtrwania wynosi około 3-6 godzin po podaniu doustnym i około 2 godzin po podaniu dożylnym.
4-hydroksypropranolol, biodostępność, dystrybucja w organizmie, działanie niepożądane, faza eliminacji, interakcja z lekami, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm propranololu, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, parametr farmakokinetyczny, podanie doustne, podanie dożylne, propranolol chlorowodorek, przepływ wątrobowy, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lidoposterin 50 mg/g
Lidoposterin 50 mg/g w postaci maści doodbytniczej charakteryzuje się biodostępnością lidokainy na poziomie 50-70%, co jest istotne dla oceny ryzyka działań ogólnoustrojowych. Po podaniu wielokrotnym dawki 2,5 g (125 mg lidokainy) trzy razy na dobę przez trzy dni, średnia geometryczna AUC wynosiła 503,8 ng/ml·h, Cmax 145,9 ng/ml, a Tmax 1,83 godziny. Stężenia lidokainy w osoczu pozostają znacznie poniżej progu toksyczności (1500 ng/ml dla efektów ogólnoustrojowych i 3000 ng/ml dla efektów toksycznych), co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w zalecanych dawkach. Lidokaina wiąże się w około 70% z białkami osocza, głównie alfa-1-kwaśną glikoproteiną, co wpływa na jej dystrybucję i biodostępność aktywnej frakcji. Lek przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, co ma znaczenie kliniczne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży oraz potencjalnych działań ośrodkowych.
6-dimetyloanilina, aktywność drgawkowa, alfa-1 kwaśna glikoproteina, bariera krew-mózg, biodostępność lidokainy, CYP1A2, CYP3A4, dystrybucja leku, działanie ogólnoustrojowe, efekt toksyczny, funkcja hepatocytów, izoenzym cytochromu P450, klirens lidokainy, lidokaina, metabolizm pierwszego przejścia, monoetyloglicyneksylidyd, niewydolność serca, okres półtrwania w osoczu, podanie doodbytnicze, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wirusowe zapalenie wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – DEXApico (1625 mg + 6,5 mg)/5 ml
Produkt leczniczy DexaPico, zawierający dekstrometorfanu bromowodorek oraz wyciąg z kwiatu lipy, wykazuje istotne ryzyko interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, szczególnie w kontekście inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) oraz leków hamujących enzym CYP2D6. Stosowanie DexaPico jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO oraz w okresie 14 dni po zakończeniu ich terapii ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się wysoką gorączką, nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami rytmu serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z linezolidem, który działa jak inhibitor MAO, oraz z chinidyną, powodującą nawet 20-krotny wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu, co znacząco zwiększa ryzyko toksyczności i zespołu serotoninowego. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, terbinafina, amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet oraz leki przeciwpsychotyczne (haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna), mogą podnosić stężenie dekstrometorfanu, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej redukcji dawki.
alkohol etylowy, amiodaron, barbituran, benzodiazepina, buprenorfina, bupropion, chinidyna, choroba układu oddechowego, cynakalcet, CYP2D6, dekstrometorfan bromowodorek, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, difenhydramina, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hiperkalcemia, inhibitor monoaminooksydazy, klemastyna, lek antyarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, linezolid, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, sertralina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, upośledzona funkcja wątroby, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symazide MR 60 mg 60 mg
Gliklazyd, substancja czynna w Symazide MR 60 mg (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnym od przyjmowania posiłku, co zapewnia stabilne stężenie leku w osoczu przez ponad 24 godziny po jednorazowej dawce 60 mg. Maksymalne stężenie osiągane jest stopniowo w ciągu 6 godzin, a następnie utrzymuje się na stałym poziomie do 12 godzin. Gliklazyd wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~95%) oraz umiarkowaną objętość dystrybucji (~30 l). Metabolizm leku zachodzi głównie w wątrobie, bez obecności aktywnych metabolitów w osoczu, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z jedynie 1% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi od 12 do 20 godzin, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę.
biodostępność leku, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, cukrzyca typu 2, dystrybucja w organizmie, działanie hipoglikemizujące, farmakokinetyka leku, gliklazyd, liniowa farmakokinetyka, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, profil farmakokinetyczny, stężenie terapeutyczne, stężenie we krwi, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 50 mg
Tapentadol, substancja czynna produktu leczniczego BINATTA w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością bezwzględną około 32% po podaniu doustnym na czczo, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po 3-6 godzinach, a zależność AUC od dawki jest liniowa w zakresie terapeutycznym. Współczynnik akumulacji przy dawkowaniu 86 mg i 172 mg dwa razy na dobę wynosi około 1,5, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii. Spożycie posiłku bogatotłuszczowego powoduje nieistotny klinicznie wzrost AUC o 8% i Cmax o 18%, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych związanych z wypieraniem z miejsc wiązania.
badanie farmakokliniczne, biodostępność tapentadolu, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka tapentadolu, glukuronidacja tapentadolu, hydroksytapentadol, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid, O-glukuronid tapentadolu, okres półtrwania, sprzęganie z kwasem glukuronowym, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, współczynnik akumulacji - Leksykon substancji czynnych
Dimetikon – Dawkowanie i sposób podawania
Dimetikon jest stosowany głównie w leczeniu dolegliwości związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym oraz w terapii ostrej biegunki, zwłaszcza gdy towarzyszy jej dyskomfort przewodu pokarmowego. Preparat Esputicon w formie kropli doustnych (980 mg/g) u dorosłych zaleca się w dawce 4 × 2 krople po posiłkach i przed snem, z możliwością zwiększenia do 3 × 5 kropli w przypadku nasilonych objawów; jedna kropla zawiera około 20 mg dimetikonu. U niemowląt i małych dzieci (od 1 miesiąca życia) dawka wynosi 1-2 krople 2 razy na dobę. W przygotowaniu do badań RTG i USG stosuje się 4 × 2 krople na dwa dni przed badaniem oraz 5 kropli na czczo w dniu badania. Preparat Stoperan S, zawierający 125 mg dimetikonu i 2 mg loperamidu w tabletce, jest wskazany u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w leczeniu ostrej biegunki z dyskomfortem przewodu pokarmowego, z dawką początkową 2 tabletki (dorośli) lub 1 tabletka (młodzież), a następnie 1 tabletka po każdym luźnym stolcu, maksymalnie 4 tabletki na dobę, nie dłużej niż 2 dni. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat oraz w leczeniu biegunki związanej z IBS u osób poniżej 18 lat.
dimetikon, dyskomfort przewodu pokarmowego, Esputicon, farmakokinetyka leku, gazy w przewodzie pokarmowym, loperamid, luźny stolec, metabolizm pierwszego przejścia, ostra biegunka, postać farmaceutyczna, Stoperan S, wzdęcie brzucha, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Interakcje leku – Flixonase Nasule 400 mcg/dawkę donosową
Flutykazon propionian w dawce 400 µg/dawkę podawany donosowo charakteryzuje się niskim stężeniem ogólnoustrojowym dzięki nasilonymu metabolizmowi pierwszego przejścia i wysokiemu klirensowi osoczowemu zależnemu od CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (100 mg 2x/dobę) i kobicystat, mogą powodować kilkusetkrotne zwiększenie stężenia flutykazonu w surowicy, co prowadzi do istotnego obniżenia kortyzolu i ryzyka zespołu Cushinga oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. Inhibitory o mniejszej sile, jak ketokonazol i erytromycyna, powodują jedynie niewielkie lub pomijalne zwiększenie ekspozycji, bez znaczącego wpływu na stężenie kortyzolu. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania flutykazonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, a w przypadku konieczności – ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów.
antybiotyk makrolidowy, błona śluzowa nosa, CYP3A4, działania niepożądane kortykosteroidów, działanie immunosupresyjne kortykosteroidów, erytromycyna, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kortyzol w surowicy, krwawienie z nosa, metabolizm pierwszego przejścia, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rytonawir, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 800 mcg
Fentanyl, będący substancją czynną preparatu Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co warunkuje szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej oraz wolniejsze z przewodu pokarmowego, z istotnym metabolizmem pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach. Preparat Vellofent, w formie tabletek podjęzykowych, umożliwia szybkie uwolnienie fentanylu, co przekłada się na biodostępność około 70%. Maksymalne stężenia w osoczu (C_max) wahają się od 360 do 2070 pg/ml przy dawkach od 133 do 800 μg, osiągane w czasie 50-90 minut. Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję, z szybkim osiągnięciem równowagi w tkankach o wysokim przepływie naczyniowym oraz późniejszą redystrybucją z tkanek głębokich. Wiązanie z białkami osocza wynosi 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w stanach kwasicy obserwuje się wzrost frakcji wolnej leku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, dystrybucja leku, faza eliminacji, fentanyl, klirens leku, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazole APTEO MED 20 mg
Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje szybkie wchłanianie głównie w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi około 40% po pojedynczej dawce doustnej i wzrasta do około 60% przy wielokrotnym podawaniu raz na dobę, z możliwym wpływem pokarmu na absorpcję. Lek charakteryzuje się umiarkowaną objętością dystrybucji (~0,3 l/kg) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~97%). Omeprazol jest całkowicie metabolizowany w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z dominującą rolą CYP2C19, którego polimorfizm genetyczny wpływa na farmakokinetykę leku, powodując u słabo metabolizujących wzrost AUC 5-10-krotny i stężenia maksymalnego 3-5-krotnie, bez konieczności modyfikacji dawki. Okres półtrwania w osoczu jest krótki (<1 godzina), a lek nie kumuluje się przy standardowym dawkowaniu raz na dobę.
autoinhibicja metabolizmu, biodostępność omeprazolu, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie omeprazolu, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, inhibitor pompy protonowej, interakcja metaboliczna, izoenzym, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, słabo metabolizujący, sulfon omeprazolu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie metabolitów, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Falsigra 100 mg
Syldenafil, substancja czynna leku Falsigra w dawce 100 mg, wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego z Tmax wynoszącym średnio 60 minut i biodostępnością około 41% (zakres 25-63%). Farmakokinetyka syldenafilu jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych 25-100 mg, a obecność pokarmu opóźnia Tmax o około 60 minut i zmniejsza Cmax o 29%. Objętość dystrybucji wynosi około 105 l, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (96%), co skutkuje niskim stężeniem wolnej, aktywnej farmakologicznie frakcji (około 18 ng/ml). Syldenafil podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, z powstaniem aktywnego metabolitu N-demetylo-syldenafilu, którego siła działania na PDE5 wynosi około 50% związku macierzystego, a okres półtrwania to około 4 godziny. Całkowity klirens syldenafilu wynosi 41 l/godz., a okres półtrwania eliminacji mieści się w zakresie 3-5 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (80% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13%).
AUC, biodostępność doustna, Cmax, CYP2C9, CYP3A4, dystrybucja leku, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka syldenafilu, fosfodiesteraza typu 5, klirens syldenafilu, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylo-syldenafil, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne leku, Tmax, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pantoprazole Mercapharm 20 mg
Pantoprazol, podawany doustnie w dawce 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 1-1,5 µg/ml w czasie 2,0-2,5 godziny. Biodostępność leku w formie tabletki dojelitowej wynosi około 77%, a jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa na AUC ani Cmax, choć może opóźnić początek działania terapeutycznego. Pantoprazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%) oraz objętość dystrybucji około 0,15 l/kg, co wskazuje na dystrybucję głównie w przestrzeni pozakomórkowej. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2C19 i CYP3A4, z okresem półtrwania około 1 godziny i klirensem 0,1 l/h/kg. Metabolity są wydalane głównie przez nerki (80%), a pozostała część z kałem. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę, zwiększając AUC około 6-krotnie u słabo metabolizujących, jednak nie wymaga zmiany dawkowania.
biodostępność leku, biotransformacja, cytochrom P450, dawka doustna, demetylopantoprazol, dializoterapia, fenotyp słabo metabolizujący, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens pantoprazolu, komórki okładzinowe żołądka, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pantoprazol, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, pompa protonowa, sprzęganie z siarczanem, tabletka dojelitowa, wydzielanie kwasu żołądkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Seretide 250 (250 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Seretide 250, zawierający salmeterol (β2-agonista) oraz flutykazon propionian (glikokortykosteroid), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. β-adrenolityki (zarówno selektywne, jak i nieselektywne) antagonizują działanie salmeterolu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności bronchodilatacyjnej i jest przeciwwskazaniem u pacjentów z astmą. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), rytonawir (100 mg 2x/dobę) i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenia salmeterolu (1,4-krotne zwiększenie Cmax, 15-krotne AUC) oraz flutykazonu propionianu (wzrost ekspozycji o 150%), co może skutkować poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak wydłużenie odstępu QTc, kołatania serca, zespół Cushinga i zahamowanie czynności kory nadnerczy. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna (500 mg 3x/dobę), powodują mniejsze, klinicznie nieistotne zwiększenie ekspozycji na salmeterol i flutykazon, jednak wymagana jest ostrożność i monitorowanie pacjenta. Dodatkowo, stosowanie β2-agonistów może wywołać hipokaliemię, nasilającą się przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych ksantyny, steroidów i leków moczopędnych, co wymaga monitorowania poziomu potasu.
beta-adrenolityki, bronchodilatacja, cytochrom P450, efekt addycyjny, erytromycyna, farmakodynamika, farmakokinetyka, flutykazon, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol, klirens osoczowy, kobicystat, kortykosteroid, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna ksantyny, rezerwa nadnerczowa, rytonawir, salmeterol, suplementacja potasu, tachykardia, zahamowanie kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml
Produkt leczniczy DEXAPINI w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) i wykazuje liczne klinicznie istotne interakcje farmakologiczne. Przeciwwskazane jest stosowanie DEXAPINI z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca, a także z lekami o działaniu hamującym CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna), które mogą powodować wielokrotny wzrost stężenia dekstrometorfanu i toksyczność ośrodkową (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, depresja oddechowa). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z linezolidem oraz buprenorfiną, które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a także na leki psychotropowe i przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym, nasilające depresję OUN. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2D6, z możliwością dostosowania dawki dekstrometorfanu.
amiodaron, buprenorfina, bupropion, chinidyna, cynakalcet, CYP2D6, dekstrometorfan bromowodorek, difenhydramina, dysfagia, działanie depresyjne na OUN, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hydroksyzyna, inhibitor enzymu, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, linezolid, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, miorelaksant centralny, moklobemid, nalewka z kopru włoskiego, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, selegilina, sertralina, tiorydazyna, wyciąg z pędów sosny, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluimucil Muko Junior 100 mg
Fluimucil Muko Junior zawiera 100 mg acetylocysteiny w formie granulatu do sporządzania roztworu doustnego, charakteryzujący się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak z niską biodostępnością około 10%, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w ścianie jelita oraz wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-3 godzin po podaniu. Objętość dystrybucji wynosi 0,33-0,47 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza zmienia się z około 50% po 4 godzinach do 20% po 12 godzinach. Głównym aktywnym metabolitem jest cysteina, która odgrywa kluczową rolę w efekcie terapeutycznym leku.
acetylocysteina, białko osocza, biodostępność leku, cysteina, dawka terapeutyczna, dystrybucja leku, Fluimucil Muko Junior, klirens nerkowy, metabolit czynny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, przewód pokarmowy, roztwór doustny, ściana jelita, stężenie leku w osoczu, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Helicid Control 10 mg
Omeprazol, będący składnikiem leku Helicid Control 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1-2 godzinach, a jego biodostępność wynosi około 40% po jednorazowej dawce i wzrasta do 60% przy dawkowaniu wielokrotnym. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%) oraz niewielką objętość dystrybucji (~0,3 l/kg). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co determinuje istotne różnice farmakokinetyczne u pacjentów z polimorfizmem genetycznym CYP2C19 – u wolno metabolizujących obserwuje się 3-5-krotnie wyższe maksymalne stężenia i 5-10-krotnie większe AUC, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania leku jest krótki (<1 godzina), a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (80% w postaci metabolitów) oraz częściowo z kałem (20%).
AUC, biodostępność ogólnoustrojowa, cytochrom P450, hydroksyomeprazol, interakcja kompetycyjna, izoenzym CYP2C19, kapsułki dojelitowe, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, niestabilność w środowisku kwaśnym, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna sulfonowa, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, wolny metabolizm, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Benzalkoniowy chlorek – Właściwości farmakokinetyczne
Benzalkoniowy chlorek, stosowany jako substancja pomocnicza w preparatach donosowych takich jak Aleric Spray, Momester (oba zawierające mometazonu furoinian 50 μg/dawkę) oraz Orinox (ksylometazoliny chlorowodorek 0,5 mg/ml), wykazuje ograniczone wchłanianie miejscowe i systemowe. W Aleric Spray i Momester dawka benzalkoniowego chlorku wynosi 20 μg na dawkę, natomiast w Orinox 14 μg na dawkę pojedynczą (138 μl), co odpowiada stężeniu 0,1 mg/ml. Biodostępność ogólnoustrojowa mometazonu furoinianu jest <1%, co wskazuje na minimalne wchłanianie również benzalkoniowego chlorku z błony śluzowej nosa. W przypadku Orinox stężenia ksylometazoliny w osoczu są bliskie granicy wykrywalności, co sugeruje analogicznie niskie wchłanianie systemowe benzalkoniowego chlorku przy prawidłowym stosowaniu.
aerozol donosowy, benzalkoniowy chlorek, biodostępność ogólnoustrojowa, błona śluzowa nosa, dystrybucja leku, dystrybucja tkankowa, eliminacja leku, farmakokinetyka, jama nosowa, ksylometazoliny chlorowodorek, metabolizm pierwszego przejścia, mometazonu furoinian, preparat donosowy, substancja pomocnicza, wchłanianie leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alerprof 10 mg
Rupatadyna, substancja czynna leku Alerprof w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z czasem osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) około 0,75 godziny. Maksymalne stężenie (Cmax) po jednorazowej dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml, wykazując liniowość farmakokinetyczną w zakresie 10-20 mg. Po 7 dniach stosowania dawki 10 mg Cmax wzrasta do 3,8 ng/ml. Okres półtrwania (t1/2) u młodych dorosłych wynosi 5,9 godziny, natomiast u osób starszych jest wydłużony do 8,7 godziny. Rupatadyna wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%) i jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4. Eliminacja leku przebiega dwufazowo, z wydalaniem 34,6% radioaktywności z moczem i 60,9% z kałem, przy niemal całkowitym metabolizmie przed wydaleniem.
CYP 3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dostępność biologiczna, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, fumaran, metabolit aktywny, metabolit nieaktywny, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosom wątrobowy, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pochodna hydroksylowana, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, rupatadyna, stężenie w osoczu, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nimodipine Altan 0,2 mg/ml
Nimodypina, antagonista kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn, wykazuje intensywny metabolizm pierwszego przejścia (85-95%), co skutkuje niską biodostępnością wynoszącą 5-15%. Po dożylnym podaniu w dawce 0,03 mg/kg/godz. stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym mieszczą się w zakresie 17,6-26,6 ng/ml. Farmakokinetyka nimodypiny charakteryzuje się dwufazowym spadkiem stężenia po bolusie dożylnym: faza alfa z okresem półtrwania 5-10 minut oraz faza beta z okresem około 60 minut. Objętość dystrybucji (VSS) wynosi 0,9-1,6 l/kg, a całkowity klirens ogólnoustrojowy 0,6-1,9 l/godz./kg. Lek wiąże się z białkami osocza w 97-99%, co wpływa na jego farmakokinetykę. Nimodypina przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego w stężeniach około 0,5% stężenia osoczowego, odpowiadając wolnej frakcji leku. Przenikanie przez barierę łożyskową i do mleka matki jest prawdopodobne, choć dane u ludzi są ograniczone.
antagonista kanału wapniowego, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, cytochrom P450 3A4, faza eliminacji, glukuronidacja, hydroksylacja, kinetyka eliminacji, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, model dwuprzedziałowy, nimodypina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacyjna O-demetylacja, płyn mózgowo-rdzeniowy, pochodna dihydropirydyny, podanie dożylne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapine Aurovitas 300 mg
Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnym od obecności pokarmu, oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym głównie przez izoenzym CYP3A4. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zatwierdzonym zakresie dawkowania (25-300 mg), co umożliwia przewidywalne zwiększanie stężeń w osoczu wraz ze wzrostem dawki. Po podaniu, około 83% kwetiapiny wiąże się z białkami osocza, a mniej niż 5% jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem i kałem. Aktywny metabolit norkwetiapina osiąga stężenia stanowiące około 35% stężeń substancji macierzystej, z okresem półtrwania około 12 godzin, co pozwala na stosowanie leku w schemacie raz lub dwa razy na dobę. Eliminacja metabolitów odbywa się głównie przez nerki (około 73% dawki) oraz w mniejszym stopniu przez kał (około 21%).
absorpcja, AUC, biodostępność, Cmax, dystrybucja, eliminacja, fumaran, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP3A4, izoenzymy cytochromu P450, klirens, klirens kreatyniny, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, liniowa farmakokinetyka, marskość alkoholowa wątroby, metabolizm, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, norkwetiapina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powinowactwo do białek osocza, stan stacjonarny, szlak metaboliczny, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Virtago 8 mg
Betahistyna dichlorowodorek, substancja czynna preparatu Virtago (dostępnego w dawkach 8 mg, 16 mg oraz 24 mg), charakteryzuje się niemal całkowitym i efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnie od obecności pokarmu, który jedynie opóźnia absorpcję i obniża maksymalne stężenie (Cmax) leku w osoczu, nie wpływając na jego całkowitą biodostępność. Betahistyna wykazuje bardzo niski stopień wiązania z białkami osocza (<5%), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na tym poziomie. Po podaniu doustnym lek ulega szybkiemu i niemal całkowitemu metabolizmowi pierwszego przejścia do nieaktywnego farmakologicznie metabolitu – kwasu 2-pirydylooctowego (2-PAA), którego stężenie w osoczu osiąga maksimum około 1 godziny po podaniu, a okres półtrwania wynosi około 3,5 godziny.
aktywność terapeutyczna, betahistyny dichlorowodorek, biodostępność całkowita, dystrybucja leku, działanie farmakologiczne, eliminacja leku, frakcja wolna, interakcja lekowa, kwas 2-pirydylooctowy, liniowa farmakokinetyka, metabolit główny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, stężenie leku w osoczu, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, wydalanie przez nerki - Leksykon leków
Interakcje leku – Nitrendypina Egis 10 mg
Nitrendypina jest metabolizowana przez układ enzymatyczny CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi lub hamującymi ten enzym. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna oraz leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), znacząco obniżają biodostępność nitrendypiny, co może wymagać dostosowania dawki i monitorowania ciśnienia tętniczego. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna), inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol), nefazodon oraz fluoksetyna (zwiększająca stężenie nitrendypiny o około 50%), prowadzą do wzrostu stężenia leku w osoczu i nasilają jego działanie hipotensyjne. W przypadku tych interakcji zalecane jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i ewentualne zmniejszenie dawki nitrendypiny. Ponadto, inne substancje jak kwas walproinowy, cymetydyna, ranitydyna oraz chinuprystyna/dalfoprystyna również mogą zwiększać stężenie nitrendypiny, choć z mniejszym nasileniem.
alfa-adrenolityk, alfa-metylodopa, antagonista receptora AT1, antagonista wapnia, antagonista wapnia dihydropirydynowy, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, beta-adrenolityk, chinuprystyna, cymetydyna, CYP 3A4, digoksyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, kwas walproinowy, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek zwiotczający mięśnie, metabolizm pierwszego przejścia, nefazodon, nimodypina, nitrendypina, norfluoksetyna, pankuronium, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, tachykardia odruchowa, wekuronium - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Carvetrend 25 mg
Karwedylol wykazuje złożony profil farmakokinetyczny, charakteryzujący się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) 21 μg/l osiąganym po około 1,5 godziny (tmax) po dawce 25 mg. Dostępność biologiczna wynosi około 25%, z wyraźną stereoselektywnością metabolizmu – S-enancjomer ma biodostępność 15%, a R-enancjomer 31%, co skutkuje dwukrotnie wyższym stężeniem R-enancjomeru w osoczu. Karwedylol jest silnie wiązany z białkami osocza (~95%) i ma objętość dystrybucji 1,5–2 l/kg, zwiększoną u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP450 (CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9, CYP1A2), przy czym R-enancjomer jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a S-enancjomer przez CYP2D6 i CYP2C9. Polimorfizm CYP2D6 wpływa na stężenia enancjomerów, jednak nie ma istotnego wpływu klinicznego na odpowiedź farmakodynamiczną ani częstość działań niepożądanych. Po podaniu doustnym 50 mg, karwedylol jest wydalany głównie z żółcią (60% w kale), a jedynie 16% z moczem, z mniej niż 2% w postaci niezmienionej.
CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, enancjomery karwedylolu, farmakokinetyka karwedylolu, glikoproteina p, klirens osoczowy, lipofilność, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, okres półtrwania, opóźnienie działania leku, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, R-enancjomer, receptor beta-adrenergiczny, S-enancjomer, stereoselektywność, stężenie w osoczu, wchłanianie karwedylolu, zależność dawka-efekt - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Provera 10 mg
Medroksyprogesteronu octan, dostępny w dawkach 5 mg i 10 mg (PROVERA), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Obecność pokarmu znacząco zwiększa biodostępność leku, podnosząc Cmax o 50-70% oraz pole pod krzywą stężenie-czas (AUC) o 18-33%, nie wpływając jednak na okres półtrwania, który wynosi 12-17 godzin. Medroksyprogesteronu octan wiąże się w około 90% z białkami osocza, głównie albuminami, a jedynie około 10% pozostaje w formie wolnej, odpowiedzialnej za efekt farmakologiczny. Lek nie wykazuje powinowactwa do globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG).
białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja, CYP3A4, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, frakcja niezwiązana, globulina wiążąca hormony płciowe, koniugaty z kwasem glukuronowym, medroksyprogesteronu octan, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy wątrobowe, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, stłuszczenie wątroby, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupurix 10 mg
Rupatadyna w dawce 10 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z czasem osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) około 0,75 godziny na czczo, który wydłuża się o 1 godzinę po posiłku. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 2,6 ng/ml po jednorazowej dawce 10 mg i 4,6 ng/ml po dawce 20 mg, wykazując liniową farmakokinetykę w zakresie 10-20 mg. Po 7-dniowym podawaniu dawki 10 mg raz na dobę, Cmax wzrasta do 3,8 ng/ml, wskazując na niewielką kumulację. Okres półtrwania (t1/2) w fazie eliminacji u młodych dorosłych wynosi 5,9 godziny, a u osób w podeszłym wieku 8,7 godziny, co jest związane z obniżonym metabolizmem wątrobowym. Rupatadyna wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (98,5-99%), a jej eliminacja odbywa się głównie przez metabolity, z wydalaniem 34,6% radioaktywności z moczem i 60,9% z kałem w ciągu 7 dni od podania dawki 40 mg znakowanej izotopem C.
ADME, BCRP, biodostępność, CYP3A4, desloratadyna, farmakokinetyka leku, hydroksylowana pochodna, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mikrosom wątrobowy, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, rupatadyna, stężenie maksymalne, substancja czynna, T1/2, Tmax, wiązanie białkowe - Leksykon substancji czynnych
Daryfenacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Daryfenacyna, stosowana w leczeniu pęcherza nadreaktywnego, dostępna jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 7,5 mg i 15 mg. Charakteryzuje się złożonym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, z istotnym wpływem fenotypu metabolizmu CYP2D6 na farmakokinetykę leku. Biodostępność w stanie równowagi wynosi około 15% dla dawki 7,5 mg i 19% dla 15 mg, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 7 godzinach. Lek wykazuje niską zmienność stężeń (PTF 0,87 dla 7,5 mg i 0,76 dla 15 mg), co zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne. Daryfenacyna silnie wiąże się z białkami osocza (98%), ma dużą objętość dystrybucji (163 l) oraz klirens około 40 l/h, a okres półtrwania wynosi 13-19 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. W populacji osób słabo metabolizujących CYP2D6 ekspozycja na lek wzrasta odpowiednio o 164% (7,5 mg) i 99% (15 mg), co wymaga uwzględnienia przy indywidualizacji terapii.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, biodostępność, cytochrom P450, Darifenacin Aristo, dysfagia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, monohydroksylacja, N-dezalkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba słabo metabolizująca, pęcherz nadreaktywny, polimorfizm genetyczny CYP2D6, stan równowagi, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność dawka-stężenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Venlafaxine Actavis 150 mg
Venlafaxine Actavis, dostępna w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg, 75 mg, 150 mg), charakteryzuje się intensywnym metabolizmem wątrobowym do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV). Okres półtrwania wenlafaksyny wynosi średnio 5±2 godziny, a ODV 11±2 godziny, z osiągnięciem stężeń stacjonarnych po około 3 dniach terapii. Kinetyka obu związków jest liniowa w zakresie dawek 75-450 mg/dobę. Biodostępność wenlafaksyny wynosi 40-45% z powodu metabolizmu pierwszego przejścia, mimo że wchłanianie przekracza 92%. Maksymalne stężenia (Cmax) wenlafaksyny i ODV po podaniu formy o przedłużonym uwalnianiu osiągane są odpowiednio po 5,5 i 9 godzinach, co wskazuje na wolniejsze, ale pełne wchłanianie w porównaniu do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Wenlafaksyna i ODV wykazują niskie wiązanie z białkami osocza (27% i 30%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Objętość dystrybucji wenlafaksyny wynosi 4,4±1,6 l/kg, a główną drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe, z 87% dawki wydalanej w ciągu 48 godzin, głównie jako metabolity ODV (29% niesprzężona, 26% sprzężona) oraz inne nieaktywne metabolity (27%).
biodostępność wenlafaksyny, chlorowodorek wenlafaksyny, CYP2D6, CYP3A4, hemodializa, interakcja farmakometaboliczna, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P450, kinetyka liniowa, klirens wenlafaksyny, metabolizm ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, natychmiastowe uwalnianie, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, polimorfizm genetyczny, przedłużone uwalnianie, skala Child-Pugh, stężenie stacjonarne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Priligy 60 mg
Priligy (chlorowodorek dapoksetyny) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością wynoszącą średnio 42% (zakres 15-76%). Ekspozycja na lek (AUC i Cmax) wzrasta proporcjonalnie między dawkami 30 mg a 60 mg, a przy wielokrotnym podawaniu wartości AUC dla dapoksetyny i jej aktywnego metabolitu demetylodapoksetyny (DED) zwiększają się o około 50%. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych powoduje umiarkowane zmiany farmakokinetyczne (spadek Cmax o 10%, wzrost AUC o 12%), które nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dapoksetyna wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jej objętość dystrybucji wynosi 162 L, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, z udziałem enzymów CYP2D6, CYP3A4 i FMO1, prowadząc do powstania nieaktywnych i aktywnych metabolitów, z których głównym aktywnym jest demetylodapoksetyna. Eliminacja przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania około 1,5 godziny (faza początkowa) i 19 godzin (faza końcowa), a lek jest wydalany głównie w postaci metabolitów sprzężonych z moczem.
