Działania niepożądane
Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Stosowanie dopaminy chlorowodorku w postaci roztworu do infuzji, w dawce 4%, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie dotyczącymi układu sercowo-naczyniowego i nerwowego. Najczęściej obserwuje się bóle głowy, skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardię, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz zwężenie naczyń krwionośnych. Ponadto mogą wystąpić duszność, nudności i wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne komorowe zaburzenia rytmu serca oraz ryzyko martwicy tkanek w wyniku wynaczynienia leku, które wymaga natychmiastowego podania fentolaminy w dawce 5-10 mg rozpuszczonej w 10-15 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej. Monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym azotemii, jest wskazane podczas terapii.
Działania niepożądane leku Dopaminum hydrochloricum WZF 4%
Stosowanie dopaminy chlorowodorku w postaci roztworu do infuzji może wiązać się z wystąpieniem szeregu działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na te działania, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta lub znacząco obniżać komfort terapii.1
Najczęściej występujące działania niepożądane
W trakcie terapii Dopaminum hydrochloricum WZF 4% pacjenci najczęściej zgłaszają dolegliwości związane z układem sercowo-naczyniowym oraz nerwowym. Poniżej przedstawiono poszczególne kategorie działań niepożądanych o wysokiej częstości występowania:2
- Zaburzenia układu nerwowego – głównie bóle głowy
- Zaburzenia serca i naczyniowe – skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardia, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwężenie naczyń krwionośnych
- Zaburzenia układu oddechowego – duszność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – nudności, wymioty
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne występowanie komorowych zaburzeń rytmu serca, które w rzadkich przypadkach mogą mieć skutek śmiertelny.3
Rzadziej występujące działania niepożądane
Do działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania należą:4
- Zaburzenia układu nerwowego – jeżenie włosów
- Zaburzenia oka – rozszerzenie źrenic
- Zaburzenia serca i naczyniowe – zaburzenia przewodzenia komorowego, bradykardia, rozszerzenie zespołu QRS w obrazie EKG, podwyższenie ciśnienia tętniczego, zgorzel u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą naczyniową
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania – martwica tkanek w wyniku wynaczynienia produktu
Powikłania związane z wynaczynienieniem
Szczególnie niebezpieczne jest wynaczynienie produktu Dopaminum hydrochloricum WZF 4%, które może prowadzić do miejscowej martwicy tkanek. W przypadku wystąpienia takiego powikłania, zaleca się ostrzyknięcie miejsca wynaczynienia od 5 mg do 10 mg fentolaminy w od 10 do 15 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej.5
Zaburzenia biochemiczne
Podczas terapii mogą wystąpić zaburzenia biochemiczne, takie jak azotemia, którą należy monitorować w trakcie leczenia.6
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Często | Mogą wystąpić jako bezpośredni efekt działania dopaminy na naczynia mózgowe |
| Zaburzenia układu nerwowego | Jeżenie włosów | Rzadko | Reakcja autonomiczna związana z pobudzeniem układu adrenergicznego |
| Zaburzenia oka | Rozszerzenie źrenic | Rzadko | Efekt działania dopaminy na receptory adrenergiczne |
| Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe | Skurcze dodatkowe pozazatokowe | Często | Zaburzenia rytmu serca wynikające z pobudzenia mięśnia sercowego |
| Tachykardia | Często | Przyspieszenie czynności serca jako efekt stymulacji receptorów β-adrenergicznych | |
| Bóle dławicowe | Często | Objawy niedokrwienia mięśnia sercowego | |
| Kołatanie serca | Często | Subiektywne odczucie nieregularnej pracy serca | |
| Obniżenie ciśnienia tętniczego | Często | Może wystąpić przy nieodpowiednim dawkowaniu | |
| Zwężenie naczyń krwionośnych | Często | Efekt stymulacji receptorów α-adrenergicznych | |
| Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe (rzadsze) | Komorowe zaburzenia rytmu serca (mogą być śmiertelne) | Rzadko | Poważne zaburzenia rytmu serca wymagające natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia przewodzenia komorowego | Rzadko | Nieprawidłowości w przewodzeniu elektrycznym w komorach serca | |
| Bradykardia | Rzadko | Zwolnienie czynności serca poniżej normy fizjologicznej | |
| Rozszerzenie zespołu QRS w obrazie EKG | Rzadko | Elektrokardiograficzny objaw zaburzeń przewodzenia śródkomorowego | |
| Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe (rzadsze) | Podwyższenie ciśnienia tętniczego | Rzadko | Nadmierna reakcja naczyniowa na działanie leku |
| Zgorzel (u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą naczyniową) | Rzadko | Martwica tkanek wynikająca z zaburzenia przepływu krwi | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Często | Subiektywne odczucie braku powietrza, związane z wpływem leku na układ oddechowy |
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącą potrzebą wymiotowania |
| Wymioty | Często | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Martwica tkanek w wyniku wynaczynienia produktu | Rzadko | Wymaga natychmiastowej interwencji z podaniem fentolaminy |
| Zaburzenia biochemiczne | Azotemia | Nieznana | Zwiększone stężenie produktów azotowych we krwi |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.7
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl8
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania