Właściwości farmakokinetyczne telmisartanu

Telmisartan wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który jest istotny z punktu widzenia klinicznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące poszczególnych aspektów farmakokinetyki tego leku, istotne dla prawidłowego stosowania u różnych grup pacjentów.

Wchłanianie

Telmisartan charakteryzuje się szybkim, choć zmiennym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Średnia biodostępność bezwzględna wynosi około 50%. Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie leku jest przyjmowanie go z pokarmem – powoduje to zmniejszenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia w osoczu od czasu (AUC0-∞) o około 6% dla dawki 40 mg i do 19% dla dawki 160 mg. Należy jednak podkreślić, że w ciągu pierwszych 3 godzin od przyjęcia preparatu stężenie telmisartanu w osoczu pozostaje podobne, niezależnie od tego czy lek został przyjęty na czczo, czy z pokarmem.¹

Liniowość farmakokinetyki

W przypadku telmisartanu nie obserwuje się liniowej zależności między dawkami a stężeniem w osoczu krwi. Parametry farmakokinetyczne, szczególnie Cmax (maksymalne stężenie w osoczu) i w mniejszym stopniu AUC, zwiększają się nieproporcjonalnie przy dawkach przekraczających 40 mg. Niewielkie zmniejszenie wartości AUC związane z przyjmowaniem pokarmu nie powinno jednak przekładać się na istotne zmniejszenie skuteczności terapeutycznej leku.²

Dystrybucja

Charakterystyczną cechą telmisartanu jest bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, przekraczający 99,5%. Lek wiąże się przede wszystkim z albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną. Średnia objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) wynosi około 500 l, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową.³

Metabolizm

Metabolizm telmisartanu polega głównie na sprzęganiu do pochodnych glukuronidowych związków macierzystych. Co istotne z punktu widzenia klinicznego, powstające metabolity nie wykazują aktywności farmakologicznej.⁴

Eliminacja

Farmakokinetyka eliminacji telmisartanu charakteryzuje się krzywą wykładniczą z długim okresem półtrwania w fazie eliminacji, przekraczającym 20 godzin. Przy stosowaniu zalecanych dawek nie obserwuje się klinicznie znaczącej kumulacji leku. Godne uwagi jest, że stężenia telmisartanu w osoczu są wyższe u kobiet niż u mężczyzn, jednak ta różnica nie wpływa istotnie na skuteczność terapeutyczną.⁵

Telmisartan jest wydalany głównie z kałem w postaci niezmienionej, niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej). Wydalanie z moczem stanowi mniej niż 1% podanej dawki. Całkowity klirens osoczowy leku (Cltot) jest duży i wynosi około 1000 ml/min, co stanowi istotną wartość w porównaniu z przepływem wątrobowym krwi (około 1500 ml/min).⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Populacja pediatryczna

Farmakokinetyka telmisartanu została przebadana jako cel drugorzędowy u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem (n=57) w wieku od 6 do <18 lat. Badani otrzymywali lek w dawkach 1 mg/kg lub 2 mg/kg przez okres czterech tygodni. Oceniane parametry obejmowały ustalenie stanu stacjonarnego dla telmisartanu oraz badanie różnic związanych z wiekiem.

Pomimo ograniczonej liczebności badanej grupy, zwłaszcza w kontekście oceny farmakokinetyki u dzieci poniżej 12 lat, uzyskane wyniki są zasadniczo zgodne z obserwacjami dotyczącymi pacjentów dorosłych. Potwierdzono również nieliniowość farmakokinetyki telmisartanu, szczególnie w odniesieniu do parametru Cmax.⁷

Różnice związane z płcią

Badania farmakokinetyczne wykazały istotne różnice w stężeniu telmisartanu w osoczu w zależności od płci. U kobiet obserwowano wyższe wartości parametrów farmakokinetycznych w porównaniu do mężczyzn:

• stężenie maksymalne (Cmax) było około 3-krotnie wyższe u kobiet
• pole powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) było około 2-krotnie wyższe u kobiet

Warto ponownie podkreślić, że obserwowane różnice międzypłciowe nie przekładają się na istotne zmiany w skuteczności terapeutycznej leku.⁸

Pacjenci w podeszłym wieku

Farmakokinetyka telmisartanu nie ulega zmianie u pacjentów w wieku powyżej 65 lat w porównaniu z pacjentami młodszymi. Jest to ważna informacja z punktu widzenia klinicznego, gdyż nie wymaga modyfikacji dawkowania u osób starszych wyłącznie ze względu na wiek.⁹

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce telmisartanu:

• W przypadku łagodnej do umiarkowanej oraz ciężkiej niewydolności nerek – stężenie leku w osoczu ulega dwukrotnemu zwiększeniu
• U pacjentów poddawanych hemodializie stwierdza się zmniejszone stężenia telmisartanu w osoczu

Ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami osocza, telmisartan nie może być skutecznie usuwany podczas hemodializy. Co istotne, okres półtrwania w fazie eliminacji nie zmienia się u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii w tej grupie chorych.¹⁰

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby wykazały znacząco zwiększoną biodostępność bezwzględną telmisartanu, sięgającą prawie 100%. Pomimo tego, okres półtrwania w fazie eliminacji pozostaje niezmieniony u pacjentów z niewydolnością wątroby, co stanowi ważną informację przy ustalaniu schematu dawkowania u tych chorych.¹¹