Właściwości farmakodynamiczne leku Calfos

Preparat Calfos (0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego, co odpowiada 0,255 mg kalcyfediolu) należy do grupy farmakoterapeutycznej: witamina D i analogi, kod ATC: A11CC06. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakodynamicznych tego leku.¹

Mechanizm działania kalcyfediolu

Witamina D występuje w dwóch głównych postaciach: D2 (ergokalcyferol) i D3 (cholekalcyferol). Cholekalcyferol jest syntetyzowany w skórze pod wpływem ekspozycji na światło słoneczne (promieniowanie ultrafioletowe) oraz pozyskiwany z pokarmu. Aby stać się aktywną formą, witamina D3 przechodzi dwuetapowy proces metaboliczny:²

• Pierwszy etap – we frakcji mikrosomalnej wątroby, gdzie witamina D ulega hydroksylacji w pozycji 25, prowadząc do powstania 25-hydroksycholekalcyferolu (kalcyfediolu)³
• Drugi etap – zachodzi w nerkach, gdzie powstaje 1,25-dihydroksycholekalcyferol (kalcytriol) w wyniku aktywności enzymu 1-hydroksylazy 25-hydroksycholekalcyferolu⁴

Proces przekształcenia do 1,25-hydroksycholekalcyferolu jest regulowany przez kilka czynników:

• Własne stężenie metabolitu
• Poziom hormonu przytarczyc (PTH)
• Stężenie wapnia i fosforanów w surowicy⁵

Należy zaznaczyć, że istnieją również inne metabolity witaminy D, których funkcje nie zostały jeszcze w pełni poznane. Aktywna forma witaminy D (1,25-dihydroksycholekalcyferol) jest transportowana z nerek do tkanek docelowych (jelita, kości i potencjalnie do nerek i przytarczyc) poprzez wiązanie się z określonymi białkami osocza.⁶

Działanie farmakodynamiczne kalcyfediolu

Witamina D odgrywa kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu, zwiększając wchłanianie wapnia i fosforu w jelitach oraz poprawiając prawidłowe kształtowanie się i mineralizację kości. Działanie farmakodynamiczne tego związku obejmuje cztery główne poziomy:⁷

1. Jelita: witamina D zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu w jelicie cienkim, co prowadzi do poprawy bilansu wapniowo-fosforanowego organizmu⁸
2. Kości: kalcytriol (aktywna forma witaminy D) nasila kształtowanie się tkanki kostnej poprzez zwiększenie stężenia wapnia i fosforanów oraz pobudzanie działania osteoblastów – komórek odpowiedzialnych za syntezę macierzy kostnej⁹
3. Nerki: kalcytriol nasila kanalikowe wchłanianie zwrotne wapnia, co przyczynia się do utrzymania prawidłowego stężenia wapnia w surowicy¹⁰
4. Przytarczyce: witamina D hamuje wydzielanie hormonu przytarczyc (PTH), który jest głównym regulatorem gospodarki wapniowo-fosforanowej¹¹

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kalcyfediolu jednowodnego w dawce 266 mikrogramów w postaci kapsułek miękkich zostały ocenione w rygorystycznym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym. Badanie przeprowadzono wśród kobiet po menopauzie, u których wyjściowe stężenie 25(OH)D w surowicy wynosiło poniżej 50 nmol/l.<sup data-drug="Calfos" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kalcyfediolu jednowodnego 266 mikrogramów w kapsułkach miękkich oceniano w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu wśród kobiet po menopauzie ze stężeniem w surowicy 25(OH)D 12

W badaniu tym wzięło udział 303 pacjentki, z których 298 zakwalifikowano do leczenia. Uczestniczki zostały przydzielone do dwóch grup:

• Grupa otrzymująca kalcyfediol jednowodny w dawce 266 mikrogramów raz na miesiąc (N=200)
• Grupa otrzymująca cholekalcyferol w dawce 625 mikrogramów raz na miesiąc (25000 j.m.) (N=98)¹³

Czas trwania leczenia był zróżnicowany w obu grupach:

• W grupie kalcyfediolu – 98 pacjentek było leczonych przez 4 miesiące, a pozostałe 102 pacjentki przez 12 miesięcy
• W grupie cholekalcyferolu – wszystkie pacjentki były leczone przez 12 miesięcy¹⁴

Analiza wyników badania wykazała, że już po pierwszym miesiącu leczenia kalcyfediolem jednowodnym, 13,5% pacjentek osiągnęło stężenie 25(OH)D powyżej 30 ng/ml (75 nmol/l). Po 4 miesiącach terapii odsetek ten wzrósł do 35%. Najwyższe stężenia 25(OH)D w grupie otrzymującej kalcyfediol jednowodny zaobserwowano po 4 miesiącach leczenia, co wskazuje na brak kumulacji leku w organizmie.¹⁵

W badaniu zaobserwowano zwiększenie stężenia 25(OH)D od wartości wyjściowej (mierzone w ng/mL), przedstawione jako średnia wartość odchylenia standardowego (SD).¹⁶

Wyniki badania potwierdzają skuteczność kalcyfediolu jednowodnego w podnoszeniu stężenia 25(OH)D w surowicy u pacjentek z jego niedoborem, przy zachowaniu korzystnego profilu bezpieczeństwa.