Interakcje leku
Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml
Produkt leczniczy DEXAPINI w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) i wykazuje liczne klinicznie istotne interakcje farmakologiczne. Przeciwwskazane jest stosowanie DEXAPINI z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca, a także z lekami o działaniu hamującym CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna), które mogą powodować wielokrotny wzrost stężenia dekstrometorfanu i toksyczność ośrodkową (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, depresja oddechowa). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z linezolidem oraz buprenorfiną, które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a także na leki psychotropowe i przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym, nasilające depresję OUN. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2D6, z możliwością dostosowania dawki dekstrometorfanu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji dla produktu DEXAPINI
- Interakcje z inhibitorami MAO
- Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
- Interakcje z inhibitorami CYP2D6
- Interakcje z buprenorfiną
- Interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na OUN
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji produktu DEXAPINI
- Wnioski kliniczne
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji dla produktu DEXAPINI
DEXAPINI w formie syropu zawierający dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) może wchodzić w klinicznie istotne interakcje z wieloma grupami leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii.1
Interakcje z inhibitorami MAO
Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) są przeciwwskazane podczas stosowania DEXAPINI. Produkt leczniczy nie powinien być podawany pacjentom przyjmującym inhibitory MAO oraz przez co najmniej 14 dni od zakończenia terapii tymi lekami. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do wystąpienia groźnego dla życia zespołu serotoninowego, charakteryzującego się wysoką gorączką, nadciśnieniem oraz zaburzeniami rytmu serca. W literaturze medycznej opisano przypadki ciężkich działań niepożądanych, w tym przypadki śmiertelne, po jednoczesnym zastosowaniu dekstrometorfanu u pacjentów leczonych inhibitorami MAO.2
Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
Wśród leków przeciwbakteryjnych szczególną uwagę należy zwrócić na linezolid, który może wykazywać właściwości inhibitora MAO. Udokumentowano wystąpienie zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania linezolidu z dekstrometorfanem, co stanowi poważne ryzyko dla pacjenta.3
Interakcje z inhibitorami CYP2D6
Dekstrometorfan jest substratem dla enzymu CYP2D6 i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu może znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, wielokrotnie przekraczając wartości terapeutyczne. To z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia objawów toksycznych, takich jak pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa oraz rozwój zespołu serotoninowego.4
Do silnych inhibitorów CYP2D6 zaliczamy m.in.: fluoksetynę, paroksetynę, chinidynę i terbinafnię. Szczególnie istotna jest interakcja z chinidyną, która może powodować nawet 20-krotny wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu, co dramatycznie zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.5
Podobny efekt hamujący metabolizm dekstrometorfanu wykazują również inne leki, takie jak: amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 z DEXAPINI, pacjent wymaga ścisłego monitorowania, a w niektórych przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki dekstrometorfanu.6
Interakcje z buprenorfiną
Produkt DEXAPINI należy stosować z ostrożnością w przypadku jednoczesnego podawania buprenorfiny. Ta kombinacja może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu klinicznego potencjalnie zagrażającego życiu pacjenta. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania tych leków.7
Interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na OUN
Ze względu na zawartość dekstrometorfanu bromowodorku, DEXAPINI może wykazywać nasilone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o podobnym mechanizmie działania. Dotyczy to w szczególności:8
- Leków przeciwhistaminowych – szczególnie tych o działaniu sedatywnym
- Leków psychotropowych – w tym leków przeciwpsychotycznych, przeciwlękowych i nasennych
- Innych leków o działaniu hamującym aktywność OUN – np. opioidowych leków przeciwbólowych, miorelaksantów centralnych
Interakcje z alkoholem
Spożywanie alkoholu podczas terapii produktem DEXAPINI jest zdecydowanie odradzane z kilku kluczowych powodów:9
- Nasilone działanie depresyjne na OUN – jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu i alkoholu może prowadzić do nadmiernego hamowania aktywności ośrodkowego układu nerwowego, co objawia się zwiększoną sedacją, zaburzeniami koordynacji psychoruchowej, spowolnieniem reakcji oraz zwiększonym ryzykiem upadków i urazów.
- Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – alkohol może nasilać działania niepożądane dekstrometorfanu, takie jak zawroty głowy, senność czy nudności.
- Zaburzenia metabolizmu – alkohol może wpływać na metabolizm dekstrometorfanu, co potencjalnie prowadzi do nieprzewidywalnych stężeń leku w organizmie.
- Zawartość etanolu w produkcie – sam produkt DEXAPINI zawiera do 7% (m/v) etanolu, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka przy jednoczesnym spożywaniu napojów alkoholowych.
Pacjenci powinni zostać poinformowani, że podczas terapii produktem DEXAPINI bezwzględnie nie należy spożywać alkoholu, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych interakcji.10
Tabela interakcji produktu DEXAPINI
| Grupa leków/substancja | Przykłady | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Selegilina, moklobemid, fenelzyna | Zahamowanie metabolizmu serotoniny i zwiększenie jej stężenia w OUN | Zespół serotoninowy (gorączka, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca) | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Zachować 14-dniowy odstęp po zakończeniu terapii inhibitorami MAO |
| Leki przeciwbakteryjne z grupy oksazolidynonów | Linezolid | Działanie hamujące na MAO | Zespół serotoninowy | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Silne inhibitory CYP2D6 | Fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina | Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu | Zwiększone stężenie dekstrometorfanu, toksyczność (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa) | Wysoki | Ścisłe monitorowanie pacjenta, rozważenie zmniejszenia dawki dekstrometorfanu |
| Umiarkowane inhibitory CYP2D6 | Amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet | Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu | Zwiększone stężenie dekstrometorfanu w osoczu | Średni | Monitorowanie pacjenta |
| Leki przeciwpsychotyczne | Haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna | Hamowanie CYP2D6 i addytywne działanie na OUN | Nasilone działanie depresyjne na OUN | Średni | Zachowanie ostrożności, monitorowanie pacjenta |
| Leki przeciwhistaminowe | Hydroksyzyna, difenhydramina | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji | Średni | Zachowanie ostrożności, monitorowanie pacjenta |
| Buprenorfina | – | Złożony mechanizm wpływający na układ serotoninergiczny | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachowanie szczególnej ostrożności, ścisłe monitorowanie |
| Alkohol | – | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia świadomości i koordynacji | Wysoki | Przeciwwskazane w trakcie leczenia |
Wnioski kliniczne
Produkt DEXAPINI, ze względu na zawartość dekstrometorfanu bromowodorku, wchodzi w istotne klinicznie interakcje z wieloma grupami leków, szczególnie z tymi wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy oraz metabolizowanymi przez CYP2D6. Najpoważniejsze interakcje dotyczą inhibitorów MAO, które są bezwzględnie przeciwwskazane. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie przeanalizować pozostałe leki przyjmowane przez pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem inhibitorów CYP2D6, leków psychotropowych i przeciwhistaminowych. Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas leczenia produktem DEXAPINI.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania