Właściwości farmakokinetyczne
Olej rybny

Właściwości farmakokinetyczne oleju rybnego

Olej rybny jest składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, charakteryzującym się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. Występuje on w wielu produktach leczniczych, takich jak Omegaven, SMOFlipid, SmofKabiven, SmofKabiven EF i SmofKabiven Peripheral, gdzie stanowi źródło kwasów tłuszczowych omega-3.¹

Eliminacja oleju rybnego

Cząsteczki tłuszczu zawarte w oleju rybnym pod względem wielkości i mechanizmu eliminacji są podobne do endogennych chylomikronów. Badania farmakokinetyczne wykazały, że u zdrowych ochotników płci męskiej okres półtrwania triglicerydów pochodzących z oleju rybnego (np. w produkcie Omegaven) wynosi 54 minuty.²

Klirens oleju rybnego

Dane farmakokinetyczne wskazują, że olej rybny charakteryzuje się specyficznym klirensem, który zależy od składu emulsji tłuszczowej. W mieszaninach różnych olejów, takich jak w preparacie SMOFlipid, poszczególne komponenty wykazują różną szybkość eliminacji.³

Badania farmakokinetyczne wykazały, że olej rybny w mieszaninach z triglicerydami długołańcuchowymi (LCT) charakteryzuje się klirensem zbliżonym do klirensu samych LCT. Jest to istotne w kontekście porównania z innymi komponentami emulsji tłuszczowych:⁴

• Olej z oliwek charakteryzuje się najmniejszym klirensem spośród wszystkich składników emulsji (wartość nieco niższa niż dla LCT)⁵
• Triglicerydy o średniej długości łańcucha (MCT) wykazują najszybszą eliminację⁶
• Olej rybny w połączeniu z LCT osiąga klirens podobny do samych LCT⁷

Wpływ składania emulsji na właściwości farmakokinetyczne

Należy zauważyć, że SMOFlipid jako mieszanina różnych olejów (w tym oleju rybnego) ulega szybszemu wydaleniu z organizmu niż preparaty zawierające wyłącznie triglicerydy długołańcuchowe. Jest to korzystna właściwość z punktu widzenia eliminacji tłuszczów z organizmu.⁸

Skład oleju rybnego w emulsjach

Olej rybny stosowany w emulsjach do żywienia pozajelitowego jest bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3, głównie kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA). W preparacie Omegaven, który zawiera 10,0 g oleju rybnego wysoko oczyszczonego w 100 ml emulsji, stosunek EPA do DHA wynosi:

• Kwas eikozapentaenowy (EPA): 1,25-2,82 g / 100 ml⁹
• Kwas dokozaheksaenowy (DHA): 1,44-3,09 g / 100 ml¹⁰

W preparatach typu SmofKabiven, olej rybny stanowi jeden z czterech komponentów tłuszczowych, obok oleju sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha i oleju z oliwek. Zawartość oleju rybnego w tych preparatach wynosi przykładowo 5,7 g na 1000 ml w SmofKabiven¹¹ czy 4,2 g na 1000 ml w SmofKabiven Peripheral¹².

Porównanie z innymi składnikami żywienia parenteralnego

W przeciwieństwie do aminokwasów i glukozy, których farmakokinetyka w infuzji jest zbliżona do tych samych składników podawanych w normalnym pożywieniu, olej rybny i inne lipidy wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne zależne od struktury chemicznej i długości łańcucha kwasów tłuszczowych.¹³

Istotną różnicą farmakokinetyczną między podawaniem składników odżywczych drogą jelitową a pozajelitową jest droga ich wchłaniania. Aminokwasy dostarczane z pożywieniem przechodzą najpierw przez żyłę wrotną do krążenia ogólnego, natomiast aminokwasy podawane w infuzji dożylnej przedostają się bezpośrednio do krążenia ogólnego. Podobnie olej rybny podawany pozajelitowo omija metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia.¹⁴