biodostępność substancji czynnej, chlorowodorek dapoksetyny, CYP2D6, CYP3A4, dapoksetyna, demetylodapoksetyna, dializoterapia, didemetylodapoksetyna, glukuronizacja, inhibitor CYP3A4, intensywny metabolizer CYP2D6, klirens kreatyniny, metabolizm dapoksetyny, metabolizm pierwszego przejścia, monooksygenaza flawinowa, N-demetylacja, N-oksydacja, objętość dystrybucji, polimorfizm CYP2D6, siarczanowanie, stężenie w osoczu krwi, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer CYP2D6, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Actifed (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml
Produkt leczniczy Actifed, zawierający triprolidynę, pseudoefedrynę oraz dekstrometorfan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Dekstrometorfan metabolizowany jest przez CYP2D6, a jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) może zwiększyć jego stężenie w osoczu nawet do 20-krotności, co podnosi ryzyko toksyczności, objawiającej się pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem, bezsennością, biegunką, depresją oddechową oraz zespołem serotoninowym. Pseudoefedryna, działając sympatykomimetycznie, może w połączeniu z inhibitorami MAO prowadzić do ostrego przełomu nadciśnieniowego poprzez hamowanie metabolizmu amin sympatykomimetycznych i zwiększenie uwalniania noradrenaliny. Triprolidyna nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w połączeniu z alkoholem, lekami uspokajającymi i nasennymi, co skutkuje znacznym upośledzeniem funkcji psychomotorycznych.
amiodaron, bloker receptorów adrenergicznych, bretylium, bupropion, chinidyna, dekstrometorfan, depresja oddechowa, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izawukonazol, lek hipotensyjny, lek sympatykomimetyczny, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, metoprolol, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, ostry przełom nadciśnieniowy, paroksetyna, pseudoefedryna, receptor adrenergiczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, tachykardia, terbinafina, triprolidyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ serotoninergiczny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazol Alugastrin 20 mg
Ezomeprazol, podawany w formie powlekanych granulek dojelitowych (np. Esomeprazol Alugastrin), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi 50% po pojedynczej dawce 20 mg i wzrasta do 68% po wielokrotnym podawaniu. Pokarm opóźnia i zmniejsza wchłanianie, jednak nie wpływa istotnie na efekt hamowania wydzielania kwasu solnego. Objętość dystrybucji wynosi około 0,22 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to około 97%. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2C19 i alternatywnie przez CYP3A4, z metabolitami nieaktywnymi farmakologicznie. Klirens osoczowy wynosi około 17 l/h po dawce pojedynczej i 9 l/h po wielokrotnym podawaniu, a okres półtrwania to około 1,3 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem, z mniej niż 1% leku w postaci niezmienionej w moczu. Farmakokinetyka wykazuje nieliniowość zależną od dawki i czasu podawania, z hamowaniem CYP2C19 prowadzącym do zmniejszenia metabolizmu i klirensu.
biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, eliminacja leku, ezomeprazol, farmakokinetyka, granulki dojelitowe, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, kumulacja leku, metabolity ezomeprazolu, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, sulfon ezomeprazolu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, wolno metabolizujący, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Auroxetyn 40 mg
Atomoksetyna wykazuje spójny profil farmakokinetyczny u dzieci, młodzieży i dorosłych, z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz maksymalnym stężeniem w osoczu (Cₘₐₓ) osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi od 63% do 94%, a lek może być podawany niezależnie od posiłków. Atomoksetyna wiąże się w 98% z białkami osocza, głównie albuminami, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, a u około 7% populacji kaukaskiej, będących wolnymi metabolizatorami, obserwuje się około 10-krotnie wyższe AUC i 5-krotnie wyższe Css,max w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących. Okres półtrwania u intensywnie metabolizujących wynosi średnio 3,6 godziny, natomiast u wolnych metabolizatorów jest wydłużony do około 21 godzin. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, powstaje głównie przez CYP2D6, a jego synteza u wolnych metabolizatorów jest wolniejsza, lecz możliwa przez inne izoenzymy P450.
4-hydroksyatomoksetyna, atomoksetyna, AUC, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, cytochrom P450, farmakokinetyka atomoksetyny, faza eliminacji, glukuronidacja, izoenzym CYP2D6, klirens leku, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, stężenie stacjonarne, stężenie w osoczu, wolno metabolizujący, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby