Właściwości farmakokinetyczne
Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml

Produkt leczniczy DEXAPINI w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek w dawce 6,5 mg/5 ml, który jest głównym składnikiem aktywnym o działaniu przeciwkaszlowym. Po podaniu doustnym efekt terapeutyczny pojawia się w ciągu 10-30 minut, a działanie utrzymuje się przez 6-8 godzin. Dekstrometorfan charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 94-97% oraz okresem półtrwania 5-8 godzin. Substancja podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez enzym CYP2D6, co prowadzi do powstania głównego metabolitu – dekstrorfanu (3-hydroksy-N-metylomorfinanu), który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Metabolizm ten jest genetycznie uwarunkowany, co powoduje znaczne zróżnicowanie farmakokinetyczne między pacjentami i wpływa na skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii.

Właściwości farmakokinetyczne leku DEXAPINI

Produkt leczniczy DEXAPINI w postaci syropu zawierający dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) charakteryzuje się określonymi właściwościami farmakokinetycznymi, które zostały opisane poniżej.1

Absorpcja i dystrybucja

Po przyjęciu dawki jednorazowej dekstrometorfanu bromowodorku, który jest głównym składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za działanie przeciwkaszlowe, efekt terapeutyczny pojawia się po 10-30 minutach od podania. Substancja czynna łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego z wysoką biodostępnością wynoszącą 94-97%.2

Czas działania

Działanie przeciwkaszlowe dekstrometorfanu bromowodorku utrzymuje się przez okres 6-8 godzin po podaniu, co umożliwia stosowanie leku w odpowiednich odstępach czasowych dla utrzymania efektu terapeutycznego.3

Metabolizm

Dekstrometorfan po podaniu doustnym podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Główne reakcje biotransformacji obejmują:

  • O-demetylację
  • N-demetylację
  • O-, N-demetylację

Istotnym aspektem jest fakt, że wśród metabolitów nie stwierdzono obecności morfiny, kodeiny czy lewometorfanu, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa terapeutycznego.4

Kluczowym elementem w procesie metabolizmu jest genetycznie kontrolowana O-demetylacja, która zachodzi z udziałem enzymu CYP2D6. Ten proces ma decydujący wpływ na farmakokinetykę dekstrometorfanu u ludzi. Istotną informacją kliniczną jest występowanie różnych fenotypów w procesie utleniania, co powoduje znaczące zróżnicowanie parametrów farmakokinetycznych u poszczególnych pacjentów.5

Metabolity

W procesie metabolizmu dekstrometorfanu powstają cztery główne związki, które zidentyfikowano w moczu jako produkty sprzężone:

  1. Niezmetabolizowany dekstrometorfan
  2. Dekstrorfan (3-hydroksy-N-metylomorfinan) – główny metabolit, który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe
  3. 3-hydroksymorfinan
  4. 3-metoksymorfinan

Warto zaznaczyć, że dekstrorfan jako główny metabolit charakteryzuje się również działaniem przeciwkaszlowym, co może wpływać na efekt terapeutyczny leku.6

Polimorfizm genetyczny

U niektórych pacjentów metabolizm dekstrometorfanu przebiega wolniej, co skutkuje dominacją niezmienionej postaci leku we krwi i moczu. Ta zmienność międzyosobnicza ma istotne znaczenie kliniczne i może wpływać na efekt terapeutyczny oraz bezpieczeństwo stosowania leku.7

Okres półtrwania i eliminacja

Okres półtrwania dekstrometorfanu bromowodorku wynosi 5-8 godzin. Substancja jest wydalana z moczem głównie w postaci metabolitów, co stanowi główną drogę eliminacji leku z organizmu.8

Parametr farmakokinetyczny Wartość/Opis
Początek działania 10-30 minut
Czas działania 6-8 godzin
Biodostępność 94-97%
Okres półtrwania 5-8 godzin
Główny szlak metaboliczny O-demetylacja (CYP2D6)
Główny metabolit Dekstrorfan (3-hydroksy-N-metylomorfinan)
Eliminacja Wydalanie z moczem w postaci metabolitów

Należy zauważyć, że dla innych składników preparatu DEXAPINI, w tym wyciągu płynnego z pędów sosny (Pinus sylvestris L.) oraz nalewki z owocu kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller), nie wykonano szczegółowych badań farmakokinetycznych.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl