Właściwości farmakodynamiczne
Sewelameru węglan Synthon 800 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Sewelameru węglan Synthon

Sewelameru węglan Synthon należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako pozostałe środki lecznicze, leki stosowane w leczeniu hiperkaliemii i hiperfosfatemii, sklasyfikowanej kodem ATC: V03A E02. Produkt dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 800 mg sewelameru węglanu.¹

Mechanizm działania

Sewelameru węglan Synthon zawiera substancję czynną sewelamer, który jest niewchłanialnym, usieciowanym polimerem wiążącym fosforany. Istotną cechą sewelameru jest to, że nie zawiera on metalu ani wapnia. Struktura molekularna sewelameru charakteryzuje się licznymi grupami aminowymi, które są oddzielone jednym atomem węgla od rdzenia polimeru. W środowisku kwaśnym żołądka grupy te ulegają protonowaniu, co umożliwia im wiązanie w jelicie ujemnie naładowanych jonów, takich jak fosforany pochodzące z diety.²

Działanie farmakodynamiczne

Mechanizm farmakodynamiczny sewelameru polega na wiązaniu fosforanów w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do zmniejszenia ich wchłaniania i w konsekwencji do redukcji stężenia fosforanów w surowicy krwi. Podczas stosowania sewelameru jako leku wiążącego fosforany niezbędne jest regularne monitorowanie stężenia fosforanów w surowicy pacjenta.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania biorównoważności form leku

Skuteczność terapeutyczna węglanu sewelameru została potwierdzona w dwóch randomizowanych badaniach klinicznych z zastosowaniem schematu krzyżowego. Badania te wykazały, że węglan sewelameru podawany w postaci tabletek lub proszku trzy razy na dobę jest równoważny terapeutycznie chlorowodorkowi sewelameru i skutecznie kontroluje stężenie fosforanów w surowicy u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (CKD) poddawanych hemodializie.⁴

Pierwsze z tych badań objęło 79 pacjentów poddawanych hemodializie, leczonych przez dwa randomizowane okresy po 8 tygodni. Wykazano w nim, że tabletki węglanu sewelameru podawane trzy razy na dobę są równoważne tabletkom chlorowodorku sewelameru podawanym w takim samym schemacie. Średnie ważone stężenia fosforanów w surowicy uśrednione w czasie wynosiły 1,5 ± 0,3 mmol/l zarówno dla węglanu sewelameru, jak i chlorowodorku sewelameru.⁵

W drugim badaniu wzięło udział 31 pacjentów poddawanych hemodializie z hiperfosfatemią (definiowaną jako stężenie fosforu w surowicy ≥ 1,78 mmol/l). Pacjentów tych leczono przez dwa randomizowane okresy po 4 tygodnie. Stwierdzono, że węglan sewelameru w postaci proszku podawany trzy razy na dobę stanowi równoważnik tabletek chlorowodorku sewelameru podawanych w takim samym schemacie. Średnie ważone stężenia fosforanów w surowicy uśrednione w czasie wynosiły 1,6 ± 0,5 mmol/l w przypadku węglanu sewelameru i 1,7 ± 0,4 mmol/l w przypadku chlorowodorku sewelameru.⁶

Wpływ na parathormon

Badania kliniczne wykazały, że u pacjentów poddawanych hemodializie sewelamer stosowany w monoterapii nie wywierał spójnego i klinicznie znamiennego działania na poziom hormonu przytarczyc w postaci intaktnej (iPTH). Natomiast w 12-tygodniowym badaniu z udziałem pacjentów leczonych dializą otrzewnową zaobserwowano zbliżone zmniejszenie iPTH u pacjentów otrzymujących octan wapnia.⁷

W przypadku pacjentów z wtórną nadczynnością przytarczyc węglan sewelameru powinien być stosowany w ramach kompleksowego podejścia terapeutycznego. Terapia taka może uwzględniać uzupełnianie wapnia, 1,25-dihydroksy-witaminy D₃ lub jej analogów w celu zmniejszenia stężenia iPTH.⁸

Wpływ na kwasy żółciowe i profil lipidowy

Badania in vitro oraz badania in vivo na modelach zwierzęcych wykazały, że sewelamer wiąże kwasy żółciowe. Wiązanie kwasów żółciowych przez żywice jonowymienne jest uznaną metodą obniżania stężenia cholesterolu we krwi.⁹

W badaniach klinicznych sewelameru stwierdzono obniżenie zarówno średniego stężenia cholesterolu całkowitego, jak i cholesterolu LDL o 15-39%. Efekt ten obserwowano już po 2 tygodniach terapii i utrzymywał się on podczas długotrwałego leczenia. Istotne jest, że stężenia triglicerydów, cholesterolu HDL i albumin nie ulegały zmianie pod wpływem leczenia sewelamerem.¹⁰

Należy uwzględnić, że ze względu na wiązanie kwasów żółciowych, sewelamer może również zakłócać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witamina A, D, E i K.¹¹

Brak zawartości wapnia – korzyści kliniczne

Istotną cechą sewelameru jest brak zawartości wapnia w jego strukturze. Badania wykazały, że stosowanie sewelameru zmniejsza częstość występowania epizodów hiperkalcemii w porównaniu do pacjentów leczonych produktami wiążącymi fosforany opartymi na związkach wapnia, stosowanymi w monoterapii. Efekt sewelameru na poziom fosforanów i wapnia utrzymywał się przez cały okres rocznych badań kontrolnych.¹²

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania węglanu sewelameru w leczeniu hiperfosfatemii u dzieci z przewlekłą chorobą nerek (CKD) były przedmiotem specjalnego badania klinicznego. Badanie to składało się z dwóch zasadniczych części: 2-tygodniowego, randomizowanego, kontrolowanego placebo badania wieloośrodkowego z okresem stałego dawkowania (FDP), po którym przeprowadzono 6-miesięczne, otwarte, jednoramienne badanie z okresem indywidualnego dostosowania dawki (DTP).¹³

Do badania włączono 101 pacjentów w wieku od 6 do 18 lat, u których powierzchnia ciała (BSA) wynosiła od 0,8 m² do 2,4 m². Pacjentów tych poddano randomizacji – 49 otrzymało węglan sewelameru, a 51 placebo w trakcie 2-tygodniowego okresu FDP. Następnie wszyscy pacjenci otrzymywali węglan sewelameru przez 26 tygodni w okresie DTP.¹⁴

Wyniki badania pediatrycznego

Badanie osiągnęło swój pierwszorzędowy punkt końcowy, wykazując, że węglan sewelameru skutecznie zmniejsza stężenie fosforanów w surowicy średnio (LSM) o -0,90 mg/dl w porównaniu do placebo. Osiągnięto również drugorzędowe punkty końcowe.¹⁵

W 2-tygodniowym okresie FDP węglan sewelameru istotnie zmniejszył stężenie fosforanów w surowicy u dzieci z wtórną hiperfosfatemią spowodowaną CKD w porównaniu z grupą placebo. Istotne jest, że podczas 6-miesięcznego otwartego okresu DTP odpowiedź na leczenie węglanem sewelameru u dzieci była utrzymana. Po zakończeniu leczenia 27% dzieci osiągnęło odpowiedni dla swojego wieku poziom fosforanów w surowicy. W podgrupach pacjentów poddawanych różnym rodzajom dializy wyniki były zróżnicowane – odpowiedni poziom fosforanów osiągnęło 23% pacjentów poddawanych hemodializie i 15% pacjentów leczonych dializą otrzewnową.¹⁶

Czynniki wpływające na skuteczność terapii u dzieci

Analiza wyników badania wykazała, że powierzchnia ciała (BSA) nie wpływała na odpowiedź pacjentów pediatrycznych na leczenie podczas 2-tygodniowego okresu FDP. Zaobserwowano jednak, że u dzieci z ustalonym poziomem stężenia fosforanów <7,0 mg/dl odpowiedź na leczenie nie występowała.¹⁷

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci

W zakresie bezpieczeństwa stosowania większość zgłaszanych działań niepożądanych, które uznano za związane lub prawdopodobnie związane z węglanem sewelameru, dotyczyła układu pokarmowego. Badanie to nie ujawniło żadnych nowych zagrożeń lub oznak dotyczących bezpieczeństwa stosowania węglanu sewelameru w populacji pediatrycznej.¹⁸